Defence & Space

SAFE w Polsce – dwie fazy realizacji

Polska weszła w decydującą fazę wykorzystania instrumentu SAFE, podpisując umowę z Komisją Europejską. Na dziś obraz programu można uporządkować w dwóch wyraźnych fazach: kontrakty…

2026-05-13 | Adam Frelich | 15 minut

BSDA 2026: Romanizacja KF41 Lynx

Podczas rumuńskich targów przemysłu obronnego BSDA 2026 w Bukareszcie, niemiecka grupa Rheinmetall AG poinformowała Redakcję Portalu MILMAG o projekcie romanizacji gąsienicowego bojowego wozu…

2026-05-13 | Rafał Muczyński | 3 minuty

SAFE w Polsce – dwie fazy realizacji

Polska weszła w decydującą fazę wykorzystania instrumentu SAFE, podpisując umowę z Komisją Europejską. Na dziś obraz programu można uporządkować w dwóch wyraźnych fazach: kontrakty…

2026-05-13 | Adam Frelich | 15 minut

Defilada ukraińskich dronów w Moskwie?

Ukraińcy zapowiadają, że mogą się wprosić na paradę z okazji zakończenia II wojny światowej. Czy mogą to zrobić? Owszem. Zasięg ukraińskich dronów na to pozwala. A niska skuteczność rosyjskiej…

2026-05-08 | Sławek Zagórski | 7 minut

Nowoczesne technologie AI w służbie obronności – premiera platformy AIRON TACTIC

Centrum Implementacji Sztucznej Inteligencji Dowództwa Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni zaprezentowało bezpieczną platformę AIRON TACTIC, która stanowi fundament implementacji systemów AI w strukturach…

2026-04-28 | Redakcja | 3 minuty

Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC) – kogo obejmuje?

Ministerstwo Cyfryzacji informuje o szczegółach nowelizacji ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, wdrażającej dyrektywę NIS2, rozszerzającą katalog podmiotów objętych obowiązkami w zakresie cyberbezpieczeństwa.

2026-04-20 | Redakcja | 3 minuty

Podniebni ratownicy – Noc Muzeów 2026 w Muzeum Lotnictwa Polskiego

Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie zaprasza na tegoroczną edycję Nocy Muzeów w dniu 15 maja, odbywającą się pod hasłem Podniebni ratownicy.

2026-05-08 | Redakcja | 6 minut

F-14D Tomcat znów może polecieć dzięki ustawie federalnej Maverick Act

Amerykański Senat zatwierdził projekt ustawy federalnej Maverick Act, która przewiduje, że trzy samoloty F-14D Tomcat trafią do Amerykańskiego Centrum Kosmicznego i Rakietowego w Huntsville, a jeden…

2026-05-08 | Rafał Muczyński | 5 minut

Dassault Aviation i OHB zaoferują Europejskiej Agencji Kosmicznej samolot kosmiczny VORTEX-S

Francuska spółka Dassault Aviation i niemiecka OHB zaprezentowały oferowany Europejskiej Agencji Kosmicznej ESA projekt wielozadaniowego samolotu kosmicznego VORTEX-S.

2026-05-11 | Rafał Muczyński | 4 minuty

Departament Obrony odtajnił kilkanaście fotografii niezidentyfikowanych zjawisk lotniczych UAP/UFO

Departament Obrony USA odtajnił kilkanaście fotografii niezidentyfikowanych zjawisk lotniczych (UAP, unidentified aerial phenomena), potocznie określanych jako UFO (unidentified flying objects).

2026-05-09 | Rafał Muczyński | 6 minut

Litwa podpisała umowę w ramach programu pożyczkowego SAFE

Ministerstwo Obrony Litwy poinformowało, że połowa środków europejskiego instrumentu SAFE, na którego umowę dziś podpisano, pokryje połowę kosztów sformowania Dywizji Narodowej.

2026-05-09 | Rafał Muczyński | 5 minut

Umowa SAFE podpisana. MON: To wielki moment dla całej wspólnoty działającej na rzecz pokoju

W Warszawie podpisana została umowa w ramach programu pożyczkowego SAFE (Security Action for Europe). Polska jest największym beneficjentem tego programu – pozyskamy…

2026-05-08 | Rafał Muczyński | 8 minut

SAFE w Polsce – dwie fazy realizacji

Polska weszła w decydującą fazę wykorzystania instrumentu SAFE, podpisując umowę z Komisją Europejską. Na dziś obraz programu można uporządkować w dwóch wyraźnych fazach: kontrakty…

2026-05-13 | Adam Frelich | 15 minut

BSDA 2026: Romanizacja KF41 Lynx

Podczas rumuńskich targów przemysłu obronnego BSDA 2026 w Bukareszcie, niemiecka grupa Rheinmetall AG poinformowała Redakcję Portalu MILMAG o projekcie romanizacji gąsienicowego bojowego wozu…

2026-05-13 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Współpraca MON i PKP Cargo na rzecz mobilności wojskowej

Wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz oraz minister infrastruktury Dariusz Klimczak wzięli udział w uroczystym podpisaniu porozumienia o współpracy pomiędzy Ministerstwem Obrony Narodowej…

