We wtorek, 6 czerwca br. nad ranem, Rosjanie mieli wysadzić w powietrze część zapory wodnej będącej częścią Kachowskiej Elektrowni Wodnej w Nowej Kachowce, powodując wyłom przez który szybko uchodzi woda ze Zbiornika Kachowskiego, zagrażając miejscowościom u ujścia Dniepru. W mediach społecznościowych pojawiło się m.in. nagranie z bezzałogowca ukazujące skalę katastrofy. Moskwa, co było do przewidzenia, oskarżyła o sabotaż stronę ukraińską.
Zdjęcie: Twitter
Dowództwo Operacyjne Południe Sił Zbrojnych Ukrainy poinformowało jako pierwsze o wysadzeniu tej zapory wodnej na Dnieprze. Podkreślono, że aktualnie określana jest skala zniszczenia, prędkość i ilość wody, prawdopodobne obszary zalewowe. Wszystkie służby działają. Sytuacja jest monitorowana.
Szef Chersońskiej Wojskowej Administracji Obwodowej Ołeksandr Prokudin poinformował na Telegramie o ogłoszeniu ewakuacji autobusami mieszkańców 10 miejscowości na prawym brzegu Dniepru (łącznie ok. 16 tys. osób) od godz. 7.30 czasu lokalnego, najpierw do Chersonia, potem Mikołajowa, Chmielnickiego, Odessy, Kropywnyckiego, Kijowa i innych. Poziom wody ma osiągnąć poziom krytyczny w ciągu pięciu godzin, czyli ok. godz. 13.00 czasu lokalnego. Zagrożone miejscowości to Mykołajiwka, Olhiwka, Lowo, Tiahynka, Poniatiwka, Iwaniwka, Tokariwka, Prydniprowskie, Sadowe i częściowo miasto Chersoń. Szacuje się, że Zbiornik Kachowski może opróżnić się w ciągu 4 dni.
Wstępnie ustalono, że zaporę wysadzili około godz. 2.30 czasu lokalnego żołnierze rosyjskiej 205. Brygady Strzelców Zmotoryzowanych.
Budowa Kachowskiej Elektrowni Wodnej w Nowej Kachowce rozpoczęła się we wrześniu 1950, a uruchomienie obiektu nastąpiło w 1956. Zapora nasypowa z sekcjami grawitacyjnymi ma 3273 m długości i 30 m wysokości. Składa się z zespołu turbin, trzech o mocy 58,5 MW i trzech o mocy 60,5 MW (moc zainstalowana 357 MW). W 2019 tama przynosiła 6,1 mln UAH do budżetów samorządów lokalnych i 44,6 mln UAH do dochodu narodowego. Planowano wówczas jej modernizację. Jej nominalnym operatorem jest UkrHydroEnergo, ale od 24 lutego 2022 znajduje się pod rosyjską okupacją.
Zapora spiętrza długi na 240 km Zbiornik Kachowski, który zasila wodą duże obszary południowej Ukrainy, w tym okupowany przez Rosjan Krym (poprzez Kanał Północnokrymski) i dostarcza chłodziwo do zespołu reaktorów Zaporoskiej Elektrowni Jądrowej w Enerhodarze.
https://twitter.com/ZelenskyyUa/status/1665952784665964545
Obiekt był ostrzeliwany w sierpniu i wrześniu 2022, ale miał zachować integralność strukturalną, niemniej zmniejszona została zdolność do transportu kołowego przez niego. Już w połowie października doniesienia prasowe sugerowały, że Rosjanie mogli planować wysadzenie tamy, aby spowolnić ukraińską jesienną kontrofensywę w obwodzie chersońskim. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski ostrzegał wówczas, że w strefie zagrożenia jest ponad 80 miejscowości, w tym Chersoń.
