Defence & Space

Pierwsza od ponad roku dostawa Su-57 – w wersji zmodyfikowanej

Rosyjska Zjednoczona Korporacja Lotnicza OAK przekazała Siłom Powietrzno-Kosmicznym (WKS) pierwszą w tym roku partię samolotów wielozadaniowych Su-57, w wariancie ze zmodyfikowanym wyposażeniem pokładowym…

2026-02-09 | Rafał Muczyński | 4 minuty

America First: Nowa strategia sprzedaży uzbrojenia USA zatwierdzona

Prezydent USA Donald Trump podpisał rozporządzenie wykonawcze ustanawiające nową strategię sprzedaży uzbrojenia, która uprzywilejuje państwa wydające najwięcej na obronność.

2026-02-09 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Coraz mniej chętnych na umieranie. Ukraińcy i Rosjanie unikają służby

Ukraińskie władze poinformowały o skali unikania służby, dezercji i oddaleniach z jednostek wojskowych. Nie lepiej jest jednak i w Rosji. Obywatele obu krajów nie kwapią się do udziału…

2026-02-06 | Sławek Zagórski | 7 minut

Wpływ wycofania się Stanów Zjednoczonych z instytucji międzynarodowych na politykę Unii Europejskiej

W styczniu 2026 roku, gdy druga kadencja Donalda Trumpa nabiera tempa, Unia Europejska stoi przed jednym z największych wyzwań w swojej historii. Prezydenckie memorandum z 7 stycznia,…

2026-02-03 | Adam Frelich | 23 minuty

Certyfikacja ochrony kryptograficznej Samsung Knox platform Galaxy S23 i S24

Dowództwo Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni poinformowało, że w ramach procesu certyfikacji wybrane mechanizmy bezpieczeństwa Samsung Knox platform mobilnych Samsung S23 i S24 uzyskały…

2026-01-22 | Redakcja | 3 minuty

Wojska Obrony Terytorialnej rozpoczynają ogólnopolską kampanię informacyjną #WylogujEmocje

Dezinformacja stanowi jedno z istotnych zagrożeń współczesnej przestrzeni informacyjnej. Fałszywe lub zmanipulowane treści rozpowszechniane w Internecie, szczególnie w mediach społecznościowych, mogą wpływać na postrzeganie…

2026-01-21 | Redakcja | 6 minut

Pojedynki w Akademii Bronioznawcy

Muzeum Czartoryskich w Krakowie przygotowało wykład na temat pojedynków. To świetna okazja by poszerzyć swoje horyzonty na temat szermierki, tym bardziej, że wstęp na spotkanie jest darmowy.

2026-01-22 | Michał Ihnatów | 1 minut

Ballistol, jakiego nie znacie

Ballistol – niepozorny, trochę oldschoolowy. Część etykiet wygląda jakby zaprojektowano je w czasach, gdy świat jeździł jeszcze dorożkami. Może rzeczywiście wtedy? Historia firmy…

2025-12-27 | Anna Mielczarek | 10 minut

Singapore Airshow 2026: ST Engineering o programach kosmicznych

Podczas rozpoczętych targów Singapore Airshow 2026, singapurska spółka ST Engineering zaprezentowała projekty nowych satelitów w fazie rozwoju i najnowszych rozwiązań geoprzestrzennych dla…

2026-02-03 | Rafał Muczyński | 4 minuty

POLSA potwierdza deorbitację drugiego stopnia Falcon 9 po anomalii

Polska Agencja Kosmiczna POLSA wydała komunikat o deorbitacji drugiego stopnia amerykańskiej rakiety Falcon 9, wynoszącej satelity Starlink (17-32).

2026-02-03 | Rafał Muczyński | 3 minuty

America First: Nowa strategia sprzedaży uzbrojenia USA zatwierdzona

Prezydent USA Donald Trump podpisał rozporządzenie wykonawcze ustanawiające nową strategię sprzedaży uzbrojenia, która uprzywilejuje państwa wydające najwięcej na obronność.

2026-02-09 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Wpływ wycofania się Stanów Zjednoczonych z instytucji międzynarodowych na politykę Unii Europejskiej

W styczniu 2026 roku, gdy druga kadencja Donalda Trumpa nabiera tempa, Unia Europejska stoi przed jednym z największych wyzwań w swojej historii. Prezydenckie memorandum z 7 stycznia,…

2026-02-03 | Adam Frelich | 23 minuty

Pierwsza od ponad roku dostawa Su-57 – w wersji zmodyfikowanej

Rosyjska Zjednoczona Korporacja Lotnicza OAK przekazała Siłom Powietrzno-Kosmicznym (WKS) pierwszą w tym roku partię samolotów wielozadaniowych Su-57, w wariancie ze zmodyfikowanym wyposażeniem pokładowym…

2026-02-09 | Rafał Muczyński | 4 minuty

America First: Nowa strategia sprzedaży uzbrojenia USA zatwierdzona

Prezydent USA Donald Trump podpisał rozporządzenie wykonawcze ustanawiające nową strategię sprzedaży uzbrojenia, która uprzywilejuje państwa wydające najwięcej na obronność.

2026-02-09 | Rafał Muczyński | 3 minuty

USA wesprą zestawy rentgenowskie VACIS XPL w Iraku

Departament Stanu USA wydał zgodę na potencjalną sprzedaż do Iraku pakietu wsparcia logistycznego zestawów rentgenowskich VACIS XPL, służących do bezinwazyjnego skanowania pojazdów.