2026-05-11 | Redakcja | 5 minut

Wszechstronny H145M ze Straży Granicznej Republiki Litewskiej

Straż Graniczna Republiki Litewskiej prezentowała w Warszawie możliwości jakie dają jej śmigłowce H145M dostarczone przez Airbus Helicopters. Formacja ta wykorzystuje swoje wiropłaty w bardzo…

2026-05-10 | Grzegorz Sobczak | 7 minut

SAFE w Polsce – dwie fazy realizacji

Polska weszła w decydującą fazę wykorzystania instrumentu SAFE, podpisując umowę z Komisją Europejską. Na dziś obraz programu można uporządkować w dwóch wyraźnych fazach: kontrakty…

2026-05-13 | Adam Frelich | 15 minut

BSDA 2026: Romanizacja KF41 Lynx

Podczas rumuńskich targów przemysłu obronnego BSDA 2026 w Bukareszcie, niemiecka grupa Rheinmetall AG poinformowała Redakcję Portalu MILMAG o projekcie romanizacji gąsienicowego bojowego wozu…

2026-05-13 | Rafał Muczyński | 3 minuty

SAFE w Polsce – dwie fazy realizacji

Polska weszła w decydującą fazę wykorzystania instrumentu SAFE, podpisując umowę z Komisją Europejską. Na dziś obraz programu można uporządkować w dwóch wyraźnych fazach: kontrakty…

2026-05-13 | Adam Frelich | 15 minut

Rosja wznawia testy RS-28 Sarmat. Druga udana próba

Rosyjskie Wojska Rakietowe Strategicznego Przeznaczenia (RWSN) przeprowadziły udany test ciężkiego, międzykontynentalnego pocisku balistycznego RS-28 Sarmat.

2026-05-13 | Rafał Muczyński | 4 minuty

BSDA 2026: Romanizacja KF41 Lynx

Podczas rumuńskich targów przemysłu obronnego BSDA 2026 w Bukareszcie, niemiecka grupa Rheinmetall AG poinformowała Redakcję Portalu MILMAG o projekcie romanizacji gąsienicowego bojowego wozu…

2026-05-13 | Rafał Muczyński | 3 minuty

BSDA 2026: Spółki Polskiej Grupy Zbrojeniowej na targach w Rumunii

Podczas rumuńskich targów przemysłu obronnego BSDA 2026 w Bukareszcie, trzy spółki wchodzące w skład Polskiej Grupy Zbrojeniowej zaprezentowały swoje flagowe produkty.

2026-05-13 | Rafał Muczyński | 2 minuty
Shooting

Streamlight TLR-8 HL-X G Sub – nie tylko na subkompakty

To już kolejna recenzja produktów Streamlighta, która trafia na mój warsztat. Po kilku wcześniejszych testach mogę śmiało powiedzieć, że marka konsekwentnie zostawia po sobie bardzo dobre wrażenie.…

2026-05-13 | Mateusz Zydroń | 9 minut

WBP PIAST – jedna promesa, „dwa karabinki”

Wytwórnia Broni Jacek Popiński z Rogowa wprowadza specjalną ofertę, w ramach której strzelcy mogą zamówić karabinek PIAST z dodatkowym zespołem komory zamkowej na jedną promesę.…

2026-05-13 | Michał Ihnatów | 1 minut

Streamlight TLR-8 HL-X G Sub – nie tylko na subkompakty

To już kolejna recenzja produktów Streamlighta, która trafia na mój warsztat. Po kilku wcześniejszych testach mogę śmiało powiedzieć, że marka konsekwentnie zostawia po sobie bardzo dobre wrażenie.…

2026-05-13 | Mateusz Zydroń | 9 minut

FAST 2026: System ostrzący SHARPI

Festiwal Aktywności Strzeleckich FAST/Hunt Expo to wydarzenie także dla pasjonatów noży. Z nimi powiązane są ostrzałki, które zaprezentowała m.in. firma SHARPI. Najważniejszą częścią ekspozycji…

2026-05-11 | Michał Ihnatów | 1 minut

WBP PIAST – jedna promesa, „dwa karabinki”

Wytwórnia Broni Jacek Popiński z Rogowa wprowadza specjalną ofertę, w ramach której strzelcy mogą zamówić karabinek PIAST z dodatkowym zespołem komory zamkowej na jedną promesę.…

2026-05-13 | Michał Ihnatów | 1 minut

Strzelby Benelli Nova 3 wkrótce w MilTac

Spółka MilTac – polski dystrybutor Benelii – informuje, że do jego oferty trafią wkrótce lekkie strzelby pump-action Nova 3.

2026-05-12 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Zakup wiatrówki jako początek przygody ze strzelectwem

Wiatrówka od lat pozostaje jednym z najczęstszych wyborów w kwestii sprzętu strzeleckiego dla niedoświadczonego strzelca. Odpowiednio wybrany model pozwala ćwiczyć cierpliwość i systematyczność, a jednocześnie…

2026-04-23 | Redakcja | 4 minuty

Euro Target Show 2026: RP ARMS

Sklep RP ARMS, debiutując na targach Euro Target Show 2026, zaprezentował szeroki przekrój oferty. Sprawdź jakie nowości czekają polskich strzelców w nadchodzącym czasie.

