Defence & Space

Drugie podejście do nowych śmigłowców LPR – ponowne unieważnienie

Zakład Zamówień Publicznych przy Ministrze Zdrowia opublikował informację z unieważnienia powtórzonego przetargu na dostawę pięciu nowych śmigłowców ratunkowych HEMS o masie startowej do 4000…

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Białoruski prezydent w fabryce broni Kidma Tech. Krajowy karabinek WSK-100B w służbie

18 sierpnia Białoruska Agencja Telegraficzna BELTA poinformowała na swojej witrynie, że Prezydent Białorusi Alaksandr Łukaszenka odwiedził miński zakład produkcji broni strzeleckiej, którego biuro…

2026-08-24 | Dariusz Borkowski | 4 minuty

Polska kupuje broń. Kto będzie miał ją obsługiwać?

Przez ostatnie kilka lat przyzwyczailiśmy się do liczenia polskiej armii w miliardach złotych, ilości czołgów, pojazdów opancerzonych i wyrzutniach rakiet. Lista zakupów jest coraz…

2026-08-21 | Sławek Zagórski | 7 minut

„Patriotyczna husaria”. Gdy nacjonalizm odbiera rozum

Jest coś szczególnie niepokojącego w sposobie, w jaki część polskiego Internetu reaguje na informacje o przemocy wobec Ukraińców. Nie chodzi nawet o tych, którzy otwarcie cieszą się…

2026-07-31 | Sławek Zagórski | 6 minut

Sztab Generalny WP rozpoczął przyjmowanie zgłoszeń do ćwiczenia CWIX-27

Sztab Generalny Wojska Polskiego rozpoczął proces przyjmowania zgłoszeń do udziału w kolejnej edycji międzynarodowego ćwiczenia pk. CWIX (The Coalition Warrior Interoperability eXamination,…

2026-07-29 | Redakcja | 10 minut

Amerykańsko-emiracki zespół zadaniowy ds. sztucznej inteligencji

Dowództwo Centralne USA poinformowało o porozumieniu ze Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi w sprawie utworzenia pierwszej dwustronnej grupy zadaniowej, której celem jest przyspieszenie rozwoju wojskowych zastosowań…

2026-07-28 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Jeśli Ukraińcy są terrorystami, to co z AK?

Rosyjskie oburzenie po kolejnym zamachu na wysokiego rangą wojskowego przypomina już trochę stały element krajobrazu. Najpierw eksplozja, potem kilka godzin, a potem oskarżenie…

2026-08-07 | Sławek Zagórski | 7 minut

IPN odnalazł na „Łączce” Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. Rój

Instytut Pamięci Narodowej poinformował o pozytywnej identyfikacji szczątków podporucznika Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. Rój na terenie kwatery „Ł” Cmentarza Powązkowskiego w Warszawie, patrona 5.…

2026-07-24 | Redakcja | 5 minut

Nowość w Muzeum Lotnictwa Polskiego – symulator lotu paralotnią VR

W ramach oferty edukacyjnej Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie dostępny jest profesjonalny symulator lotu paralotnią, który pozwala poczuć emocje towarzyszące lataniu oraz podziwiać malownicze…

2026-07-16 | Redakcja | 4 minuty

Departament Obrony USA odtajnił piątą część materiałów o UAP/UFO

Departament Obrony USA odtajnił piątą część materiałów związanych z niezidentyfikowanymi zjawiskami lotniczymi (UAP, unidentified aerial phenomena), potocznie określanymi jako UFO (unidentified…

2026-08-18 | Rafał Muczyński | 20 minut

Astrolight i ATMOS Space Cargo podpisują porozumienie o współpracy dotyczące komunikacji laserowej

Astrolight i ATMOS Space Cargo planują pierwsze na świecie laserowe połączenie komunikacyjne między pojazdem powracającym z orbity a satelitą podczas lotu. Przeprowadzenie transmisji danych…

2026-08-17 | Redakcja | 7 minut

Korea Płn. dostarczyła do Rosji nowe pociski balistyczne KN-30

Według informacji Głównego Zarządu Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy (HUR MO), Korea Północna dostarczyła do Rosji nowe, rakietowe pociski balistyczne krótkiego zasięgu…

2026-08-21 | Rafał Muczyński | 4 minuty

Donald Trump zamiast Doris Miller? US Navy rozważa zmianę nazwy najnowszego lotniskowca

