Defence & Space

Drugie podejście do nowych śmigłowców LPR – ponowne unieważnienie

Zakład Zamówień Publicznych przy Ministrze Zdrowia opublikował informację z unieważnienia powtórzonego przetargu na dostawę pięciu nowych śmigłowców ratunkowych HEMS o masie startowej do 4000…

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Białoruski prezydent w fabryce broni Kidma Tech. Krajowy karabinek WSK-100B w służbie

18 sierpnia Białoruska Agencja Telegraficzna BELTA poinformowała na swojej witrynie, że Prezydent Białorusi Alaksandr Łukaszenka odwiedził miński zakład produkcji broni strzeleckiej, którego biuro…

2026-08-24 | Dariusz Borkowski | 4 minuty

Polska kupuje broń. Kto będzie miał ją obsługiwać?

Przez ostatnie kilka lat przyzwyczailiśmy się do liczenia polskiej armii w miliardach złotych, ilości czołgów, pojazdów opancerzonych i wyrzutniach rakiet. Lista zakupów jest coraz…

2026-08-21 | Sławek Zagórski | 7 minut

„Patriotyczna husaria”. Gdy nacjonalizm odbiera rozum

Jest coś szczególnie niepokojącego w sposobie, w jaki część polskiego Internetu reaguje na informacje o przemocy wobec Ukraińców. Nie chodzi nawet o tych, którzy otwarcie cieszą się…

2026-07-31 | Sławek Zagórski | 6 minut

Sztab Generalny WP rozpoczął przyjmowanie zgłoszeń do ćwiczenia CWIX-27

Sztab Generalny Wojska Polskiego rozpoczął proces przyjmowania zgłoszeń do udziału w kolejnej edycji międzynarodowego ćwiczenia pk. CWIX (The Coalition Warrior Interoperability eXamination,…

2026-07-29 | Redakcja | 10 minut

Amerykańsko-emiracki zespół zadaniowy ds. sztucznej inteligencji

Dowództwo Centralne USA poinformowało o porozumieniu ze Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi w sprawie utworzenia pierwszej dwustronnej grupy zadaniowej, której celem jest przyspieszenie rozwoju wojskowych zastosowań…

2026-07-28 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Jeśli Ukraińcy są terrorystami, to co z AK?

Rosyjskie oburzenie po kolejnym zamachu na wysokiego rangą wojskowego przypomina już trochę stały element krajobrazu. Najpierw eksplozja, potem kilka godzin, a potem oskarżenie…

2026-08-07 | Sławek Zagórski | 7 minut

IPN odnalazł na „Łączce” Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. Rój

Instytut Pamięci Narodowej poinformował o pozytywnej identyfikacji szczątków podporucznika Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. Rój na terenie kwatery „Ł” Cmentarza Powązkowskiego w Warszawie, patrona 5.…

2026-07-24 | Redakcja | 5 minut

Nowość w Muzeum Lotnictwa Polskiego – symulator lotu paralotnią VR

W ramach oferty edukacyjnej Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie dostępny jest profesjonalny symulator lotu paralotnią, który pozwala poczuć emocje towarzyszące lataniu oraz podziwiać malownicze…

2026-07-16 | Redakcja | 4 minuty

Departament Obrony USA odtajnił piątą część materiałów o UAP/UFO

Departament Obrony USA odtajnił piątą część materiałów związanych z niezidentyfikowanymi zjawiskami lotniczymi (UAP, unidentified aerial phenomena), potocznie określanymi jako UFO (unidentified…

2026-08-18 | Rafał Muczyński | 20 minut

Astrolight i ATMOS Space Cargo podpisują porozumienie o współpracy dotyczące komunikacji laserowej

Astrolight i ATMOS Space Cargo planują pierwsze na świecie laserowe połączenie komunikacyjne między pojazdem powracającym z orbity a satelitą podczas lotu. Przeprowadzenie transmisji danych…

2026-08-17 | Redakcja | 7 minut

Korea Płn. dostarczyła do Rosji nowe pociski balistyczne KN-30

Według informacji Głównego Zarządu Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy (HUR MO), Korea Północna dostarczyła do Rosji nowe, rakietowe pociski balistyczne krótkiego zasięgu…

2026-08-21 | Rafał Muczyński | 4 minuty

Donald Trump zamiast Doris Miller? US Navy rozważa zmianę nazwy najnowszego lotniskowca

Dowództwo amerykańskiej Marynarki Wojennej rozważa zmianę nazwy czwartego lotniskowca CVN-81 typu Ford, który pierwotnie miał nosić nazwę Doris Miller na cześć bohatera…

2026-08-21 | Rafał Muczyński | 6 minut

Białoruski prezydent w fabryce broni Kidma Tech. Krajowy karabinek WSK-100B w służbie

18 sierpnia Białoruska Agencja Telegraficzna BELTA poinformowała na swojej witrynie, że Prezydent Białorusi Alaksandr Łukaszenka odwiedził miński zakład produkcji broni strzeleckiej, którego biuro…

2026-08-24 | Dariusz Borkowski | 4 minuty

Kluczowe testy nowego systemu zasilania i chłodzenia w F-35

Amerykańska korporacja RTX poinformowała o zakończeniu testów wysokościowych nowego systemu zasilania i chłodzenia EPACS do samolotów wielozadaniowych rodziny F-35 Lightning II.