2026-02-06 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Śmigłowce H225 Super Puma i H225M Caracal z nalotem miliona godzin

Europejska spółka Airbus Helicopters poinformowała, że globalna flota ponad 400 śmigłowców rodziny H225 Super Puma i H225M Caracal przekroczyła łączny nalot 1 miliona…

2026-02-04 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Pierwsza od ponad roku dostawa Su-57 – w wersji zmodyfikowanej

Rosyjska Zjednoczona Korporacja Lotnicza OAK przekazała Siłom Powietrzno-Kosmicznym (WKS) pierwszą w tym roku partię samolotów wielozadaniowych Su-57, w wariancie ze zmodyfikowanym wyposażeniem pokładowym…

2026-02-09 | Rafał Muczyński | 4 minuty

America First: Nowa strategia sprzedaży uzbrojenia USA zatwierdzona

Prezydent USA Donald Trump podpisał rozporządzenie wykonawcze ustanawiające nową strategię sprzedaży uzbrojenia, która uprzywilejuje państwa wydające najwięcej na obronność.

2026-02-09 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Pierwsza od ponad roku dostawa Su-57 – w wersji zmodyfikowanej

Rosyjska Zjednoczona Korporacja Lotnicza OAK przekazała Siłom Powietrzno-Kosmicznym (WKS) pierwszą w tym roku partię samolotów wielozadaniowych Su-57, w wariancie ze zmodyfikowanym wyposażeniem pokładowym…

2026-02-09 | Rafał Muczyński | 4 minuty

Tajwan zamówi 10 samolotów transportowych C-130J Super Hercules

Tajwańska centralna agencja prasowa CNA poinformowała, że tamtejsze Siły Powietrzne planują pozyskanie w USA dziesięciu średnich samolotów transportowych C-130J Super Hercules.

2026-02-09 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Andrzej Mochoń prezesem Polskiej Izby Przemysłu Targowego

Prezes Targów Kielce, dr Andrzej Mochoń objął stanowisko prezesa Polskiej Izby Przemysłu Targowego. Zastąpił Tomasza Kobierskiego, byłego prezesa Międzynarodowych Targów Poznańskich…

2026-02-06 | Redakcja | 3 minuty

Future Forces Exhibition & Forum zaprasza na Enforce Tac 2026

W oparciu o strategiczne partnerstwo między Future Forces Exhibition & Forum a Enforce Tac, w dniach 23–25 lutego 2026 zaprezentuje się na na targach Enforce Tac…

2026-02-06 | Redakcja | 3 minuty
Shooting

Torba Helikon-Tex Field Tote – „cargo” do codziennych zadań

Jako ludzie mający bzika na punkcie szpeju, lubimy mieć narzędzia przeznaczone stricte do danych zadań. Czasami jednak potrzebne jest coś uniwersalnego i prostego.…

2026-02-09 | Michał Ihnatów | 1 minut

Licencja zawodnicza PZSS w nowej odsłonie

PZSS wprowadza nowe licencje zawodnicze – sprawdzanie ważności licencji staje się prostsze za sprawą kodu QR i specjalnej aplikacji na urządzenia mobilne.

2026-02-07 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Nowy kolimator Vortex Optics Triumph – dla minimalistów

Vortex wprowadza do oferty nowy celownik kolimatorowy Triumph. Kropka 2 MOA, uruchomienie ruchem oraz standard T1/T2 z dwoma montażami w zestawie.

2026-02-06 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Nowa latarka Olight ArkPro Ultra – nowy poziom wszechstronności?

Latarka Olight ArkPro Ultra to nowy model w linii uniwersalnych, łatwych w przenoszeniu latarek EDC. Zawarto w nim zestaw unikatowych cech, łącząc autorski materiał…

2026-02-06 | Michał Ihnatów | 1 minut

STEYR ATC i ATD – Austriacka szkoła dynamiki

ATC i ATD są pierwszym momentem, w którym Steyr mówi wprost: wchodzimy na rynek dynamiki, ale robimy to po swojemu. Bez tworzenia zupełnie nowej platformy, bez rewolucji dla samej rewolucji.…

2026-02-05 | Grzegorz Kochan | 20 minut

SHOT Show 2026: CZ prezentuje nowy pistolet Bundeswehry – P13

Česká zbrojovka podczas targów SHOT Show 2026 zaprezentowała jak będzie wyglądać CZ P13, czyli następca H&K P8 – dotychczasowego pistoletu…

2026-02-05 | Jakub Buczma | 2 minuty

SZTUCER BERGARA B14 .223 REM – celność bez zbędnych fajerwerków

„Weźmiesz do testów B14? Pasuje do Ciebie” – słyszę w redakcji. „B”? Takie oznaczenie kojarzy mi się głównie z amerykańskimi bombowcami. „Co mi tam, biorę!” –…

2025-12-28 | Anna Mielczarek | 7 minut

Podstawowe wiadomości na temat wad wzroku.