Dowództwo amerykańskiej Marynarki Wojennej rozważa zmianę nazwy czwartego lotniskowca CVN-81 typu Ford, który pierwotnie miał nosić nazwę Doris Miller na cześć bohatera…

2026-08-21 | Rafał Muczyński | 6 minut

Białoruski prezydent w fabryce broni Kidma Tech. Krajowy karabinek WSK-100B w służbie

18 sierpnia Białoruska Agencja Telegraficzna BELTA poinformowała na swojej witrynie, że Prezydent Białorusi Alaksandr Łukaszenka odwiedził miński zakład produkcji broni strzeleckiej, którego biuro…

2026-08-24 | Dariusz Borkowski | 4 minuty

Kluczowe testy nowego systemu zasilania i chłodzenia w F-35

Amerykańska korporacja RTX poinformowała o zakończeniu testów wysokościowych nowego systemu zasilania i chłodzenia EPACS do samolotów wielozadaniowych rodziny F-35 Lightning II.

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Drugie podejście do nowych śmigłowców LPR – ponowne unieważnienie

Zakład Zamówień Publicznych przy Ministrze Zdrowia opublikował informację z unieważnienia powtórzonego przetargu na dostawę pięciu nowych śmigłowców ratunkowych HEMS o masie startowej do 4000…

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Federal Ammunition dostarczy amunicję policji państw nordyckich

Amerykańska spółka Federal Premium Ammunition (wchodząca w skład The Kinetic Group, część Czechoslovak Group) dostarczy policji państw nordyckich amunicję Tactical Bonded…

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Białoruski prezydent w fabryce broni Kidma Tech. Krajowy karabinek WSK-100B w służbie

18 sierpnia Białoruska Agencja Telegraficzna BELTA poinformowała na swojej witrynie, że Prezydent Białorusi Alaksandr Łukaszenka odwiedził miński zakład produkcji broni strzeleckiej, którego biuro…

2026-08-24 | Dariusz Borkowski | 4 minuty

Kluczowe testy nowego systemu zasilania i chłodzenia w F-35

Amerykańska korporacja RTX poinformowała o zakończeniu testów wysokościowych nowego systemu zasilania i chłodzenia EPACS do samolotów wielozadaniowych rodziny F-35 Lightning II.

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Kluczowe testy nowego systemu zasilania i chłodzenia w F-35

Amerykańska korporacja RTX poinformowała o zakończeniu testów wysokościowych nowego systemu zasilania i chłodzenia EPACS do samolotów wielozadaniowych rodziny F-35 Lightning II.

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 3 minuty

Umowa na setki Strykerów dla Argentyny

Ministerstwo Obrony Argentyny zamówiło z nadwyżek amerykańskich kolejną partię 235 kołowych transporterów opancerzonych Stryker DVH A1, które dołączą do pierwszych 8 egzemplarzy w starszym…

2026-08-24 | Rafał Muczyński | 4 minuty

MSPO 2026: rekordowa edycja pod znakiem technologii dual-use

XXXIV Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego odbędzie się w dniach 8–11 września 2026 roku w Targach Kielce. Tegoroczna edycja już przed rozpoczęciem ustanowiła rekord…

2026-08-18 | Redakcja | 5 minut

Mehler Protection powraca do Polski na MSPO 2026

Mehler Protection, część Mehler Systems i producent indywidualnych oraz platformowych osłon balistycznych, powraca na targi MSPO w Kielcach w dniach 8–11 września 2026 z rozwiązaniami ochrony…

2026-08-17 | Rafał Muczyński | 3 minuty
Shooting

Sightmark prezentue kolimator zamknięty Mini Shot M-Spec Solar Enclosed M4

Sightmark urozmaica ofertę o nowy celownik kolimatorowy o konstrukcji zamkniętej – Mini Shot M-Spec Solar Enclosed M4. Zaprojektowany z myślą o łowiectwie oraz sporcie, przystosowany…

2026-08-21 | Michał Ihnatów | 3 minuty

Nowa kabura piersiowa FALCO D910 L

FALCO, słowakci producent kabur z wieloletnim doświadczeniem, wprowadza do oferty model D910 L – kaburę piersiową z Kydexu, długo wyczekiwaną przez entuzjastów marki.