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Drugie podejście do nowych śmigłowców LPR – ponowne unieważnienie

Zakład Zamówień Publicznych przy Ministrze Zdrowia opublikował informację z unieważnienia powtórzonego przetargu na dostawę pięciu nowych śmigłowców ratunkowych HEMS o masie startowej do 4000…

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Federal Ammunition dostarczy amunicję policji państw nordyckich

Amerykańska spółka Federal Premium Ammunition (wchodząca w skład The Kinetic Group, część Czechoslovak Group) dostarczy policji państw nordyckich amunicję Tactical Bonded…

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Białoruski prezydent w fabryce broni Kidma Tech. Krajowy karabinek WSK-100B w służbie

18 sierpnia Białoruska Agencja Telegraficzna BELTA poinformowała na swojej witrynie, że Prezydent Białorusi Alaksandr Łukaszenka odwiedził miński zakład produkcji broni strzeleckiej, którego biuro…

2026-08-24 | Dariusz Borkowski | 4 minuty

Kluczowe testy nowego systemu zasilania i chłodzenia w F-35

Amerykańska korporacja RTX poinformowała o zakończeniu testów wysokościowych nowego systemu zasilania i chłodzenia EPACS do samolotów wielozadaniowych rodziny F-35 Lightning II.

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Kluczowe testy nowego systemu zasilania i chłodzenia w F-35

Amerykańska korporacja RTX poinformowała o zakończeniu testów wysokościowych nowego systemu zasilania i chłodzenia EPACS do samolotów wielozadaniowych rodziny F-35 Lightning II.

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Umowa na setki Strykerów dla Argentyny

Ministerstwo Obrony Argentyny zamówiło z nadwyżek amerykańskich kolejną partię 235 kołowych transporterów opancerzonych Stryker DVH A1, które dołączą do pierwszych 8 egzemplarzy w starszym…

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 4 minuty

MSPO 2026: rekordowa edycja pod znakiem technologii dual-use

XXXIV Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego odbędzie się w dniach 8–11 września 2026 roku w Targach Kielce. Tegoroczna edycja już przed rozpoczęciem ustanowiła rekord…

2026-08-18 | Redakcja | 5 minut

Mehler Protection powraca do Polski na MSPO 2026

Mehler Protection, część Mehler Systems i producent indywidualnych oraz platformowych osłon balistycznych, powraca na targi MSPO w Kielcach w dniach 8–11 września 2026 z rozwiązaniami ochrony…

2026-08-17 | Rafał Muczyński | 3 minuty
Shooting

Sightmark prezentue kolimator zamknięty Mini Shot M-Spec Solar Enclosed M4

Sightmark urozmaica ofertę o nowy celownik kolimatorowy o konstrukcji zamkniętej – Mini Shot M-Spec Solar Enclosed M4. Zaprojektowany z myślą o łowiectwie oraz sporcie, przystosowany…

2026-08-21 | Michał Ihnatów | 3 minuty

Nowa kabura piersiowa FALCO D910 L

FALCO, słowakci producent kabur z wieloletnim doświadczeniem, wprowadza do oferty model D910 L – kaburę piersiową z Kydexu, długo wyczekiwaną przez entuzjastów marki.

2026-08-21 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Sightmark prezentue kolimator zamknięty Mini Shot M-Spec Solar Enclosed M4

Sightmark urozmaica ofertę o nowy celownik kolimatorowy o konstrukcji zamkniętej – Mini Shot M-Spec Solar Enclosed M4. Zaprojektowany z myślą o łowiectwie oraz sporcie, przystosowany…

2026-08-21 | Michał Ihnatów | 3 minuty

Nowa kabura piersiowa FALCO D910 L

FALCO, słowakci producent kabur z wieloletnim doświadczeniem, wprowadza do oferty model D910 L – kaburę piersiową z Kydexu, długo wyczekiwaną przez entuzjastów marki.

2026-08-21 | Michał Ihnatów | 2 minuty
Benelli Nova 3

Benelli Nova 3 Tactical – czy lifting wystarcza, aby stanąć na szczycie segmentu?

Kiedy pod koniec lat 90. Benelli zaprezentowało pierwszą generację strzelby Nova, konserwatywny wówczas rynek przeżył szok. Monolityczna konstrukcja, w której kolba i szkielet stanowiły…

2026-08-19 | Jakub Buczma | 15 minut

SIG Sauer 716i TREAD – powrót karabinu bojowego .308

Przez lata karabiny dużego kalibru z rodziny AR-10 znajdowały się nieco w cieniu lżejszych konstrukcji strzelających amunicją 5,56 mm. Współczesne konflikty i rosnące zainteresowanie…

2026-08-12 | Karol Szczęśniak | 9 minut

Internetowy kurs do patentu strzeleckiego od KKS Legion

Klub Kolekcjonersko Sportowy Legion z Tarnowa włącza do użytku ogólnodostępny, internetowy kurs na patent strzelecki. Jest to kompleksowe rozwiązanie, które obejmuje wszystkie niezbędne informacje…

2026-07-31 | Michał Ihnatów | 2 minuty

CHEYTAC CT15F – poprawny AR-15 czy coś więcej?