Z oczami jest jak z samochodem – kiedy działają, to nikt nie interesuje się ewentualnymi problemami. Ale jak już się sypie… Dziś nieco o czterech najczęstszych…

2025-12-11 | Krzysztof Kluza | 11 minut

Torba Helikon-Tex Field Tote – „cargo” do codziennych zadań

Jako ludzie mający bzika na punkcie szpeju, lubimy mieć narzędzia przeznaczone stricte do danych zadań. Czasami jednak potrzebne jest coś uniwersalnego i prostego.…

2026-02-09 | Michał Ihnatów | 1 minut

Spodnie Helikon-Tex UTP już 15 lat na rynku

Helikon-Tex celebruje 15-lecie spodni UTP. Wywodząc się z nowego podejścia do praktycznej odzieży o militarnym rodowodzie, stanowiły punkt startu dla powstania całej rodziny…

2026-02-06 | Michał Ihnatów | 1 minut

Jakie prezenty dla strzelca? Prezentownik MILMAG

Wigilia już za rogiem, a Ty nie masz pomysłu na prezent? Nie martw się – przygotowaliśmy właśnie dla Ciebie specjalny prezentownik dla strzelców (i nie tylko!).

2025-12-16 | Michał Ihnatów | 14 minut

Podstawowe wiadomości na temat wad wzroku.

Z oczami jest jak z samochodem – kiedy działają, to nikt nie interesuje się ewentualnymi problemami. Ale jak już się sypie… Dziś nieco o czterech najczęstszych…

2025-12-11 | Krzysztof Kluza | 11 minut

Licencja zawodnicza PZSS w nowej odsłonie

PZSS wprowadza nowe licencje zawodnicze – sprawdzanie ważności licencji staje się prostsze za sprawą kodu QR i specjalnej aplikacji na urządzenia mobilne.

2026-02-07 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Pozwolenie na broń w Polsce w 2025 roku – przybyło strzelców

Komenda Główna Policji podsumowała kwestię stanu pozwoleń na broń palną w 2025 roku. Jak się okazuje, strzelców przybywa – odnotowano niemalże 45…

2026-02-06 | Michał Ihnatów | 8 minut

Torba Helikon-Tex Field Tote – „cargo” do codziennych zadań

Jako ludzie mający bzika na punkcie szpeju, lubimy mieć narzędzia przeznaczone stricte do danych zadań. Czasami jednak potrzebne jest coś uniwersalnego i prostego.…

2026-02-09 | Michał Ihnatów | 1 minut

STEYR ATC i ATD – Austriacka szkoła dynamiki

ATC i ATD są pierwszym momentem, w którym Steyr mówi wprost: wchodzimy na rynek dynamiki, ale robimy to po swojemu. Bez tworzenia zupełnie nowej platformy, bez rewolucji dla samej rewolucji.…

2026-02-05 | Grzegorz Kochan | 20 minut

UF PRO Striker Challenge 2026 – ruszają zapisy

UF PRO, część Mehler Systems i renomowany producent odzieży specjalistycznej, ogłasza powrót zawodów UF PRO Striker Challenge w 2026 roku. Wydarzenie zaplanowano na 12 września…

2026-02-06 | Michał Ihnatów | 5 minut

Gun & Shooting Expo 2026 – targi broni cywilnej, akcesoriów i bezpieczeństwa osobistego

Gun & Shooting Expo 2026 zaplanowano na 3–5 marca 2026 w Ptak Warsaw Expo w Nadarzynie. Zgodnie z informacjami na stronie wydarzenia, targom towarzyszą elementy…

2026-01-29 | Redakcja | 5 minut
Obrona Cywilna

Drone World Expo 2026 jako część bloku targowego Warsaw Security & Defence Expo

W dniach 3–5 marca 2026 roku w Ptak Warsaw Expo w Nadarzynie odbędzie się Drone World Expo – wydarzenie poświęcone technologiom bezzałogowym i ich…

2026-02-07 | Jakub Mączka | 2 minuty

Wielkopolska – rusza nabór 2026 w Programie Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej

Od 2 lutego 2026 r. w Wielkopolsce rozpocznie się nabór wniosków na realizację zadań w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026.

2026-01-29 | Piotr Leśniak | 3 minuty

Ponad 22 mld zł na bezpieczeństwo i obronność. Rząd przyjął priorytety Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności

Komitet Sterujący Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO) przyjął regulamin działania oraz kluczowe priorytety inwestycyjne, otwierając drogę do uruchomienia ponad 22 miliardów złotych na projekty…

2026-01-28 | Piotr Leśniak | 3 minuty

Cyberatak na Polską sieć OZE

W ostatnich dniach 2025 roku polski system elektroenergetyczny stał się celem bezprecedensowej operacji hakerskiej.

2026-01-13 | Piotr Leśniak | 2 minuty

Ponad 22 mld zł na bezpieczeństwo i obronność. Rząd przyjął priorytety Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności

Komitet Sterujący Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO) przyjął regulamin działania oraz kluczowe priorytety inwestycyjne, otwierając drogę do uruchomienia ponad 22 miliardów złotych na projekty…

2026-01-28 | Piotr Leśniak | 3 minuty

Rusza nabór wniosków do programu OLiOC w województwie śląskim na 2026

Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach rozpoczął się nabór wniosków w ramach rządowego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej (OLiOC) na 2026 rok.

2026-01-17 | Piotr Leśniak | 3 minuty

ICEYE prezentuje Flood Rapid Impact – narzędzie wykorzystujące AI do szybkiego reagowania na powodzie

Polsko-fińska spółka ICEYE, specjalista w zakresie satelitarnych rozwiązań wspomagających zarządzanie skutkami katastrof naturalnych, ogłosiła wprowadzenie produktu Flood Rapid Impact (FRI).