2026-08-21 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Sightmark prezentue kolimator zamknięty Mini Shot M-Spec Solar Enclosed M4

Sightmark urozmaica ofertę o nowy celownik kolimatorowy o konstrukcji zamkniętej – Mini Shot M-Spec Solar Enclosed M4. Zaprojektowany z myślą o łowiectwie oraz sporcie, przystosowany…

2026-08-21 | Michał Ihnatów | 3 minuty

Nowa kabura piersiowa FALCO D910 L

FALCO, słowakci producent kabur z wieloletnim doświadczeniem, wprowadza do oferty model D910 L – kaburę piersiową z Kydexu, długo wyczekiwaną przez entuzjastów marki.

2026-08-21 | Michał Ihnatów | 2 minuty
Benelli Nova 3

Benelli Nova 3 Tactical – czy lifting wystarcza, aby stanąć na szczycie segmentu?

Kiedy pod koniec lat 90. Benelli zaprezentowało pierwszą generację strzelby Nova, konserwatywny wówczas rynek przeżył szok. Monolityczna konstrukcja, w której kolba i szkielet stanowiły…

2026-08-19 | Jakub Buczma | 15 minut

SIG Sauer 716i TREAD – powrót karabinu bojowego .308

Przez lata karabiny dużego kalibru z rodziny AR-10 znajdowały się nieco w cieniu lżejszych konstrukcji strzelających amunicją 5,56 mm. Współczesne konflikty i rosnące zainteresowanie…

2026-08-12 | Karol Szczęśniak | 9 minut

Internetowy kurs do patentu strzeleckiego od KKS Legion

Klub Kolekcjonersko Sportowy Legion z Tarnowa włącza do użytku ogólnodostępny, internetowy kurs na patent strzelecki. Jest to kompleksowe rozwiązanie, które obejmuje wszystkie niezbędne informacje…

2026-07-31 | Michał Ihnatów | 2 minuty

CHEYTAC CT15F – poprawny AR-15 czy coś więcej?

Przyznam, że z karabinkami typu AR-15 mam pewien problem. Nie dlatego, że ich nie lubię. Wręcz przeciwnie. Problem polega na tym, że rynek zrobił się tak ciasny, iż coraz…

2026-07-03 | Anna Mielczarek | 9 minut

Uvex i-5 – nie wszystko musi wyglądać taktycznie

Okulary ochronne Uvex i-5 w wersjach Clear i CBR65 kojarzone są przede wszystkim z zastosowaniami przemysłowymi. Postanowiłem sprawdzić, czy ich ergonomia, jakość wykonania oraz komfort użytkowania…

2026-08-07 | Michał Nowak | 16 minut

Helikon-Tex MBDU Shirt – kratka na co dzień i od święta

Kraciasta koszula – synonim drwala, macho i brodatego „operatora”… Jak wypada ów odzienie w zamyśle Helikona? Sprawdźmy na przykładzie MBDU Shirt.

2026-08-05 | Mariusz Piwowar | 13 minut

Latarka na broń: dlaczego zmienia wszystko wewnątrz budynku?

Oświetlenie przeznaczone do broni palnej to jeden z najczęściej podejmowanych i zarazem najmniej zrozumianych tematów w kategorii wyposażenia. Artykuł ten to poradnik informujący co właściwie robi, dlaczego…

2026-07-13 | Redakcja | 5 minut

Pasy nośne WBP Rogów – po co, dlaczego i który wybrać?

Wytwórnia Broni Jacek Popiński posiada w ofercie pasy nośne w wielu wariantach: ALFA, BETA, GAMMA, DELTA, EPSILON, DZETA. Do testów otrzymaliśmy  pełen zestaw.…

2026-06-11 | Arkadiusz Palacz | 18 minut

Czasowy zakaz przenoszenia broni w Gdańsku

Na etapie opiniowania znajduje się projekt rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wprowadzenia czasowego zakazu noszenia broni lub przemieszczania jej w stanie…

2026-06-05 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Legitymacja PZSS w mObywatel dostępna już teraz!

Od 27 maja, użytkownicy aplikacji mobilnej mObywatel mają możliwość zawrzeć w niej cyfrowe wersje dokumentów potwierdzających aktualne uprawnienia strzeleckie PZSS. Nowa funkcja…

2026-05-28 | Michał Ihnatów | 2 minuty

SIG Sauer Romeo 8T AMR i Juliet 3 AMR: inteligentny duet?