Przyznam, że z karabinkami typu AR-15 mam pewien problem. Nie dlatego, że ich nie lubię. Wręcz przeciwnie. Problem polega na tym, że rynek zrobił się tak ciasny, iż coraz…

2026-07-03 | Anna Mielczarek | 9 minut

Uvex i-5 – nie wszystko musi wyglądać taktycznie

Okulary ochronne Uvex i-5 w wersjach Clear i CBR65 kojarzone są przede wszystkim z zastosowaniami przemysłowymi. Postanowiłem sprawdzić, czy ich ergonomia, jakość wykonania oraz komfort użytkowania…

2026-08-07 | Michał Nowak | 16 minut

Helikon-Tex MBDU Shirt – kratka na co dzień i od święta

Kraciasta koszula – synonim drwala, macho i brodatego „operatora”… Jak wypada ów odzienie w zamyśle Helikona? Sprawdźmy na przykładzie MBDU Shirt.

2026-08-05 | Mariusz Piwowar | 13 minut

Latarka na broń: dlaczego zmienia wszystko wewnątrz budynku?

Oświetlenie przeznaczone do broni palnej to jeden z najczęściej podejmowanych i zarazem najmniej zrozumianych tematów w kategorii wyposażenia. Artykuł ten to poradnik informujący co właściwie robi, dlaczego…

2026-07-13 | Redakcja | 5 minut

Pasy nośne WBP Rogów – po co, dlaczego i który wybrać?

Wytwórnia Broni Jacek Popiński posiada w ofercie pasy nośne w wielu wariantach: ALFA, BETA, GAMMA, DELTA, EPSILON, DZETA. Do testów otrzymaliśmy  pełen zestaw.…

2026-06-11 | Arkadiusz Palacz | 18 minut

Czasowy zakaz przenoszenia broni w Gdańsku

Na etapie opiniowania znajduje się projekt rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wprowadzenia czasowego zakazu noszenia broni lub przemieszczania jej w stanie…

2026-06-05 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Legitymacja PZSS w mObywatel dostępna już teraz!

Od 27 maja, użytkownicy aplikacji mobilnej mObywatel mają możliwość zawrzeć w niej cyfrowe wersje dokumentów potwierdzających aktualne uprawnienia strzeleckie PZSS. Nowa funkcja…

2026-05-28 | Michał Ihnatów | 2 minuty

SIG Sauer Romeo 8T AMR i Juliet 3 AMR: inteligentny duet?

Rynek celowników kolimatorowych i powiększalników rozwija się w szybkim tempie, ale połączenie tych dwóch elementów od lat ma swoje ograniczenia. SIG Sauer postanowił zmierzyć się…

2026-08-20 | Karol Szczęśniak | 9 minut
Benelli Nova 3

Benelli Nova 3 Tactical – czy lifting wystarcza, aby stanąć na szczycie segmentu?

Kiedy pod koniec lat 90. Benelli zaprezentowało pierwszą generację strzelby Nova, konserwatywny wówczas rynek przeżył szok. Monolityczna konstrukcja, w której kolba i szkielet stanowiły…

2026-08-19 | Jakub Buczma | 15 minut

Święto Lotnictwa Polskiego 2026 już 30 sierpnia w Krakowie

100 lat temu Bolesław Orliński i Leonard Kubiak dokonali czegoś, co zadziwiło cały ówczesny świat – jako pierwsi przelecieli trasę Warszawa–Tokio–Warszawa, pokonując…

2026-08-12 | Redakcja | 17 minut

Relacja z II Konferencji SE.A.L – co oferują konferencje medyczne?

W obecnych czasach można zaobserwować olbrzymie zainteresowanie tematyką proobronności z największym naciskiem na strzelectwo, szeroko pojęty survival oraz medycynę. W ramach wszelkiego rodzaju szkoleń…

2026-08-04 | Michał Gaweł | 15 minut
Obrona Cywilna
Haker podczas włamywania się do systemu. Grafika poglądowa wygenerowana przez AI

Cyberbezpieczeństwo ochrony ludności. Czego uczy nas incydent MyDr?

Incydent związany z systemami firmy MyDr pokazuje, że cyberbezpieczeństwo coraz wyraźniej staje się elementem bezpieczeństwa ludności. Awaria, przejęcie lub niedostępność systemu cyfrowego…

2026-08-13 | Piotr Leśniak | 10 minut
Dane medyczne pacjentów. Grafika poglądowa wygenerowana przez AI

Wyciek danych medycznych. Co wiemy o incydencie MyDr?

Wyciek danych medycznych z systemów firmy MyDr może być jednym z największych tego typu incydentów odnotowanych w Polsce w ostatnich latach. Według informacji przekazanych…

2026-08-13 | Piotr Leśniak | 9 minut
Haker podczas włamywania się do systemu. Grafika poglądowa wygenerowana przez AI

Cyberbezpieczeństwo ochrony ludności. Czego uczy nas incydent MyDr?

Incydent związany z systemami firmy MyDr pokazuje, że cyberbezpieczeństwo coraz wyraźniej staje się elementem bezpieczeństwa ludności. Awaria, przejęcie lub niedostępność systemu cyfrowego…

2026-08-13 | Piotr Leśniak | 10 minut
Dane medyczne pacjentów. Grafika poglądowa wygenerowana przez AI

Wyciek danych medycznych. Co wiemy o incydencie MyDr?