2025-07-15 | Redakcja | 6 minut

MON: Ochrona ludności cywilnej to priorytet. Wojsko gotowe do pomocy

Żołnierze Wojska Polskiego obecni są już na terenach, gdzie mogą wystąpić w najbliższych godzinach podtopienia i już pomagają mieszkańcom. Żołnierze ze 133. batalionu lekkiej piechoty…

2025-07-09 | Redakcja | 4 minuty

Współpraca Wojewody Małopolskiego z organizacjami pozarządowymi jako model włączania NGO w system ochrony ludności. Przykład Grupy INKA

Włączanie organizacji pozarządowych do systemu ochrony ludności staje się jednym z kluczowych wyzwań współczesnej administracji publicznej. Przykład województwa małopolskiego, a w szczególności współpracy Wojewody…

2026-01-29 | Piotr Leśniak | 9 minut

Tytuł artykułu a treść alertu RCB – clickbait czy realne zagrożenie?

W dobie natłoku informacji oraz braku czasu na zgłębienie tematu / postu często bazujemy na informacjach przekazywanych przez sam tytuł. Nagłówki krzyczące o „toksycznym powietrzu” „śmiertelnym…

2026-01-16 | Piotr Leśniak | 9 minut

Współpraca Wojewody Małopolskiego z organizacjami pozarządowymi jako model włączania NGO w system ochrony ludności. Przykład Grupy INKA

Włączanie organizacji pozarządowych do systemu ochrony ludności staje się jednym z kluczowych wyzwań współczesnej administracji publicznej. Przykład województwa małopolskiego, a w szczególności współpracy Wojewody…

2026-01-29 | Piotr Leśniak | 9 minut

Wprowadzenie Planu Ogólnego a inwestycje z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej (OLiOC)

Dużymi krokami zbliża się finał jednej z największych reform w polskim systemie planowania przestrzennego. Wprowadzenie planu ogólnego gminy na mocy ustawy z dnia 7 lipca…

2026-01-17 | Piotr Leśniak | 3 minuty

Szpitale Przyjazne Wojsku: Specjalistyczny sprzęt w szpitalu w Nowym Mieście nad Pilicą

W Nowym Mieście nad Pilicą odbyło się przekazanie sprzętu dla Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej, który pozyskano w ramach programu ,,Ochrona Ludności i Obrony Cywilnej…

2026-01-16 | Redakcja | 4 minuty

Sześć samochodów dowodzenia i łączności dla Państwowej Straży Pożarnej

Sześć Komend Wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej poszukuje dostawcy samochodów dowodzenia i łączności (kompanijnych stanowisk dowodzenia), które trafią do Krakowa, Warszawy, Poznania, Rzeszowa,…

2026-01-05 | Rafał Muczyński | 6 minut

PROTEGA 2025: Mactronic z oświetleniem dla Obrony Cywilnej

Mactronic, polski producent rozwiązań oświetleniowych – od latarek ręcznych po najaśnice i lampy – zaprezentował swoją ofertę na pierwszych targach obrony cywilnej PROTEGA 2025…

2025-11-24 | Michał Ihnatów | 4 minuty

Skuteczniejsza ochrona przed przemocą dla funkcjonariuszy publicznych, ratowników medycznych i obywateli niosących pomoc

Nawet 5 lat więzienia i 5 tys. zł grzywny – takie kary przewiduje projekt nowelizacji Kodeksu karnego i Kodeksu wykroczeń, przyjęty wczoraj przez Radę Ministrów.…

2025-08-20 | Redakcja | 4 minuty
Kalendarium

Inauguracja nowego cyklu spotkań Akademii Bronioznawcy

Od października 2025 roku rusza kolejny cykl comiesięcznych spotkań historycznych organizowanych przez Stowarzyszenie Miłośników Dawnej Broni i Barwy oraz Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Cykl wykładów…

2025-10-23 | Tomasz Świątkowski | 2 minuty

Zbliża się III Międzynarodowy Kongres Antyterrorystyczny

W dniach 21-22 maja 2025 na Uniwersytecie WSB Merito we Wrocławiu odbędzie się trzecia edycja Międzynarodowego Kongresu Antyterrorystycznego. To prestiżowe wydarzenie, gromadzi uznanych ekspertów krajowych i zagranicznych.

2025-05-09 | Redakcja | 2 minuty

Szkolenie Team99 Academy poziom LVL3, czyli balistyka zewnętrzna w teorii i praktyce

W dniach 22 i 23 listopada br. Team99 Academy zorganizowała trzeci etap nauki strzelania dalekodystansowego. Tym razem zajęcia praktyczne odbyły się na strzelnicy w Skarżysku-Kamiennej.