2026-04-09 | Michał Ihnatów | 1 minut

FAST 2026: Kostka Wisport

Odwiedzający Festiwal Aktywności Strzeleckich/Hunt Expo mieli okazję zapoznać się z ofertą Wisport – polskiego producenta plecaków, toreb oraz pokrowców z wieloletnim doświadczeniem. Na stoisku…

2026-05-11 | Michał Ihnatów | 1 minut

FAST 2026: Sibeza z nadchodzącymi nowościami

Sibeza, polski producent obuwia, zaprezentował na Festiwalu Aktywności Strzeleckich FAST/Hunt Expo prototypy nowego obuwia – niskich butów sportowych oraz lekkich, syntetycznych trzewików…

2026-05-08 | Michał Ihnatów | 1 minut

Strzelectwo od podstaw, cz. 5 – Jak wybrać pierwszą broń?

Doczekaliśmy się. Mamy już za sobą kurs, egzamin, badania, policyjne kontrole i kompletowanie dokumentów. Otrzymaliśmy legitymację osoby dopuszczonej do posiadania broni, w szufladzie mamy…

2026-02-16 | Tomasz Karasiński | 35 minut

Jakie prezenty dla strzelca? Prezentownik MILMAG

Wigilia już za rogiem, a Ty nie masz pomysłu na prezent? Nie martw się – przygotowaliśmy właśnie dla Ciebie specjalny prezentownik dla strzelców (i nie tylko!).

2025-12-16 | Michał Ihnatów | 14 minut

Licencja zawodnicza PZSS w nowej odsłonie

PZSS wprowadza nowe licencje zawodnicze – sprawdzanie ważności licencji staje się prostsze za sprawą kodu QR i specjalnej aplikacji na urządzenia mobilne.

2026-02-07 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Pozwolenie na broń w Polsce w 2025 roku – przybyło strzelców

Komenda Główna Policji podsumowała kwestię stanu pozwoleń na broń palną w 2025 roku. Jak się okazuje, strzelców przybywa – odnotowano niemalże 45…

2026-02-06 | Michał Ihnatów | 8 minut

Streamlight TLR-8 HL-X G Sub – nie tylko na subkompakty

To już kolejna recenzja produktów Streamlighta, która trafia na mój warsztat. Po kilku wcześniejszych testach mogę śmiało powiedzieć, że marka konsekwentnie zostawia po sobie bardzo dobre wrażenie.…

2026-05-13 | Mateusz Zydroń | 9 minut

IWI Masada Slim Elite 9S – i do CCW, i do treningu

Pod akronimem EDC kryje się nazwa every day carry, czyli w środowisku „taktycznym” każde urządzenie, które możemy w skryty sposób, na co dzień, wygodnie nosić.…

2026-04-20 | Michał Gaweł | 9 minut

Polska drużyna zwycięża w zawodach King of 2 Miles 2026

Jakub Sidorowicz (strzelec) oraz Rafał Rutkowski (obserwator) zwyciężają w wymagających zawodach długodystansowych King Of 2 Miles we Francji, podwójnie trafiając cel na dystansie 3 230 m.

2026-05-12 | Michał Ihnatów | 3 minuty

Tegoroczny wiosenny Delta Long Range Weekend za nami

Za nami kolejna edycja Delta Long Range Weekend. Na poligonie WITU w podwarszawskiej Zielonce spotkali się entuzjaści strzelectwa dalekodystansowego na tradycyjnym treningu zorganizowanym przez Delta…

2026-05-11 | Grzegorz Sobczak | 4 minuty
Obrona Cywilna

Program „GAZ-SYSTEM dla Bezpieczeństwa”. Blisko 1,5 mln zł wsparcia dla OSP

Blisko 1,5 mln zł trafi do jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych w całej Polsce w ramach nowego programu „GAZ-SYSTEM dla Bezpieczeństwa”.

2026-05-12 | Redakcja | 4 minuty

Streamlight prezentuje najaśnicę Portable Scene Light III

Streamlight, renomowany producent rozwiązań oświetleniowych, wprowadza do oferty najaśnicę Portable Scene Light III (PSL III). Zmodernizowany, modułowy system zapewniać ma do 10 000…

2026-05-12 | Michał Ihnatów | 3 minuty

Sztuczna inteligencja pomoże służbom MSWiA w walce z pożarami, przestępczością i w ochronie granic

Sztuczna inteligencja pomoże służbom podległym MSWiA w walce z pożarami, przestępczością, i w ochronie granic. Wiceszef MSWiA Tomasz Szymański wziął udział w pierwszym posiedzeniu specjalnego…

2026-05-08 | Redakcja | 4 minuty

Media publiczne łączą siły w walce z dezinformacją

Kłamstwa, półprawdy, manipulacja. Płytki przekaz, gra na emocjach, nadmiar informacji – tak wygląda dziś codzienność konsumenta mediów. Powodem takiej sytuacji jest nie tylko niespotykana…

2026-05-07 | Redakcja | 6 minut

Program „GAZ-SYSTEM dla Bezpieczeństwa”. Blisko 1,5 mln zł wsparcia dla OSP

Blisko 1,5 mln zł trafi do jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych w całej Polsce w ramach nowego programu „GAZ-SYSTEM dla Bezpieczeństwa”.