Wyciek danych medycznych z systemów firmy MyDr może być jednym z największych tego typu incydentów odnotowanych w Polsce w ostatnich latach. Według informacji przekazanych…

2026-08-13 | Piotr Leśniak | 9 minut

Bezpieczeństwo Polski: MSWiA podsumowuje przełom lipca i sierpnia

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podsumowuje działania związane z rozwojem bezpieczeństwa Polski, dokonane na przełomie lipca i sierpnia. Wśród nich nie tylko działania w kraju, ale również zdobywanie…

2026-08-10 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Dofinansowanie obrony cywilnej w Małopolsce

Dnia 30 lipca podpisano umowy z przedstawicielami 9 gmin z Małopolski, które otrzymają środki w wysokości niemalże 12 mln złotych przeznaczone na zadania z zakresu ochrony…

2026-08-10 | Michał Ihnatów | 3 minuty

Bezpieczeństwo Polski: MSWiA podsumowuje przełom lipca i sierpnia

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podsumowuje działania związane z rozwojem bezpieczeństwa Polski, dokonane na przełomie lipca i sierpnia. Wśród nich nie tylko działania w kraju, ale również zdobywanie…

2026-08-10 | Michał Ihnatów | 2 minuty

PROTEGA 2026: Filtry LifeStraw oraz apteczki SURVIVAL od Sportimi

Sportimi, polski dystrybutor marek outdoorowych, zaprezentował na poznańskich targach PROTEGA 2026 część oferty kierowaną dla Obrony Cywilnej. W filmowej relacji poznasz produkty…

2026-05-29 | Michał Ihnatów | 1 minut

Kontrola wyposażenia służb: jak ograniczyć braki i skrócić przygotowanie do akcji

W jednostkach ratowniczych i technicznych ewidencja sprzętu nie jest celem samym w sobie. Najważniejsze jest potwierdzenie, że wyposażenie przypisane do pojazdu lub zespołu rzeczywiście znajduje się…

2026-07-15 | Redakcja | 9 minut

Od zakupu do realnej gotowości. Systemowe wyzwania gmin po wdrożeniu Programu OLiOC część 2

Wejście w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej zapoczątkowało największy od dekad proces odbudowy materialnego potencjału ochronnego państwa na poziomie…

2026-02-24 | Piotr Leśniak | 6 minut

Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej 2027–2031

Po przyjęciu pierwszego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026 rząd przygotowuje kolejny dokument wykonawczy, który ma wyznaczyć kierunki rozwoju systemu w perspektywie pięcioletniej.

2026-06-20 | Piotr Leśniak | 8 minut

Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC) – kogo obejmuje?

Ministerstwo Cyfryzacji informuje o szczegółach nowelizacji ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, wdrażającej dyrektywę NIS2, rozszerzającą katalog podmiotów objętych obowiązkami w zakresie cyberbezpieczeństwa.

2026-04-20 | Redakcja | 3 minuty

Relacja z II Konferencji SE.A.L – co oferują konferencje medyczne?

W obecnych czasach można zaobserwować olbrzymie zainteresowanie tematyką proobronności z największym naciskiem na strzelectwo, szeroko pojęty survival oraz medycynę. W ramach wszelkiego rodzaju szkoleń…

2026-08-04 | Michał Gaweł | 15 minut

Kontrola wyposażenia służb: jak ograniczyć braki i skrócić przygotowanie do akcji

W jednostkach ratowniczych i technicznych ewidencja sprzętu nie jest celem samym w sobie. Najważniejsze jest potwierdzenie, że wyposażenie przypisane do pojazdu lub zespołu rzeczywiście znajduje się…

2026-07-15 | Redakcja | 9 minut

TOPR testuje śmigłowiec Leonardo AW139

Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (TOPR) przeprowadziło testy dwusilnikowego średniego śmigłowca ratunkowego Leonardo AgustaWestland AW139 jako potencjalnego następcy W-3 Sokół.

2026-07-31 | Rafał Muczyński | 5 minut

ALARM 2026: Alert RCB – ćwiczenia systemu alarmowania z wykorzystaniem syren

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa poinformowało, że jutro w godz. 7.00-19.00 na terenie całego kraju odbędą się ćwiczenia systemu alarmowania z wykorzystaniem syren.

2026-07-20 | Redakcja | 2 minuty
Kalendarium

Inauguracja nowego cyklu spotkań Akademii Bronioznawcy

Od października 2025 roku rusza kolejny cykl comiesięcznych spotkań historycznych organizowanych przez Stowarzyszenie Miłośników Dawnej Broni i Barwy oraz Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Cykl wykładów…

2025-10-23 | Tomasz Świątkowski | 2 minuty

Zbliża się III Międzynarodowy Kongres Antyterrorystyczny

W dniach 21-22 maja 2025 na Uniwersytecie WSB Merito we Wrocławiu odbędzie się trzecia edycja Międzynarodowego Kongresu Antyterrorystycznego. To prestiżowe wydarzenie, gromadzi uznanych ekspertów krajowych i zagranicznych.

2025-05-09 | Redakcja | 2 minuty

Szkolenie Team99 Academy poziom LVL3, czyli balistyka zewnętrzna w teorii i praktyce

W dniach 22 i 23 listopada br. Team99 Academy zorganizowała trzeci etap nauki strzelania dalekodystansowego. Tym razem zajęcia praktyczne odbyły się na strzelnicy w Skarżysku-Kamiennej.