Rynek celowników kolimatorowych i powiększalników rozwija się w szybkim tempie, ale połączenie tych dwóch elementów od lat ma swoje ograniczenia. SIG Sauer postanowił zmierzyć się…

2026-08-20 | Karol Szczęśniak | 9 minut
Benelli Nova 3

Benelli Nova 3 Tactical – czy lifting wystarcza, aby stanąć na szczycie segmentu?

Kiedy pod koniec lat 90. Benelli zaprezentowało pierwszą generację strzelby Nova, konserwatywny wówczas rynek przeżył szok. Monolityczna konstrukcja, w której kolba i szkielet stanowiły…

2026-08-19 | Jakub Buczma | 15 minut

Święto Lotnictwa Polskiego 2026 już 30 sierpnia w Krakowie

100 lat temu Bolesław Orliński i Leonard Kubiak dokonali czegoś, co zadziwiło cały ówczesny świat – jako pierwsi przelecieli trasę Warszawa–Tokio–Warszawa, pokonując…

2026-08-12 | Redakcja | 17 minut

Relacja z II Konferencji SE.A.L – co oferują konferencje medyczne?

W obecnych czasach można zaobserwować olbrzymie zainteresowanie tematyką proobronności z największym naciskiem na strzelectwo, szeroko pojęty survival oraz medycynę. W ramach wszelkiego rodzaju szkoleń…

2026-08-04 | Michał Gaweł | 15 minut
Obrona Cywilna
Haker podczas włamywania się do systemu. Grafika poglądowa wygenerowana przez AI

Cyberbezpieczeństwo ochrony ludności. Czego uczy nas incydent MyDr?

Incydent związany z systemami firmy MyDr pokazuje, że cyberbezpieczeństwo coraz wyraźniej staje się elementem bezpieczeństwa ludności. Awaria, przejęcie lub niedostępność systemu cyfrowego…

2026-08-13 | Piotr Leśniak | 10 minut
Dane medyczne pacjentów. Grafika poglądowa wygenerowana przez AI

Wyciek danych medycznych. Co wiemy o incydencie MyDr?

Wyciek danych medycznych z systemów firmy MyDr może być jednym z największych tego typu incydentów odnotowanych w Polsce w ostatnich latach. Według informacji przekazanych…

2026-08-13 | Piotr Leśniak | 9 minut
Haker podczas włamywania się do systemu. Grafika poglądowa wygenerowana przez AI

Cyberbezpieczeństwo ochrony ludności. Czego uczy nas incydent MyDr?

Incydent związany z systemami firmy MyDr pokazuje, że cyberbezpieczeństwo coraz wyraźniej staje się elementem bezpieczeństwa ludności. Awaria, przejęcie lub niedostępność systemu cyfrowego…

2026-08-13 | Piotr Leśniak | 10 minut
Dane medyczne pacjentów. Grafika poglądowa wygenerowana przez AI

Wyciek danych medycznych. Co wiemy o incydencie MyDr?

Wyciek danych medycznych z systemów firmy MyDr może być jednym z największych tego typu incydentów odnotowanych w Polsce w ostatnich latach. Według informacji przekazanych…

2026-08-13 | Piotr Leśniak | 9 minut

Bezpieczeństwo Polski: MSWiA podsumowuje przełom lipca i sierpnia

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podsumowuje działania związane z rozwojem bezpieczeństwa Polski, dokonane na przełomie lipca i sierpnia. Wśród nich nie tylko działania w kraju, ale również zdobywanie…

2026-08-10 | Michał Ihnatów | 2 minuty

Dofinansowanie obrony cywilnej w Małopolsce

Dnia 30 lipca podpisano umowy z przedstawicielami 9 gmin z Małopolski, które otrzymają środki w wysokości niemalże 12 mln złotych przeznaczone na zadania z zakresu ochrony…

2026-08-10 | Michał Ihnatów | 3 minuty

Bezpieczeństwo Polski: MSWiA podsumowuje przełom lipca i sierpnia

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji podsumowuje działania związane z rozwojem bezpieczeństwa Polski, dokonane na przełomie lipca i sierpnia. Wśród nich nie tylko działania w kraju, ale również zdobywanie…