2026-05-12 | Redakcja | 4 minuty

Polska buduje energetyczną siłę na Bałtyku. Projekt Baltica 2 rusza z budową na morzu

Na Morzu Bałtyckim rozpoczął się kluczowy etap realizacji jednej z najważniejszych inwestycji energetycznych w Polsce. Projekt Baltica 2, realizowany przez PGE i Ørsted, przechodzi do fazy…

2026-05-11 | Redakcja | 4 minuty

Puszcza Solska bezpieczna. Strażacy opanowali żywioł. Zespół ds. AI rozpoczyna prace w MSWiA – podsumowanie pierwszego tygodnia maja

Około 1000 strażaków wzięło udział w gaszeniu pożaru Puszczy Solskiej na Lubelszczyźnie. Obecnie trwa dogaszanie pogorzeliska, które ma zająć około tygodnia. W MSWiA odbyło…

2026-05-11 | Redakcja | 3 minuty

Sztuczna inteligencja pomoże służbom MSWiA w walce z pożarami, przestępczością i w ochronie granic

Sztuczna inteligencja pomoże służbom podległym MSWiA w walce z pożarami, przestępczością, i w ochronie granic. Wiceszef MSWiA Tomasz Szymański wziął udział w pierwszym posiedzeniu specjalnego…

2026-05-08 | Redakcja | 4 minuty

Od zakupu do realnej gotowości. Systemowe wyzwania gmin po wdrożeniu Programu OLiOC część 2

Wejście w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej zapoczątkowało największy od dekad proces odbudowy materialnego potencjału ochronnego państwa na poziomie…

2026-02-24 | Piotr Leśniak | 6 minut

Od zakupu do realnej gotowości. Systemowe wyzwania gmin po wdrożeniu Programu OLiOC część 1

Wejście w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej zapoczątkowało długotrwały i skomplikowany proces odbudowy materialnego potencjału ochronnego państwa na poziomie…

2026-02-23 | Piotr Leśniak | 7 minut

Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC) – kogo obejmuje?

Ministerstwo Cyfryzacji informuje o szczegółach nowelizacji ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, wdrażającej dyrektywę NIS2, rozszerzającą katalog podmiotów objętych obowiązkami w zakresie cyberbezpieczeństwa.

2026-04-20 | Redakcja | 3 minuty

Tomasz Szymański został Pełnomocnikiem Rządu do spraw Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej

Sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański został powołany na stanowisko Pełnomocnika Rządu do spraw Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej.

2026-04-10 | Jakub Mączka | 3 minuty

Tragiczna katastrofa gaśniczego Dromadera podczas pożaru Puszczy Solskiej

W rejonie miejscowości Osuchy w województwie lubelskim podczas akcji gaszenia pożaru Puszczy Solskiej rozbił się samolot gaśniczy PZL M-18B Dromader. Pilot zginął…

2026-05-06 | Rafał Muczyński | 4 minuty

Minister Marcin Kierwiński podczas Dnia Strażaka: jesteście filarem nowoczesnej ochrony ludności

Strażacy są filarem nowoczesnej ochrony ludności i obrony cywilnej (OLiOC). O tym podczas Centralnych Obchodów Dnia Strażaka 2026 mówił minister spraw wewnętrznych i administracji…

2026-05-04 | Redakcja | 4 minuty

27. Międzynarodowe Targi Ochrony Pracy, Pożarnictwa i Ratownictwa SAWO

Rekordowa edycja Międzynarodowych Targów Ochrony Pracy, Pożarnictwa i Ratownictwa SAWO dobiegła końca. Dzięki obecności ponad 300 wystawców minione 3 dni były niepowtarzalną…

2026-04-16 | Redakcja | 6 minut

PROTEGA 2025: Mactronic z oświetleniem dla Obrony Cywilnej

Mactronic, polski producent rozwiązań oświetleniowych – od latarek ręcznych po najaśnice i lampy – zaprezentował swoją ofertę na pierwszych targach obrony cywilnej PROTEGA 2025…

2025-11-24 | Michał Ihnatów | 4 minuty
Kalendarium

Inauguracja nowego cyklu spotkań Akademii Bronioznawcy

Od października 2025 roku rusza kolejny cykl comiesięcznych spotkań historycznych organizowanych przez Stowarzyszenie Miłośników Dawnej Broni i Barwy oraz Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Cykl wykładów…

2025-10-23 | Tomasz Świątkowski | 2 minuty

Zbliża się III Międzynarodowy Kongres Antyterrorystyczny

W dniach 21-22 maja 2025 na Uniwersytecie WSB Merito we Wrocławiu odbędzie się trzecia edycja Międzynarodowego Kongresu Antyterrorystycznego. To prestiżowe wydarzenie, gromadzi uznanych ekspertów krajowych i zagranicznych.

2025-05-09 | Redakcja | 2 minuty

Szkolenie Team99 Academy poziom LVL3, czyli balistyka zewnętrzna w teorii i praktyce

W dniach 22 i 23 listopada br. Team99 Academy zorganizowała trzeci etap nauki strzelania dalekodystansowego. Tym razem zajęcia praktyczne odbyły się na strzelnicy w Skarżysku-Kamiennej.