2024-12-01 | Grzegorz Sobczak | 7 minut

Szkolenie Long Range Shooting Team99 Academy LVL2, czyli kto nie liczy, ten nie trafia

W sobotę 28 września Team99 Academy zorganizowała kolejny etap szkolenia w zakresie strzelectwa dalekodystansowego – tym razem na poziomie LVL2. Zajęcia odbywały się…

2024-09-30 | Grzegorz Sobczak | 6 minut

Inauguracja nowego cyklu spotkań Akademii Bronioznawcy

Od października 2025 roku rusza kolejny cykl comiesięcznych spotkań historycznych organizowanych przez Stowarzyszenie Miłośników Dawnej Broni i Barwy oraz Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Cykl wykładów…

2025-10-23 | Tomasz Świątkowski | 2 minuty

Zbliża się III Międzynarodowy Kongres Antyterrorystyczny

W dniach 21-22 maja 2025 na Uniwersytecie WSB Merito we Wrocławiu odbędzie się trzecia edycja Międzynarodowego Kongresu Antyterrorystycznego. To prestiżowe wydarzenie, gromadzi uznanych ekspertów krajowych i zagranicznych.

2025-05-09 | Redakcja | 2 minuty

Nowe zawody taktyczne na mapie Polski, czyli relacja z Defcon One 2024

Kurz po zawodach Defcon One zdecydowanie już opadł, siniaki poznikały, a emocje nadal nas trzymają. Te intensywne dwa dni przyniosły niezapomniane wspomnienia oraz wyzwania,…

2024-11-20 | Klaudia Lazar | 8 minut

MCS Bochnia zaprasza na zawody „Solny Garnizon”

Zapraszamy wszystkich chętnych na zawody strzeleckie, organizowane 13 października przez Solny Garnizon, na strzelnicy Małopolskiego Centrum Strzelectwa w Bochni.

2024-09-24 | Redakcja | 2 minuty

Konfigurujemy plate carrier – FCPC od Ferro Concept

Trzecia zasada dynamiki Newtona mówi, że każda akcja wywołuje reakcje. Obserwujemy to dosłownie wszędzie. Jednym w tego przykładów jest ewolucja broni i środków ochrony. Najpierw remedium na miecz była tarcza, potem zbroja. Gdy okazało się, że przez zbroje nie da się tak łatwo przebić, wymyślono kuszę, potem broń palną. Naturalnie i na pociski miotane najpierw przy użyciu broni czarnoprochowej, a potem z nowoczesnej próbowano znaleźć sposób. To doprowadziło do wynalezienia płyt ochrony balistycznej. Jeszcze trochę wody w Wiśle musi upłynąć, by ochrona ta była wygodna, a jej noszenie nieodczuwalne, jednak już dziś możemy spróbować poprawić nasz komfort. Jednym z rozwiązań są właśnie tzw. plate carriery, czyli noszaki na płyty.

Plate carrier i inne rodzaje oporządzenia

Rynek w ostatnich latach jest wręcz przesycony przez producentów różnego rodzaju oporządzenia taktycznego. Koncepcji jest kilka – szelki z pasem, kamizelki typu chest rig oraz noszaki osłon balistycznych – plate carriery. Istnieje oczywiście możliwość swobodnego mieszania wyżej wymienionych. Najprościej jednak przyjąć, że zestaw ma służyć do przenoszenia tego, co na polu walki najważniejsze. Zabawny podział, który kiedyś usłyszałem to taki, że sprzęt dzielimy na ten, którego zadaniem jest dziury robić (amunicja), dziury zatrzymywać (balistyka), lub dziury łatać (apteczka indywidualna). Dziś skupimy się na konfiguracji tych dwóch pierwszych.
Zdjęcia: Karol Szczęśniak

Nadzienie plate carrierów, czyli osłony balistyczne

Klasy odporności balistycznej

Płyty balistyczne występują w wielu klasach i odmianach. To one definiują, jaką ochronę zapewnia dana osłona. Najbardziej popularną klasyfikacją jest oczywiście amerykańka NIJ 0108.01 wyróżniająca 5 poziomów:

Grafika: International Armored Group

Są oczywiście inne klasyfikacje, jednak ta jest najczęściej stosowana. Wybór poziomu ochrony stanowi zawsze swego rodzaju kompromis. Wraz ze wzrostem odporności idzie zazwyczaj wzrost masy, a zawsze ceny. Idąc tym tropem wybrałem zestaw płyt od firmy Protection Group Danmark. O innym produkcie tej firmy możecie poczytać tu – Hełm ARCH HIGH – CUT z Danii produkcji Protection Group DK.

Dostępność osłon balistycznych

I nie wybrałem wcale najwyższej grupy a poziom określany jako III++. Kompromis spowodowany był właśnie masą pojedynczej płyty oraz, nie ukrywajmy, ceną i dostępnością. W ramach dygresji dodam, że największym problemem z płytami jest właśnie dostępność. Wypływające czasem na portalach aukcyjnych płyty SAPI są na ogół po terminie i nie wiadomo jak były przechowywane. Osobną kwestią jest temat paserstwa, bo przecież one musiały gdzieś z ciężarówki wypaść. Problem może nieistotny z punktu widzenia szarego obywatela, ale już lansowanie się ze zdobycznymi celownikami EOTech z polskiej armii sprowadziło na paru ludzi prokuratora.