2026-08-10 | Michał Ihnatów | 2 minuty

PROTEGA 2026: Filtry LifeStraw oraz apteczki SURVIVAL od Sportimi

Sportimi, polski dystrybutor marek outdoorowych, zaprezentował na poznańskich targach PROTEGA 2026 część oferty kierowaną dla Obrony Cywilnej. W filmowej relacji poznasz produkty…

2026-05-29 | Michał Ihnatów | 1 minut

Kontrola wyposażenia służb: jak ograniczyć braki i skrócić przygotowanie do akcji

W jednostkach ratowniczych i technicznych ewidencja sprzętu nie jest celem samym w sobie. Najważniejsze jest potwierdzenie, że wyposażenie przypisane do pojazdu lub zespołu rzeczywiście znajduje się…

2026-07-15 | Redakcja | 9 minut

Od zakupu do realnej gotowości. Systemowe wyzwania gmin po wdrożeniu Programu OLiOC część 2

Wejście w życie ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej zapoczątkowało największy od dekad proces odbudowy materialnego potencjału ochronnego państwa na poziomie…

2026-02-24 | Piotr Leśniak | 6 minut

Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej 2027–2031

Po przyjęciu pierwszego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026 rząd przygotowuje kolejny dokument wykonawczy, który ma wyznaczyć kierunki rozwoju systemu w perspektywie pięcioletniej.

2026-06-20 | Piotr Leśniak | 8 minut

Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC) – kogo obejmuje?

Ministerstwo Cyfryzacji informuje o szczegółach nowelizacji ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, wdrażającej dyrektywę NIS2, rozszerzającą katalog podmiotów objętych obowiązkami w zakresie cyberbezpieczeństwa.

2026-04-20 | Redakcja | 3 minuty

Relacja z II Konferencji SE.A.L – co oferują konferencje medyczne?

W obecnych czasach można zaobserwować olbrzymie zainteresowanie tematyką proobronności z największym naciskiem na strzelectwo, szeroko pojęty survival oraz medycynę. W ramach wszelkiego rodzaju szkoleń…

2026-08-04 | Michał Gaweł | 15 minut

Kontrola wyposażenia służb: jak ograniczyć braki i skrócić przygotowanie do akcji

W jednostkach ratowniczych i technicznych ewidencja sprzętu nie jest celem samym w sobie. Najważniejsze jest potwierdzenie, że wyposażenie przypisane do pojazdu lub zespołu rzeczywiście znajduje się…

2026-07-15 | Redakcja | 9 minut

TOPR testuje śmigłowiec Leonardo AW139

Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (TOPR) przeprowadziło testy dwusilnikowego średniego śmigłowca ratunkowego Leonardo AgustaWestland AW139 jako potencjalnego następcy W-3 Sokół.

2026-07-31 | Rafał Muczyński | 5 minut

ALARM 2026: Alert RCB – ćwiczenia systemu alarmowania z wykorzystaniem syren

Rządowe Centrum Bezpieczeństwa poinformowało, że jutro w godz. 7.00-19.00 na terenie całego kraju odbędą się ćwiczenia systemu alarmowania z wykorzystaniem syren.

2026-07-20 | Redakcja | 2 minuty
Kalendarium

Inauguracja nowego cyklu spotkań Akademii Bronioznawcy

Od października 2025 roku rusza kolejny cykl comiesięcznych spotkań historycznych organizowanych przez Stowarzyszenie Miłośników Dawnej Broni i Barwy oraz Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Cykl wykładów…

2025-10-23 | Tomasz Świątkowski | 2 minuty

Zbliża się III Międzynarodowy Kongres Antyterrorystyczny

W dniach 21-22 maja 2025 na Uniwersytecie WSB Merito we Wrocławiu odbędzie się trzecia edycja Międzynarodowego Kongresu Antyterrorystycznego. To prestiżowe wydarzenie, gromadzi uznanych ekspertów krajowych i zagranicznych.

2025-05-09 | Redakcja | 2 minuty

Szkolenie Team99 Academy poziom LVL3, czyli balistyka zewnętrzna w teorii i praktyce

W dniach 22 i 23 listopada br. Team99 Academy zorganizowała trzeci etap nauki strzelania dalekodystansowego. Tym razem zajęcia praktyczne odbyły się na strzelnicy w Skarżysku-Kamiennej.