2024-12-01 | Grzegorz Sobczak | 7 minut

Szkolenie Long Range Shooting Team99 Academy LVL2, czyli kto nie liczy, ten nie trafia

W sobotę 28 września Team99 Academy zorganizowała kolejny etap szkolenia w zakresie strzelectwa dalekodystansowego – tym razem na poziomie LVL2. Zajęcia odbywały się…

2024-09-30 | Grzegorz Sobczak | 6 minut

Inauguracja nowego cyklu spotkań Akademii Bronioznawcy

Od października 2025 roku rusza kolejny cykl comiesięcznych spotkań historycznych organizowanych przez Stowarzyszenie Miłośników Dawnej Broni i Barwy oraz Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Cykl wykładów…

2025-10-23 | Tomasz Świątkowski | 2 minuty

Zbliża się III Międzynarodowy Kongres Antyterrorystyczny

W dniach 21-22 maja 2025 na Uniwersytecie WSB Merito we Wrocławiu odbędzie się trzecia edycja Międzynarodowego Kongresu Antyterrorystycznego. To prestiżowe wydarzenie, gromadzi uznanych ekspertów krajowych i zagranicznych.

2025-05-09 | Redakcja | 2 minuty

Nowe zawody taktyczne na mapie Polski, czyli relacja z Defcon One 2024

Kurz po zawodach Defcon One zdecydowanie już opadł, siniaki poznikały, a emocje nadal nas trzymają. Te intensywne dwa dni przyniosły niezapomniane wspomnienia oraz wyzwania,…

2024-11-20 | Klaudia Lazar | 8 minut

MCS Bochnia zaprasza na zawody „Solny Garnizon”

Zapraszamy wszystkich chętnych na zawody strzeleckie, organizowane 13 października przez Solny Garnizon, na strzelnicy Małopolskiego Centrum Strzelectwa w Bochni.

2024-09-24 | Redakcja | 2 minuty

Konfigurujemy plate carrier – FCPC od Ferro Concept

Trzecia zasada dynamiki Newtona mówi, że każda akcja wywołuje reakcje. Obserwujemy to dosłownie wszędzie. Jednym w tego przykładów jest ewolucja broni i środków ochrony. Najpierw remedium na miecz była tarcza, potem zbroja. Gdy okazało się, że przez zbroje nie da się tak łatwo przebić, wymyślono kuszę, potem broń palną. Naturalnie i na pociski miotane najpierw przy użyciu broni czarnoprochowej, a potem z nowoczesnej próbowano znaleźć sposób. To doprowadziło do wynalezienia płyt ochrony balistycznej. Jeszcze trochę wody w Wiśle musi upłynąć, by ochrona ta była wygodna, a jej noszenie nieodczuwalne, jednak już dziś możemy spróbować poprawić nasz komfort. Jednym z rozwiązań są właśnie tzw. plate carriery, czyli noszaki na płyty.

Plate carrier i inne rodzaje oporządzenia

Rynek w ostatnich latach jest wręcz przesycony przez producentów różnego rodzaju oporządzenia taktycznego. Koncepcji jest kilka – szelki z pasem, kamizelki typu chest rig oraz noszaki osłon balistycznych – plate carriery. Istnieje oczywiście możliwość swobodnego mieszania wyżej wymienionych. Najprościej jednak przyjąć, że zestaw ma służyć do przenoszenia tego, co na polu walki najważniejsze. Zabawny podział, który kiedyś usłyszałem to taki, że sprzęt dzielimy na ten, którego zadaniem jest dziury robić (amunicja), dziury zatrzymywać (balistyka), lub dziury łatać (apteczka indywidualna). Dziś skupimy się na konfiguracji tych dwóch pierwszych.
Zdjęcia: Karol Szczęśniak

Nadzienie plate carrierów, czyli osłony balistyczne

Klasy odporności balistycznej

Płyty balistyczne występują w wielu klasach i odmianach. To one definiują, jaką ochronę zapewnia dana osłona. Najbardziej popularną klasyfikacją jest oczywiście amerykańka NIJ 0108.01 wyróżniająca 5 poziomów:

Grafika: International Armored Group

Są oczywiście inne klasyfikacje, jednak ta jest najczęściej stosowana. Wybór poziomu ochrony stanowi zawsze swego rodzaju kompromis. Wraz ze wzrostem odporności idzie zazwyczaj wzrost masy, a zawsze ceny. Idąc tym tropem wybrałem zestaw płyt od firmy Protection Group Danmark. O innym produkcie tej firmy możecie poczytać tu – Hełm ARCH HIGH – CUT z Danii produkcji Protection Group DK.

Dostępność osłon balistycznych

I nie wybrałem wcale najwyższej grupy a poziom określany jako III++. Kompromis spowodowany był właśnie masą pojedynczej płyty oraz, nie ukrywajmy, ceną i dostępnością. W ramach dygresji dodam, że największym problemem z płytami jest właśnie dostępność. Wypływające czasem na portalach aukcyjnych płyty SAPI są na ogół po terminie i nie wiadomo jak były przechowywane. Osobną kwestią jest temat paserstwa, bo przecież one musiały gdzieś z ciężarówki wypaść. Problem może nieistotny z punktu widzenia szarego obywatela, ale już lansowanie się ze zdobycznymi celownikami EOTech z polskiej armii sprowadziło na paru ludzi prokuratora.

Cechy osłon Protection Group Danmark (PGD)

Płyty PGD są w każdym razie dostępne od ręki u polskiego przedstawiciela, czyli w Strefie Celu (Spółka Jammas). Do ich największych zalet zaliczam następujące cechy:

  • multicurve, czyli wyprofilowanie dopasowane do kształtu ciała w dwóch płaszczyznach – płyty single curve są po prostu diabelnie niewygodne,
  • przyzwoity stosunek masy do zapewnianej ochrony,
  • co chyba najważniejsze fakt, że są one nowe, wyjęte z wyściełanego opakowania i mam pełną kontrolę nad warunkami przechowywania.