Cechy osłon Protection Group Danmark (PGD)

Płyty PGD są w każdym razie dostępne od ręki u polskiego przedstawiciela, czyli w Strefie Celu (Spółka Jammas). Do ich największych zalet zaliczam następujące cechy:

  • multicurve, czyli wyprofilowanie dopasowane do kształtu ciała w dwóch płaszczyznach – płyty single curve są po prostu diabelnie niewygodne,
  • przyzwoity stosunek masy do zapewnianej ochrony,
  • co chyba najważniejsze fakt, że są one nowe, wyjęte z wyściełanego opakowania i mam pełną kontrolę nad warunkami przechowywania.

Niestety super tanio nie jest, ale życie to sztuka kompromisu.

W czym przenosić płyty balistyczne?

Mając już płyty, mamy coś, co chroni przed powstawianiem dziur. Jednak trzeba tę ochronę jakoś zamocować. Tutaj wybór jest wprost obłędnie szeroki, a bezdyskusyjnie kluczem jest też… moda. Powodowany taką właśnie myślą wybrałem FCPC od kanadyjskiego Ferro Concept. Firmę pamiętam jeszcze z czasów, gdy właściciel był samojeden i we własnym domu prowadził manufakturę, produkując kopie kamizelek SEAL. To było całe wieki temu, a od tamtej pory firma znacząco się rozrosła i nieźle wylansowała.

Ale do rzeczy. FCPC w wersji już 5 to bardzo modułowy system noszaka na balistykę. Tak bardzo modułowy, że praktycznie każdy element trzeba kupić osobno, a czasem tylko przedmioty przychodzą parami – kieszeń na płytę przód i tył, dwie poduszki na ramiona, cummerband (tzw. pas boczny lub też skrzydło) lewy i prawy. Pozwala to jednak na dobór wg własnego widzimisię.

Dobór rozmiaru

Mój wybór finalnie padł na pokrowiec na płyty w rozmiarze L i jest to większy z dwóch rozmiarów. Z tym oczywiście wiąże się pewna historia i kłopot, bo kamizelkę dowoził mi ze sklepu kolega, który – biorąc na przymiarkę płytę PGD – stwierdził, że skoro wlazła, to będzie ok. A i nie doszacował mnie, bo wziął cummerbandy w rozmiarze M. Niestety okazało się, że nic nie jest OK, bo płyta PG ma piankowe krawędzie osłaniające ceramikę i przez to jest minimalnie szersza niż standardowe SAPI. W wyniku tego szwy w kamizelce M trochę się rozciągają, a o założeniu backera z Kevlaru (czyli umieszczanej pod płytą dodatkowej, miękkiej osłony) można tylko pomarzyć. W skrócie – kieszeń na płytę w tym wariancie noszaka jest za ciasna dla planowanej konfiguracji dwóch osłon.

Różnica wg Ferro nie jest wcale znacząca, ale jeśli nie macie płyt SAPI w rozm. M albo mniejszych, lepiej wziąć ten większy model. Nad faktem, że cummerbandy M okazały się za krótkie, spuśćmy litościwie zasłonę milczenia. Tu wielki ukłon w stronę chłopaków z MEX Armory, które jest dystrybutorem na Polskę, bo naprawili naszą pomyłkę i jako klient czułem się zaopiekowany w najwyższym stopniu.

Wyposażenie noszaka w płyty

Wkładamy płyty

Po właściwym dobraniu rozmiaru pora na umieszczenie płyt w pokrowcach. Jest to banalnie proste – wystarczy otworzyć umieszczoną na spodzie klapę na rzep i wsunąć płyty do środka.

Drobne modyfikacje

W przypadku tylnej kieszeni klapa jednocześnie pełni rolę osłony systemu mocowania cummerbandu i to akurat trochę niedoróbka ze strony producenta. Do regulacji w obwodzie trzeba ją otworzyć i nic nie trzyma wtedy płyty w środku, stwarzając ryzyko jej wypadnięcia. Sentyment, jakim darzę jednak twórcę marki Ferro, bierze się z tego, że i mi maszyna do szycia nie jest obca, więc po prostu dorobiłem sobie brakującą taśmę. Sam rzep zamykający jest też dość oryginalnie zaprojektowany i polega na wszyciu szerokiego prostokąta z taśmy z rzepem Velcro na środku rozciągliwego softshella (cienki, szybkoschnący materiał) i spełnia swoje zadnie.

Konfiguracja Plate Carriera - spięcie zestawu

Przód i tył

Tylną i przednią kieszeń z płytami łączymy ze sobą przy pomocy obecnych w zestawie ramionek, kółeczka oraz małej klamry Cobra. Regulacja odbywa się poprzez odpowiednie dobranie rozstawu rzepów i przeplecenie wspomnianego kółka i klamry. System prosty, zapewniający pełną dowolność ustawienia. Trochę kłopotu sprawia zamontowanie ich do przedniego panelu, ale jest to jednorazowa czynność po dokonaniu wyboru, z której strony ma być Cobra.