2024-12-01 | Grzegorz Sobczak | 7 minut

Szkolenie Long Range Shooting Team99 Academy LVL2, czyli kto nie liczy, ten nie trafia

W sobotę 28 września Team99 Academy zorganizowała kolejny etap szkolenia w zakresie strzelectwa dalekodystansowego – tym razem na poziomie LVL2. Zajęcia odbywały się…

2024-09-30 | Grzegorz Sobczak | 6 minut

Inauguracja nowego cyklu spotkań Akademii Bronioznawcy

Od października 2025 roku rusza kolejny cykl comiesięcznych spotkań historycznych organizowanych przez Stowarzyszenie Miłośników Dawnej Broni i Barwy oraz Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Cykl wykładów…

2025-10-23 | Tomasz Świątkowski | 2 minuty

Zbliża się III Międzynarodowy Kongres Antyterrorystyczny

W dniach 21-22 maja 2025 na Uniwersytecie WSB Merito we Wrocławiu odbędzie się trzecia edycja Międzynarodowego Kongresu Antyterrorystycznego. To prestiżowe wydarzenie, gromadzi uznanych ekspertów krajowych i zagranicznych.

2025-05-09 | Redakcja | 2 minuty

Nowe zawody taktyczne na mapie Polski, czyli relacja z Defcon One 2024

Kurz po zawodach Defcon One zdecydowanie już opadł, siniaki poznikały, a emocje nadal nas trzymają. Te intensywne dwa dni przyniosły niezapomniane wspomnienia oraz wyzwania,…

2024-11-20 | Klaudia Lazar | 8 minut

MCS Bochnia zaprasza na zawody „Solny Garnizon”

Zapraszamy wszystkich chętnych na zawody strzeleckie, organizowane 13 października przez Solny Garnizon, na strzelnicy Małopolskiego Centrum Strzelectwa w Bochni.

2024-09-24 | Redakcja | 2 minuty

Konfigurujemy plate carrier – FCPC od Ferro Concept

Trzecia zasada dynamiki Newtona mówi, że każda akcja wywołuje reakcje. Obserwujemy to dosłownie wszędzie. Jednym w tego przykładów jest ewolucja broni i środków ochrony. Najpierw remedium na miecz była tarcza, potem zbroja. Gdy okazało się, że przez zbroje nie da się tak łatwo przebić, wymyślono kuszę, potem broń palną. Naturalnie i na pociski miotane najpierw przy użyciu broni czarnoprochowej, a potem z nowoczesnej próbowano znaleźć sposób. To doprowadziło do wynalezienia płyt ochrony balistycznej. Jeszcze trochę wody w Wiśle musi upłynąć, by ochrona ta była wygodna, a jej noszenie nieodczuwalne, jednak już dziś możemy spróbować poprawić nasz komfort. Jednym z rozwiązań są właśnie tzw. plate carriery, czyli noszaki na płyty.

Plate carrier i inne rodzaje oporządzenia

Rynek w ostatnich latach jest wręcz przesycony przez producentów różnego rodzaju oporządzenia taktycznego. Koncepcji jest kilka – szelki z pasem, kamizelki typu chest rig oraz noszaki osłon balistycznych – plate carriery. Istnieje oczywiście możliwość swobodnego mieszania wyżej wymienionych. Najprościej jednak przyjąć, że zestaw ma służyć do przenoszenia tego, co na polu walki najważniejsze. Zabawny podział, który kiedyś usłyszałem to taki, że sprzęt dzielimy na ten, którego zadaniem jest dziury robić (amunicja), dziury zatrzymywać (balistyka), lub dziury łatać (apteczka indywidualna). Dziś skupimy się na konfiguracji tych dwóch pierwszych.
Zdjęcia: Karol Szczęśniak

Nadzienie plate carrierów, czyli osłony balistyczne

Klasy odporności balistycznej

Płyty balistyczne występują w wielu klasach i odmianach. To one definiują, jaką ochronę zapewnia dana osłona. Najbardziej popularną klasyfikacją jest oczywiście amerykańka NIJ 0108.01 wyróżniająca 5 poziomów:

Grafika: International Armored Group

Są oczywiście inne klasyfikacje, jednak ta jest najczęściej stosowana. Wybór poziomu ochrony stanowi zawsze swego rodzaju kompromis. Wraz ze wzrostem odporności idzie zazwyczaj wzrost masy, a zawsze ceny. Idąc tym tropem wybrałem zestaw płyt od firmy Protection Group Danmark. O innym produkcie tej firmy możecie poczytać tu – Hełm ARCH HIGH – CUT z Danii produkcji Protection Group DK.

Dostępność osłon balistycznych

I nie wybrałem wcale najwyższej grupy a poziom określany jako III++. Kompromis spowodowany był właśnie masą pojedynczej płyty oraz, nie ukrywajmy, ceną i dostępnością. W ramach dygresji dodam, że największym problemem z płytami jest właśnie dostępność. Wypływające czasem na portalach aukcyjnych płyty SAPI są na ogół po terminie i nie wiadomo jak były przechowywane. Osobną kwestią jest temat paserstwa, bo przecież one musiały gdzieś z ciężarówki wypaść. Problem może nieistotny z punktu widzenia szarego obywatela, ale już lansowanie się ze zdobycznymi celownikami EOTech z polskiej armii sprowadziło na paru ludzi prokuratora.

Cechy osłon Protection Group Danmark (PGD)

Płyty PGD są w każdym razie dostępne od ręki u polskiego przedstawiciela, czyli w Strefie Celu (Spółka Jammas). Do ich największych zalet zaliczam następujące cechy:

  • multicurve, czyli wyprofilowanie dopasowane do kształtu ciała w dwóch płaszczyznach – płyty single curve są po prostu diabelnie niewygodne,
  • przyzwoity stosunek masy do zapewnianej ochrony,
  • co chyba najważniejsze fakt, że są one nowe, wyjęte z wyściełanego opakowania i mam pełną kontrolę nad warunkami przechowywania.