Niestety super tanio nie jest, ale życie to sztuka kompromisu.

W czym przenosić płyty balistyczne?

Mając już płyty, mamy coś, co chroni przed powstawianiem dziur. Jednak trzeba tę ochronę jakoś zamocować. Tutaj wybór jest wprost obłędnie szeroki, a bezdyskusyjnie kluczem jest też… moda. Powodowany taką właśnie myślą wybrałem FCPC od kanadyjskiego Ferro Concept. Firmę pamiętam jeszcze z czasów, gdy właściciel był samojeden i we własnym domu prowadził manufakturę, produkując kopie kamizelek SEAL. To było całe wieki temu, a od tamtej pory firma znacząco się rozrosła i nieźle wylansowała.

Ale do rzeczy. FCPC w wersji już 5 to bardzo modułowy system noszaka na balistykę. Tak bardzo modułowy, że praktycznie każdy element trzeba kupić osobno, a czasem tylko przedmioty przychodzą parami – kieszeń na płytę przód i tył, dwie poduszki na ramiona, cummerband (tzw. pas boczny lub też skrzydło) lewy i prawy. Pozwala to jednak na dobór wg własnego widzimisię.

Dobór rozmiaru

Mój wybór finalnie padł na pokrowiec na płyty w rozmiarze L i jest to większy z dwóch rozmiarów. Z tym oczywiście wiąże się pewna historia i kłopot, bo kamizelkę dowoził mi ze sklepu kolega, który – biorąc na przymiarkę płytę PGD – stwierdził, że skoro wlazła, to będzie ok. A i nie doszacował mnie, bo wziął cummerbandy w rozmiarze M. Niestety okazało się, że nic nie jest OK, bo płyta PG ma piankowe krawędzie osłaniające ceramikę i przez to jest minimalnie szersza niż standardowe SAPI. W wyniku tego szwy w kamizelce M trochę się rozciągają, a o założeniu backera z Kevlaru (czyli umieszczanej pod płytą dodatkowej, miękkiej osłony) można tylko pomarzyć. W skrócie – kieszeń na płytę w tym wariancie noszaka jest za ciasna dla planowanej konfiguracji dwóch osłon.

Różnica wg Ferro nie jest wcale znacząca, ale jeśli nie macie płyt SAPI w rozm. M albo mniejszych, lepiej wziąć ten większy model. Nad faktem, że cummerbandy M okazały się za krótkie, spuśćmy litościwie zasłonę milczenia. Tu wielki ukłon w stronę chłopaków z MEX Armory, które jest dystrybutorem na Polskę, bo naprawili naszą pomyłkę i jako klient czułem się zaopiekowany w najwyższym stopniu.

Wyposażenie noszaka w płyty

Wkładamy płyty

Po właściwym dobraniu rozmiaru pora na umieszczenie płyt w pokrowcach. Jest to banalnie proste – wystarczy otworzyć umieszczoną na spodzie klapę na rzep i wsunąć płyty do środka.

Drobne modyfikacje

W przypadku tylnej kieszeni klapa jednocześnie pełni rolę osłony systemu mocowania cummerbandu i to akurat trochę niedoróbka ze strony producenta. Do regulacji w obwodzie trzeba ją otworzyć i nic nie trzyma wtedy płyty w środku, stwarzając ryzyko jej wypadnięcia. Sentyment, jakim darzę jednak twórcę marki Ferro, bierze się z tego, że i mi maszyna do szycia nie jest obca, więc po prostu dorobiłem sobie brakującą taśmę. Sam rzep zamykający jest też dość oryginalnie zaprojektowany i polega na wszyciu szerokiego prostokąta z taśmy z rzepem Velcro na środku rozciągliwego softshella (cienki, szybkoschnący materiał) i spełnia swoje zadnie.

Konfiguracja Plate Carriera - spięcie zestawu

Przód i tył

Tylną i przednią kieszeń z płytami łączymy ze sobą przy pomocy obecnych w zestawie ramionek, kółeczka oraz małej klamry Cobra. Regulacja odbywa się poprzez odpowiednie dobranie rozstawu rzepów i przeplecenie wspomnianego kółka i klamry. System prosty, zapewniający pełną dowolność ustawienia. Trochę kłopotu sprawia zamontowanie ich do przedniego panelu, ale jest to jednorazowa czynność po dokonaniu wyboru, z której strony ma być Cobra.

Cummerband, czyli pas boczny

W pasie kamizelkę scala jakiś rodzaj cummerbandu. Specjalnie piszę jakiś, bo jest ich kilka. Do wyboru mamy gumowy, wysoki na 10 centymetrów cummerband z miejscem na magazynki, gumowy 5 cm (choć niedostępny w polskiej dystrybucji) oraz 3-calowy usztywniany z systemem montażowym MOLLE/PALLS. I na ten ostatni właśnie padł mój wybór. Model ten jest podszyty rzepem od spodu, a pomiędzy taśmami zastosowano z kolei wycinany materiał usztywniający (sztywnik). Elementy sztywne połączone są z mocującymi panelami rzepa za pomocą szerokiej gumy, która zapewnia pracę całości. Jak się jednak rzekło, rozmiar otrzymanego cummerbanda nie był adekwatny, a MEX akurat nie miał większego na wymianę, więc z konieczności obecny na zdjęciach egzemplarz jest customem. Ale znów zbaczam z tematu. Cummerbandy mocuje się do tylnej kieszeni na płytę za pomocą rzepa. Znów plus, bo to pozwala na dokładną i stopniową regulację. Minus za to jest taki, że ze względu na wykrój klapy zamykającej dostęp do tejże regulacji, cummerbandy szersze niż 10 cm raczej nie będą pasować.