Cummerband, czyli pas boczny

W pasie kamizelkę scala jakiś rodzaj cummerbandu. Specjalnie piszę jakiś, bo jest ich kilka. Do wyboru mamy gumowy, wysoki na 10 centymetrów cummerband z miejscem na magazynki, gumowy 5 cm (choć niedostępny w polskiej dystrybucji) oraz 3-calowy usztywniany z systemem montażowym MOLLE/PALLS. I na ten ostatni właśnie padł mój wybór. Model ten jest podszyty rzepem od spodu, a pomiędzy taśmami zastosowano z kolei wycinany materiał usztywniający (sztywnik). Elementy sztywne połączone są z mocującymi panelami rzepa za pomocą szerokiej gumy, która zapewnia pracę całości. Jak się jednak rzekło, rozmiar otrzymanego cummerbanda nie był adekwatny, a MEX akurat nie miał większego na wymianę, więc z konieczności obecny na zdjęciach egzemplarz jest customem. Ale znów zbaczam z tematu. Cummerbandy mocuje się do tylnej kieszeni na płytę za pomocą rzepa. Znów plus, bo to pozwala na dokładną i stopniową regulację. Minus za to jest taki, że ze względu na wykrój klapy zamykającej dostęp do tejże regulacji, cummerbandy szersze niż 10 cm raczej nie będą pasować.

Comfort pads - poduszki naramienne do plate carrierów

Warianty poduszek

Nie można również nie napisać o poduszkach. Ferro oferuje dwa modele: tańsze z wykonanymi z softshella rękawami z wypełnieniem oraz droższe – wykonane z laminatu, z charakterystycznymi wycięciami.

Które wybrać?

Ze względu na większą uniwersalność tych drugich wybrałem właśnie je. Pozwalają one na szybkie schowanie w nich rurki od systemu hydracyjnego lub kabli systemu łączności. Przy zakładaniu poduszek warto zwrócić uwagę na to, by od strony szyi dać krawędź bez rzepa w celu uniknięcia dyskomfortu spowodowanego ostrymi haczykami.

MOLLE, wszędzie MOLLE

Podział systemu

Sokole oko czytelnika na pewno zdążyło już zauważyć podział taśm MOLLE na kamizelce. Na cummerbandzie są to klasyczne taśmy 1-calowe przeszywane ryglem co 1,5 cala. Przednia i tylna kieszeń na płyty pokryta jest zaś warstwą laserowej wycinanki w laminacie, z charakterystycznym zaciągnięciem w górę na krańcach otworu. Jak się to będzie spisywać – zobaczymy, ale póki co materiał ani się nie potargał, ani nie zaczął strzępić.

Tylny panel ma wymiar 10×6 komórek, a przedni 3×4, i jest dodatkowo obszyty rzepem do przyczepiania naszywek. Oprócz tego mamy dostępne boczne sloty na przypięcie PTT (Push-to-Talk). Panel zszyty z laminatu i nylonu jest niejako warstwowy – pod nim znajduje się płaska kieszeń zamykana wąskim rzepem. Właśnie w tej przestrzeni możliwe jest ukrycie kabla od radia.

Modułowość

Z innych bajerów w kamizelce nie można nie wspomnieć o pętelkach z taśmy z rzepem OneWrap na krawędziach przedniego panelu oraz nie mniej znaczącym systemie zamka na pokrowcu tylnym. Pozwala on na szybkie wpinanie jednego z kilku paneli dobieranego zależnie od potrzeb użytkownika. System jest prosty i rzeczywiście skraca znacząco czas przez eliminację konieczności przewlekania pasków PALS. Oczywiście, rozwiązanie to zaprojektowano raczej dla operatorów, którzy w zależności od danego zadania będą potrzebować innego zestawu na plecach. Dla mnie nie wydaje się to być potrzebne, ale dobrze wiedzieć, że taka opcja jest.

Przenoszenie amunicji na plate carrierze

Rozmieszczenie magazynków

Tak przedstawia się więc temat sprzętu do zatrzymywania dziur w ciele. Pora przejść do drugiego zagadnienia, czyli amunicji. Moja konfiguracja jest raczej standardowa na obecne czasy. Całość składa się bowiem z pasa, na którym zamontowałem kaburę Safariland z pistoletem SFP9, dwa dodatkowe magazynki do tegoż oraz magazynki do karabinka. Właśnie ładownice na pasie są obecnie moim pierwszym źródłem uzupełnienia amunicji w karabinku. Jednak kamizelka zapewnia dodatkowe możliwości noszenia amunicji.

Klapa z ładownicami

W tym przypadku osiągam to dzięki zastosowaniu klapy na 3 magazynki od Ferro Concepts. Tutaj oczywiście dostępne są różne rodzaje, a wybór akurat tej był podyktowany ceną. Przez długą chwilę zastanawiałem się nad modelem z Kydexowymi wkładkami, ale mój wewnętrzny Krakus zwyciężył. Poza tym akurat nie mieli w magazynie 😉 Klapa mocowana jest do kamizelki przez dwie klamry typu G-Hook, zaczepiane o taśmy pod przednią płaską kieszenią. Rozwiązanie fajne, bo haczyki są płaskie i ukryte pod warstwą materiału, więc magazynki nie stukają w nie, inaczej niż ma to miejsce w przypadku klap mocowanych na klasyczne klamry (jak np. Fastex). W środku magazynki utrzymuje customowa ładownica z gumy 10 cm. Rozwiązanie proste i eleganckie.

Dodatkowe możliwości

Oprócz trzech magazynków w klapie wykorzystuje także wykonane z elastycznej taśmy skrzydełka. Są to proste tunele wrzepiane między klapę a noszak, w których można przenosić radio lub dodatkowy magazynek. Takie ładownice robi w zasadzie większość producentów.