Niestety super tanio nie jest, ale życie to sztuka kompromisu.

W czym przenosić płyty balistyczne?

Mając już płyty, mamy coś, co chroni przed powstawianiem dziur. Jednak trzeba tę ochronę jakoś zamocować. Tutaj wybór jest wprost obłędnie szeroki, a bezdyskusyjnie kluczem jest też… moda. Powodowany taką właśnie myślą wybrałem FCPC od kanadyjskiego Ferro Concept. Firmę pamiętam jeszcze z czasów, gdy właściciel był samojeden i we własnym domu prowadził manufakturę, produkując kopie kamizelek SEAL. To było całe wieki temu, a od tamtej pory firma znacząco się rozrosła i nieźle wylansowała.

Ale do rzeczy. FCPC w wersji już 5 to bardzo modułowy system noszaka na balistykę. Tak bardzo modułowy, że praktycznie każdy element trzeba kupić osobno, a czasem tylko przedmioty przychodzą parami – kieszeń na płytę przód i tył, dwie poduszki na ramiona, cummerband (tzw. pas boczny lub też skrzydło) lewy i prawy. Pozwala to jednak na dobór wg własnego widzimisię.

Dobór rozmiaru

Mój wybór finalnie padł na pokrowiec na płyty w rozmiarze L i jest to większy z dwóch rozmiarów. Z tym oczywiście wiąże się pewna historia i kłopot, bo kamizelkę dowoził mi ze sklepu kolega, który – biorąc na przymiarkę płytę PGD – stwierdził, że skoro wlazła, to będzie ok. A i nie doszacował mnie, bo wziął cummerbandy w rozmiarze M. Niestety okazało się, że nic nie jest OK, bo płyta PG ma piankowe krawędzie osłaniające ceramikę i przez to jest minimalnie szersza niż standardowe SAPI. W wyniku tego szwy w kamizelce M trochę się rozciągają, a o założeniu backera z Kevlaru (czyli umieszczanej pod płytą dodatkowej, miękkiej osłony) można tylko pomarzyć. W skrócie – kieszeń na płytę w tym wariancie noszaka jest za ciasna dla planowanej konfiguracji dwóch osłon.

Różnica wg Ferro nie jest wcale znacząca, ale jeśli nie macie płyt SAPI w rozm. M albo mniejszych, lepiej wziąć ten większy model. Nad faktem, że cummerbandy M okazały się za krótkie, spuśćmy litościwie zasłonę milczenia. Tu wielki ukłon w stronę chłopaków z MEX Armory, które jest dystrybutorem na Polskę, bo naprawili naszą pomyłkę i jako klient czułem się zaopiekowany w najwyższym stopniu.

Wyposażenie noszaka w płyty

Wkładamy płyty

Po właściwym dobraniu rozmiaru pora na umieszczenie płyt w pokrowcach. Jest to banalnie proste – wystarczy otworzyć umieszczoną na spodzie klapę na rzep i wsunąć płyty do środka.

Drobne modyfikacje

W przypadku tylnej kieszeni klapa jednocześnie pełni rolę osłony systemu mocowania cummerbandu i to akurat trochę niedoróbka ze strony producenta. Do regulacji w obwodzie trzeba ją otworzyć i nic nie trzyma wtedy płyty w środku, stwarzając ryzyko jej wypadnięcia. Sentyment, jakim darzę jednak twórcę marki Ferro, bierze się z tego, że i mi maszyna do szycia nie jest obca, więc po prostu dorobiłem sobie brakującą taśmę. Sam rzep zamykający jest też dość oryginalnie zaprojektowany i polega na wszyciu szerokiego prostokąta z taśmy z rzepem Velcro na środku rozciągliwego softshella (cienki, szybkoschnący materiał) i spełnia swoje zadnie.

Konfiguracja Plate Carriera - spięcie zestawu

Przód i tył

Tylną i przednią kieszeń z płytami łączymy ze sobą przy pomocy obecnych w zestawie ramionek, kółeczka oraz małej klamry Cobra. Regulacja odbywa się poprzez odpowiednie dobranie rozstawu rzepów i przeplecenie wspomnianego kółka i klamry. System prosty, zapewniający pełną dowolność ustawienia. Trochę kłopotu sprawia zamontowanie ich do przedniego panelu, ale jest to jednorazowa czynność po dokonaniu wyboru, z której strony ma być Cobra.

Cummerband, czyli pas boczny

W pasie kamizelkę scala jakiś rodzaj cummerbandu. Specjalnie piszę jakiś, bo jest ich kilka. Do wyboru mamy gumowy, wysoki na 10 centymetrów cummerband z miejscem na magazynki, gumowy 5 cm (choć niedostępny w polskiej dystrybucji) oraz 3-calowy usztywniany z systemem montażowym MOLLE/PALLS. I na ten ostatni właśnie padł mój wybór. Model ten jest podszyty rzepem od spodu, a pomiędzy taśmami zastosowano z kolei wycinany materiał usztywniający (sztywnik). Elementy sztywne połączone są z mocującymi panelami rzepa za pomocą szerokiej gumy, która zapewnia pracę całości. Jak się jednak rzekło, rozmiar otrzymanego cummerbanda nie był adekwatny, a MEX akurat nie miał większego na wymianę, więc z konieczności obecny na zdjęciach egzemplarz jest customem. Ale znów zbaczam z tematu. Cummerbandy mocuje się do tylnej kieszeni na płytę za pomocą rzepa. Znów plus, bo to pozwala na dokładną i stopniową regulację. Minus za to jest taki, że ze względu na wykrój klapy zamykającej dostęp do tejże regulacji, cummerbandy szersze niż 10 cm raczej nie będą pasować.