Na początku listopada 2022 otwarto przelewy na zaporze, a poziom wody w Zbiorniku Kachowskim spadł do najniższego poziomu od 30 lat, zagrażając zasobom irygacyjnym i wody pitnej, a także systemom chłodzenia Zaporoskiej EJ. W nocy z 10 na 11 listopada na zaporze doszło do dużej eksplozji, co zarejestrowano na nagraniu z monitoringu. Odcinki drogowe (P47) i kolejowe zostały zniszczone, ale sama tama pozostała w większości nienaruszona. Nielegalny gubernator obwodu chersońskiego (z rosyjskiego nadania) Wołodymyr Sałdo informował 15 listopada, że Kachowska Elektrownia Wodna przestała działać. Od 1 grudnia 2022 do 6 lutego 2023 poziom wody spadł o 2 m.
Jednak już w maju br. poziom wody osiągnął najwyższy zarejestrowany poziom, sięgający szczytu zapory, powyżej nominalnego poziomu, co spowodowało zalanie niektórych wsi w pobliżu obiektu. Wydaje się, że skokowy wzrost poziomu wody wynikał z faktu, że Rosjanie zamknęli większość przelewów.
https://twitter.com/Gerashchenko_en/status/1665957716202868737?s=20
AKTUALIZACJA:
Oświadczenie UkrHydroEnergo:
Rosja wysadziła Kachowską Elektrownię Wodną we wczesnych godzinach porannych 6 czerwca.
Jej maszynownia została całkowicie zniszczona. Elektrowni nie można naprawić.
Według wstępnych prognoz Zbiornik (Kachowski) wyczerpie się w ciągu najbliższych 4 dni.
Od godziny 9.00, 6 czerwca, poziom wody w Zbiorniku Kachowskim gwałtownie się obniża, rozpoczęła się ewakuacja ludności z rejonów zagrożonych powodzią.
Dodatkowym zagrożeniem dla czasowo okupowanej Zaporoskiej Elektrowni Jądrowej jest niekontrolowany spadek poziomu wody. Woda ze Zbiornika Kachowskiego jest niezbędna, aby elektrownia mogła zasilić kondensatory turbin i systemy bezpieczeństwa reaktorów. Obecnie zbiornik z chłodziwem elektrowni jest pełny. Ukraiński personel w zakładzie dokładnie monitoruje wszystkie wskaźniki.
Prezydent Ukrainy zwołał posiedzenie Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Ukrainy.
UkrHydroEnergo obecnie kontynuuje analizę sytuacji, nasi eksperci pracują nad wyjaśnieniem skali zniszczeń, szybkości i objętości wody. Informacje będą aktualizowane.
https://twitter.com/Gerashchenko_en/status/1665973612413583363?s=20
Zapora została wysadzona od środka, ale nie całości:
https://twitter.com/Gerashchenko_en/status/1665978438870597632?s=20
Domniemane nagranie z zalanych terenów:
https://twitter.com/Gerashchenko_en/status/1665985170795642880?s=20
Kachowska Elektrownia Wodna znalazła się pod wodą:
https://twitter.com/Gerashchenko_en/status/1665994256115179520?s=20
Z obwodu chersońskiego do godz. 11.00 czasu lokalnego ewakuowano 885 osób.
https://twitter.com/Gerashchenko_en/status/1666007938790563841?s=20
Okupowana Nowa Kachowka:
https://twitter.com/Gerashchenko_en/status/1665998823246766080?s=20
https://twitter.com/Gerashchenko_en/status/1666037328744161288?s=20
Wstrząsające nagranie: dom mieszkalny porwany przez Dniepr:
https://twitter.com/Gerashchenko_en/status/1666020509803266048?s=20
Zagrożenie minowe: woda porywa miny, które mogą zostać zdetonowane w innych rejonach.
https://twitter.com/Gerashchenko_en/status/1666040456973565953?s=20
Pierwsze zdjęcie satelitarne po katastrofie (porównanie ze stanem z 4 czerwca):
https://twitter.com/Gerashchenko_en/status/1666041898979536896?s=20
Kolejne nagranie ze sztucznie wywołanej powodzi:
https://twitter.com/Gerashchenko_en/status/1666051664019587072?s=20
Prezydent Ukrainy: Rosja kontrolowała Kachowską Elektrownię Wodną przez ponad rok i to fizycznie niemożliwe, żeby wysadził ją ktoś z zewnątrz:
https://twitter.com/ZelenskyyUa/status/1666052695445196801?s=20