Bonusy i inwencja twórcza przy konfigurowaniu noszaka

System chwytu ewakuacyjnego

Nie byłbym jednak sobą, gdybym nie wprowadził paru własnych pomysłów do tego zestawu. I teraz o nich opowiem. Pierwszym i chyba najciekawszym z nich jest system chwytu ewakuacyjnego. W kamizelce oryginalnie go nie ma i w sumie ma to sens. Wszywane uchwyty w ogóle się nie nadają do niczego innego niż wieszania kamizelki na haku. Rannego ciągnie się przy ich użyciu nieergonomicznie, a podjeżdżająca do góry kamizelka dusi go dodatkowo płytami. Amerykańscy żołnierze oczywiście cenią sobie komfort i pojawiła się oddolna inicjatywa, mająca im go zapewnić. Patent jest prosty: taśma o większej długości, mocowana do pasa. Dzięki temu kamizelka pełni funkcję tylko swego rodzaju prowadnicy, a delikwenta ratownicy ciągną za pas. Nadmiar taśmy jest odpowiednio zwijany, co umożliwia bezawaryjne wyplatanie. Resztę przeplatamy przez otwory MOLLE, a na dole spinamy karabinkiem, który łączymy z pasem.

Ratownik, ciągnąc za uchwyt, wyciąga taśmę na jej pełną długość, kamizelka nie podjeżdża pod szyję, a ratownik może założyć pętlę przez ramię, zwiększając efektywność ciągnięcia.

Szybkie wypięcie kamizelki

Drugim pomysłem jest system szybkiego wypięcia, bo nie tylko amerykanie są leniwi. Osiągnąłem to przez zamontowanie szerokich klamer ROC. Jedna część zaczepiona jest o taśmy cummerbunda, druga o klapę Ferro. Szczęśliwie się złożyło, że posiada ona wycięcia akurat w prawie idealnych miejscach. Innym rozwiązaniem byłoby wrzepianie klamry między klapę, a panel. Jednak w tym wypadku klamra dociąga klapę, co likwiduje irytujące odrzepianie na krawędziach.

Ściereczka do optyki

Ostatnim elementem na kamizelce, którą obecnie użytkuje jest mały, ale naprawdę fajny detal. Chodzi tu o ściereczkę do optyki. Umieszczona w softshellowym pokrowcu szmatka od Svarowskiego pozwala na szybkie przetarcie zabrudzonych soczewek. Umiejscowiłem ją na lewym cummerbundzie i spokojnie sięga do soczewek optyki osadzonej na broni wiszącej na pasie nośnym.

O Quick Release słów kilka

Teoria…

Ostatnią funkcjonalnością, o której chcę napisać, jest powstały w tej konfiguracji system szybkiego wypięcia (Quick Release – QR). Kamizelki z QR powstały jako remedium na problem masy po wpadnięciu operatora do wody. Opinie, że przyspieszają one dostęp przy opatrywaniu rannego, można raczej między bajki włożyć.

…a praktyka

Ewakuowanemu śmigłowcem żołnierzowi medyk raczej po prostu rozetnie szelki kamizelki. Z kolei specjalsa czy zwiadowcę za liniami wroga medyk w jego kamizelkę ubierze na powrót po zaopatrzeniu rany – co skomplikowany system QR mógłby utrudniać lub wydłużać. Dla cywila jednak jest to po prostu kwestia komfortu i szybkości zakładania. A w tym przypadku proces jest szybki – wystarcz rozpiąć klamrę Cobra, a następnie szarpnąć pętlę z linki paracord na klamrze ROC po tej samej stronie. Kamizelka rozpadnie się i jedyne co trzeba zrobić, to strzepnąć ją z ramienia. Na plus zaliczam zdecydowanie łatwość ponownego złożenia kamizelki.

Noszenie plate carriera Ferro Concepts

Ferro FPCP jest noszakiem bardzo wygodnym. Zastosowanie sztywnego cummerbanda dobrze wpływa na rozłożenie masy, a sam projekt w świetny sposób radzi sobie z problemem opadającej tylnej kieszeni z płytą. Dobrze dopasowana kamizelka samoistnie ustawia płyty na właściwych wysokościach zarówno z przodu jak z tyłu. Softshell zastosowany od spodu po pierwsze jest rozciągliwy, co pozwala na pewne dopasowanie do rozmiaru płyt, a po drugie miły w dotyku. Szwy są – jak można oczekiwać po kamizelce za takie pieniądze – równe i odpowiednio zakończone. Jedyny mankamentem, do którego można, a nawet trzeba się przyczepić, jest opisany na początku brak blokady tylnej płyty.

Podsumowanie

Konfiguracja jest jak racja (i miejsce, gdzie kończą się plecy) – każdy ma swoją. Dostępność sprzętu, której nawet nie wyobrażałem sobie jeszcze 25 lat temu, gdy zaczynałem moją przygodę z militariami, pozwala jednak na sprawdzanie i rozwijanie swoich zestawów. Czasem jest to metoda prób i błędów, czasem warto podpatrzeć, czego używają inni.

Dziękujemy Mex Armory za udostępnienie noszaka Ferro Concepts FCPC do testów. Tekst zawiera lokowanie produktu – osłon balistycznych Protection Group Danmark, dostępnych w Strefie Celu (Spółka Jammas),

Dziękujemy Małopolskiemu Centrum Strzelectwa w Bochni za udostępnienie strzelnicy do zdjęć.

Współpraca reklamowa. Testy produktów prowadzimy niezależnie, opinie są wyłączną oceną autorki lub autora. Reklamodawca nie ma możliwości ingerencji w treść recenzji.