Comfort pads - poduszki naramienne do plate carrierów

Warianty poduszek

Nie można również nie napisać o poduszkach. Ferro oferuje dwa modele: tańsze z wykonanymi z softshella rękawami z wypełnieniem oraz droższe – wykonane z laminatu, z charakterystycznymi wycięciami.

Które wybrać?

Ze względu na większą uniwersalność tych drugich wybrałem właśnie je. Pozwalają one na szybkie schowanie w nich rurki od systemu hydracyjnego lub kabli systemu łączności. Przy zakładaniu poduszek warto zwrócić uwagę na to, by od strony szyi dać krawędź bez rzepa w celu uniknięcia dyskomfortu spowodowanego ostrymi haczykami.

MOLLE, wszędzie MOLLE

Podział systemu

Sokole oko czytelnika na pewno zdążyło już zauważyć podział taśm MOLLE na kamizelce. Na cummerbandzie są to klasyczne taśmy 1-calowe przeszywane ryglem co 1,5 cala. Przednia i tylna kieszeń na płyty pokryta jest zaś warstwą laserowej wycinanki w laminacie, z charakterystycznym zaciągnięciem w górę na krańcach otworu. Jak się to będzie spisywać – zobaczymy, ale póki co materiał ani się nie potargał, ani nie zaczął strzępić.

Tylny panel ma wymiar 10×6 komórek, a przedni 3×4, i jest dodatkowo obszyty rzepem do przyczepiania naszywek. Oprócz tego mamy dostępne boczne sloty na przypięcie PTT (Push-to-Talk). Panel zszyty z laminatu i nylonu jest niejako warstwowy – pod nim znajduje się płaska kieszeń zamykana wąskim rzepem. Właśnie w tej przestrzeni możliwe jest ukrycie kabla od radia.

Modułowość

Z innych bajerów w kamizelce nie można nie wspomnieć o pętelkach z taśmy z rzepem OneWrap na krawędziach przedniego panelu oraz nie mniej znaczącym systemie zamka na pokrowcu tylnym. Pozwala on na szybkie wpinanie jednego z kilku paneli dobieranego zależnie od potrzeb użytkownika. System jest prosty i rzeczywiście skraca znacząco czas przez eliminację konieczności przewlekania pasków PALS. Oczywiście, rozwiązanie to zaprojektowano raczej dla operatorów, którzy w zależności od danego zadania będą potrzebować innego zestawu na plecach. Dla mnie nie wydaje się to być potrzebne, ale dobrze wiedzieć, że taka opcja jest.

Przenoszenie amunicji na plate carrierze

Rozmieszczenie magazynków

Tak przedstawia się więc temat sprzętu do zatrzymywania dziur w ciele. Pora przejść do drugiego zagadnienia, czyli amunicji. Moja konfiguracja jest raczej standardowa na obecne czasy. Całość składa się bowiem z pasa, na którym zamontowałem kaburę Safariland z pistoletem SFP9, dwa dodatkowe magazynki do tegoż oraz magazynki do karabinka. Właśnie ładownice na pasie są obecnie moim pierwszym źródłem uzupełnienia amunicji w karabinku. Jednak kamizelka zapewnia dodatkowe możliwości noszenia amunicji.

Klapa z ładownicami

W tym przypadku osiągam to dzięki zastosowaniu klapy na 3 magazynki od Ferro Concepts. Tutaj oczywiście dostępne są różne rodzaje, a wybór akurat tej był podyktowany ceną. Przez długą chwilę zastanawiałem się nad modelem z Kydexowymi wkładkami, ale mój wewnętrzny Krakus zwyciężył. Poza tym akurat nie mieli w magazynie 😉 Klapa mocowana jest do kamizelki przez dwie klamry typu G-Hook, zaczepiane o taśmy pod przednią płaską kieszenią. Rozwiązanie fajne, bo haczyki są płaskie i ukryte pod warstwą materiału, więc magazynki nie stukają w nie, inaczej niż ma to miejsce w przypadku klap mocowanych na klasyczne klamry (jak np. Fastex). W środku magazynki utrzymuje customowa ładownica z gumy 10 cm. Rozwiązanie proste i eleganckie.

Dodatkowe możliwości

Oprócz trzech magazynków w klapie wykorzystuje także wykonane z elastycznej taśmy skrzydełka. Są to proste tunele wrzepiane między klapę a noszak, w których można przenosić radio lub dodatkowy magazynek. Takie ładownice robi w zasadzie większość producentów.