Comfort pads - poduszki naramienne do plate carrierów

Warianty poduszek

Nie można również nie napisać o poduszkach. Ferro oferuje dwa modele: tańsze z wykonanymi z softshella rękawami z wypełnieniem oraz droższe – wykonane z laminatu, z charakterystycznymi wycięciami.

Które wybrać?

Ze względu na większą uniwersalność tych drugich wybrałem właśnie je. Pozwalają one na szybkie schowanie w nich rurki od systemu hydracyjnego lub kabli systemu łączności. Przy zakładaniu poduszek warto zwrócić uwagę na to, by od strony szyi dać krawędź bez rzepa w celu uniknięcia dyskomfortu spowodowanego ostrymi haczykami.

MOLLE, wszędzie MOLLE

Podział systemu

Sokole oko czytelnika na pewno zdążyło już zauważyć podział taśm MOLLE na kamizelce. Na cummerbandzie są to klasyczne taśmy 1-calowe przeszywane ryglem co 1,5 cala. Przednia i tylna kieszeń na płyty pokryta jest zaś warstwą laserowej wycinanki w laminacie, z charakterystycznym zaciągnięciem w górę na krańcach otworu. Jak się to będzie spisywać – zobaczymy, ale póki co materiał ani się nie potargał, ani nie zaczął strzępić.

Tylny panel ma wymiar 10×6 komórek, a przedni 3×4, i jest dodatkowo obszyty rzepem do przyczepiania naszywek. Oprócz tego mamy dostępne boczne sloty na przypięcie PTT (Push-to-Talk). Panel zszyty z laminatu i nylonu jest niejako warstwowy – pod nim znajduje się płaska kieszeń zamykana wąskim rzepem. Właśnie w tej przestrzeni możliwe jest ukrycie kabla od radia.

Modułowość

Z innych bajerów w kamizelce nie można nie wspomnieć o pętelkach z taśmy z rzepem OneWrap na krawędziach przedniego panelu oraz nie mniej znaczącym systemie zamka na pokrowcu tylnym. Pozwala on na szybkie wpinanie jednego z kilku paneli dobieranego zależnie od potrzeb użytkownika. System jest prosty i rzeczywiście skraca znacząco czas przez eliminację konieczności przewlekania pasków PALS. Oczywiście, rozwiązanie to zaprojektowano raczej dla operatorów, którzy w zależności od danego zadania będą potrzebować innego zestawu na plecach. Dla mnie nie wydaje się to być potrzebne, ale dobrze wiedzieć, że taka opcja jest.

Przenoszenie amunicji na plate carrierze

Rozmieszczenie magazynków

Tak przedstawia się więc temat sprzętu do zatrzymywania dziur w ciele. Pora przejść do drugiego zagadnienia, czyli amunicji. Moja konfiguracja jest raczej standardowa na obecne czasy. Całość składa się bowiem z pasa, na którym zamontowałem kaburę Safariland z pistoletem SFP9, dwa dodatkowe magazynki do tegoż oraz magazynki do karabinka. Właśnie ładownice na pasie są obecnie moim pierwszym źródłem uzupełnienia amunicji w karabinku. Jednak kamizelka zapewnia dodatkowe możliwości noszenia amunicji.

Klapa z ładownicami

W tym przypadku osiągam to dzięki zastosowaniu klapy na 3 magazynki od Ferro Concepts. Tutaj oczywiście dostępne są różne rodzaje, a wybór akurat tej był podyktowany ceną. Przez długą chwilę zastanawiałem się nad modelem z Kydexowymi wkładkami, ale mój wewnętrzny Krakus zwyciężył. Poza tym akurat nie mieli w magazynie 😉 Klapa mocowana jest do kamizelki przez dwie klamry typu G-Hook, zaczepiane o taśmy pod przednią płaską kieszenią. Rozwiązanie fajne, bo haczyki są płaskie i ukryte pod warstwą materiału, więc magazynki nie stukają w nie, inaczej niż ma to miejsce w przypadku klap mocowanych na klasyczne klamry (jak np. Fastex). W środku magazynki utrzymuje customowa ładownica z gumy 10 cm. Rozwiązanie proste i eleganckie.

Dodatkowe możliwości

Oprócz trzech magazynków w klapie wykorzystuje także wykonane z elastycznej taśmy skrzydełka. Są to proste tunele wrzepiane między klapę a noszak, w których można przenosić radio lub dodatkowy magazynek. Takie ładownice robi w zasadzie większość producentów.