Bonusy i inwencja twórcza przy konfigurowaniu noszaka

System chwytu ewakuacyjnego

Nie byłbym jednak sobą, gdybym nie wprowadził paru własnych pomysłów do tego zestawu. I teraz o nich opowiem. Pierwszym i chyba najciekawszym z nich jest system chwytu ewakuacyjnego. W kamizelce oryginalnie go nie ma i w sumie ma to sens. Wszywane uchwyty w ogóle się nie nadają do niczego innego niż wieszania kamizelki na haku. Rannego ciągnie się przy ich użyciu nieergonomicznie, a podjeżdżająca do góry kamizelka dusi go dodatkowo płytami. Amerykańscy żołnierze oczywiście cenią sobie komfort i pojawiła się oddolna inicjatywa, mająca im go zapewnić. Patent jest prosty: taśma o większej długości, mocowana do pasa. Dzięki temu kamizelka pełni funkcję tylko swego rodzaju prowadnicy, a delikwenta ratownicy ciągną za pas. Nadmiar taśmy jest odpowiednio zwijany, co umożliwia bezawaryjne wyplatanie. Resztę przeplatamy przez otwory MOLLE, a na dole spinamy karabinkiem, który łączymy z pasem.

Ratownik, ciągnąc za uchwyt, wyciąga taśmę na jej pełną długość, kamizelka nie podjeżdża pod szyję, a ratownik może założyć pętlę przez ramię, zwiększając efektywność ciągnięcia.

Szybkie wypięcie kamizelki

Drugim pomysłem jest system szybkiego wypięcia, bo nie tylko amerykanie są leniwi. Osiągnąłem to przez zamontowanie szerokich klamer ROC. Jedna część zaczepiona jest o taśmy cummerbunda, druga o klapę Ferro. Szczęśliwie się złożyło, że posiada ona wycięcia akurat w prawie idealnych miejscach. Innym rozwiązaniem byłoby wrzepianie klamry między klapę, a panel. Jednak w tym wypadku klamra dociąga klapę, co likwiduje irytujące odrzepianie na krawędziach.

Ściereczka do optyki

Ostatnim elementem na kamizelce, którą obecnie użytkuje jest mały, ale naprawdę fajny detal. Chodzi tu o ściereczkę do optyki. Umieszczona w softshellowym pokrowcu szmatka od Svarowskiego pozwala na szybkie przetarcie zabrudzonych soczewek. Umiejscowiłem ją na lewym cummerbundzie i spokojnie sięga do soczewek optyki osadzonej na broni wiszącej na pasie nośnym.

O Quick Release słów kilka

Teoria…

Ostatnią funkcjonalnością, o której chcę napisać, jest powstały w tej konfiguracji system szybkiego wypięcia (Quick Release – QR). Kamizelki z QR powstały jako remedium na problem masy po wpadnięciu operatora do wody. Opinie, że przyspieszają one dostęp przy opatrywaniu rannego, można raczej między bajki włożyć.

…a praktyka

Ewakuowanemu śmigłowcem żołnierzowi medyk raczej po prostu rozetnie szelki kamizelki. Z kolei specjalsa czy zwiadowcę za liniami wroga medyk w jego kamizelkę ubierze na powrót po zaopatrzeniu rany – co skomplikowany system QR mógłby utrudniać lub wydłużać. Dla cywila jednak jest to po prostu kwestia komfortu i szybkości zakładania. A w tym przypadku proces jest szybki – wystarcz rozpiąć klamrę Cobra, a następnie szarpnąć pętlę z linki paracord na klamrze ROC po tej samej stronie. Kamizelka rozpadnie się i jedyne co trzeba zrobić, to strzepnąć ją z ramienia. Na plus zaliczam zdecydowanie łatwość ponownego złożenia kamizelki.

Noszenie plate carriera Ferro Concepts

Ferro FPCP jest noszakiem bardzo wygodnym. Zastosowanie sztywnego cummerbanda dobrze wpływa na rozłożenie masy, a sam projekt w świetny sposób radzi sobie z problemem opadającej tylnej kieszeni z płytą. Dobrze dopasowana kamizelka samoistnie ustawia płyty na właściwych wysokościach zarówno z przodu jak z tyłu. Softshell zastosowany od spodu po pierwsze jest rozciągliwy, co pozwala na pewne dopasowanie do rozmiaru płyt, a po drugie miły w dotyku. Szwy są – jak można oczekiwać po kamizelce za takie pieniądze – równe i odpowiednio zakończone. Jedyny mankamentem, do którego można, a nawet trzeba się przyczepić, jest opisany na początku brak blokady tylnej płyty.

Podsumowanie

Konfiguracja jest jak racja (i miejsce, gdzie kończą się plecy) – każdy ma swoją. Dostępność sprzętu, której nawet nie wyobrażałem sobie jeszcze 25 lat temu, gdy zaczynałem moją przygodę z militariami, pozwala jednak na sprawdzanie i rozwijanie swoich zestawów. Czasem jest to metoda prób i błędów, czasem warto podpatrzeć, czego używają inni.

Dziękujemy Mex Armory za udostępnienie noszaka Ferro Concepts FCPC do testów. Tekst zawiera lokowanie produktu – osłon balistycznych Protection Group Danmark, dostępnych w Strefie Celu (Spółka Jammas),

Dziękujemy Małopolskiemu Centrum Strzelectwa w Bochni za udostępnienie strzelnicy do zdjęć.

Współpraca reklamowa. Testy produktów prowadzimy niezależnie, opinie są wyłączną oceną autorki lub autora. Reklamodawca nie ma możliwości ingerencji w treść recenzji.