Bonusy i inwencja twórcza przy konfigurowaniu noszaka

System chwytu ewakuacyjnego

Nie byłbym jednak sobą, gdybym nie wprowadził paru własnych pomysłów do tego zestawu. I teraz o nich opowiem. Pierwszym i chyba najciekawszym z nich jest system chwytu ewakuacyjnego. W kamizelce oryginalnie go nie ma i w sumie ma to sens. Wszywane uchwyty w ogóle się nie nadają do niczego innego niż wieszania kamizelki na haku. Rannego ciągnie się przy ich użyciu nieergonomicznie, a podjeżdżająca do góry kamizelka dusi go dodatkowo płytami. Amerykańscy żołnierze oczywiście cenią sobie komfort i pojawiła się oddolna inicjatywa, mająca im go zapewnić. Patent jest prosty: taśma o większej długości, mocowana do pasa. Dzięki temu kamizelka pełni funkcję tylko swego rodzaju prowadnicy, a delikwenta ratownicy ciągną za pas. Nadmiar taśmy jest odpowiednio zwijany, co umożliwia bezawaryjne wyplatanie. Resztę przeplatamy przez otwory MOLLE, a na dole spinamy karabinkiem, który łączymy z pasem.

Ratownik, ciągnąc za uchwyt, wyciąga taśmę na jej pełną długość, kamizelka nie podjeżdża pod szyję, a ratownik może założyć pętlę przez ramię, zwiększając efektywność ciągnięcia.

Szybkie wypięcie kamizelki

Drugim pomysłem jest system szybkiego wypięcia, bo nie tylko amerykanie są leniwi. Osiągnąłem to przez zamontowanie szerokich klamer ROC. Jedna część zaczepiona jest o taśmy cummerbunda, druga o klapę Ferro. Szczęśliwie się złożyło, że posiada ona wycięcia akurat w prawie idealnych miejscach. Innym rozwiązaniem byłoby wrzepianie klamry między klapę, a panel. Jednak w tym wypadku klamra dociąga klapę, co likwiduje irytujące odrzepianie na krawędziach.

Ściereczka do optyki

Ostatnim elementem na kamizelce, którą obecnie użytkuje jest mały, ale naprawdę fajny detal. Chodzi tu o ściereczkę do optyki. Umieszczona w softshellowym pokrowcu szmatka od Svarowskiego pozwala na szybkie przetarcie zabrudzonych soczewek. Umiejscowiłem ją na lewym cummerbundzie i spokojnie sięga do soczewek optyki osadzonej na broni wiszącej na pasie nośnym.

O Quick Release słów kilka

Teoria…

Ostatnią funkcjonalnością, o której chcę napisać, jest powstały w tej konfiguracji system szybkiego wypięcia (Quick Release – QR). Kamizelki z QR powstały jako remedium na problem masy po wpadnięciu operatora do wody. Opinie, że przyspieszają one dostęp przy opatrywaniu rannego, można raczej między bajki włożyć.

…a praktyka

Ewakuowanemu śmigłowcem żołnierzowi medyk raczej po prostu rozetnie szelki kamizelki. Z kolei specjalsa czy zwiadowcę za liniami wroga medyk w jego kamizelkę ubierze na powrót po zaopatrzeniu rany – co skomplikowany system QR mógłby utrudniać lub wydłużać. Dla cywila jednak jest to po prostu kwestia komfortu i szybkości zakładania. A w tym przypadku proces jest szybki – wystarcz rozpiąć klamrę Cobra, a następnie szarpnąć pętlę z linki paracord na klamrze ROC po tej samej stronie. Kamizelka rozpadnie się i jedyne co trzeba zrobić, to strzepnąć ją z ramienia. Na plus zaliczam zdecydowanie łatwość ponownego złożenia kamizelki.

Noszenie plate carriera Ferro Concepts

Ferro FPCP jest noszakiem bardzo wygodnym. Zastosowanie sztywnego cummerbanda dobrze wpływa na rozłożenie masy, a sam projekt w świetny sposób radzi sobie z problemem opadającej tylnej kieszeni z płytą. Dobrze dopasowana kamizelka samoistnie ustawia płyty na właściwych wysokościach zarówno z przodu jak z tyłu. Softshell zastosowany od spodu po pierwsze jest rozciągliwy, co pozwala na pewne dopasowanie do rozmiaru płyt, a po drugie miły w dotyku. Szwy są – jak można oczekiwać po kamizelce za takie pieniądze – równe i odpowiednio zakończone. Jedyny mankamentem, do którego można, a nawet trzeba się przyczepić, jest opisany na początku brak blokady tylnej płyty.

Podsumowanie

Konfiguracja jest jak racja (i miejsce, gdzie kończą się plecy) – każdy ma swoją. Dostępność sprzętu, której nawet nie wyobrażałem sobie jeszcze 25 lat temu, gdy zaczynałem moją przygodę z militariami, pozwala jednak na sprawdzanie i rozwijanie swoich zestawów. Czasem jest to metoda prób i błędów, czasem warto podpatrzeć, czego używają inni.

Dziękujemy Mex Armory za udostępnienie noszaka Ferro Concepts FCPC do testów. Tekst zawiera lokowanie produktu – osłon balistycznych Protection Group Danmark, dostępnych w Strefie Celu (Spółka Jammas),

Dziękujemy Małopolskiemu Centrum Strzelectwa w Bochni za udostępnienie strzelnicy do zdjęć.

Współpraca reklamowa. Testy produktów prowadzimy niezależnie, opinie są wyłączną oceną autorki lub autora. Reklamodawca nie ma możliwości ingerencji w treść recenzji.