2024-12-01 | Grzegorz Sobczak | 7 minut

Szkolenie Long Range Shooting Team99 Academy LVL2, czyli kto nie liczy, ten nie trafia

W sobotę 28 września Team99 Academy zorganizowała kolejny etap szkolenia w zakresie strzelectwa dalekodystansowego – tym razem na poziomie LVL2. Zajęcia odbywały się…

2024-09-30 | Grzegorz Sobczak | 6 minut

Inauguracja nowego cyklu spotkań Akademii Bronioznawcy

Od października 2025 roku rusza kolejny cykl comiesięcznych spotkań historycznych organizowanych przez Stowarzyszenie Miłośników Dawnej Broni i Barwy oraz Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Cykl wykładów…

2025-10-23 | Tomasz Świątkowski | 2 minuty

Zbliża się III Międzynarodowy Kongres Antyterrorystyczny

W dniach 21-22 maja 2025 na Uniwersytecie WSB Merito we Wrocławiu odbędzie się trzecia edycja Międzynarodowego Kongresu Antyterrorystycznego. To prestiżowe wydarzenie, gromadzi uznanych ekspertów krajowych i zagranicznych.

2025-05-09 | Redakcja | 2 minuty

Nowe zawody taktyczne na mapie Polski, czyli relacja z Defcon One 2024

Kurz po zawodach Defcon One zdecydowanie już opadł, siniaki poznikały, a emocje nadal nas trzymają. Te intensywne dwa dni przyniosły niezapomniane wspomnienia oraz wyzwania,…

2024-11-20 | Klaudia Lazar | 8 minut

MCS Bochnia zaprasza na zawody „Solny Garnizon”

Zapraszamy wszystkich chętnych na zawody strzeleckie, organizowane 13 października przez Solny Garnizon, na strzelnicy Małopolskiego Centrum Strzelectwa w Bochni.

2024-09-24 | Redakcja | 2 minuty

FBT INCA K44 Ti – drukowany tytanowy tłumik

Fine Ballistic Tools to austriacka firma specjalizująca się w akcesoriach do broni palnej – głównie osadach i tłumikach – …i  trudnych do zapamiętania nazwach produktów. Tłumik FBT INCA K44 Ti należy jednocześnie do tej drugiej i trzeciej kategorii. Egzemplarz, który przyszło nam przepędzić przez strzelnicę, wykonany został dla pocisków o średnicy około 0,22 cala. Zdecydowaliśmy się na przepuszczenie przez niego amunicji 22LR w sporej ilości.

Prztyczek w urzędniczy nosek

K44 – bo tak w swojej niezmiernej bezczelności postanowiłem skrócić nazwę austriackiego tłumika – wykonano w technologii wytwarzania addytywnego, zwanej potocznie drukiem 3D. Polega ona na wytwarzaniu fizycznego obiektu na podstawie przygotowanego wcześniej cyfrowego modelu przestrzennego. W pierwszej fazie tworzenia drukowanego elementu tworzy się jego model w dowolnym w zasadzie środowisku graficznym. Następnie oprogramowanie wspomagające produkcję (tutaj: slicer) dzieli model na szereg warstw o grubości zwykle od 0,05 do 0,3 mm (w zależności od stopnia dokładności, jaką chcemy uzyskać). Opis warstw wraz z dodatkowymi parametrami (takimi jak prędkość wydruku, temperatury, chłodzenie itp.) zapisywane są w formie tak zwanego G-kodu: zestawu poleceń, które rozumiane są przez drukarkę 3D.

 

Tłumik drukowany vs. wykonany tradycyjnymi metodami. Odróżnia je nieco chropowata faktura drukowanych elementów. Funkcjonalnie – różnic zasadniczo nie stwierdzono.

Drukarka taka to – w największym uproszczeniu – sterowana cyfrowo plujka wyciskająca rozgrzany do temperatury uplastycznienia materiał, z którego powstaje obiekt. Cyfrowa plujka nakłada kolejno warstwy materiału według poleceń zawartych w G-kodzie. W ten sposób z cyfrowego, poszatkowanego modelu powstaje gotowy fizyczny obiekt.

Powyższy opis jest uproszczony do granic możliwości i zapewne zawodowego inżyniera przyprawiłby o ból zębów. Nie chodzi tu wszakże o szczegóły procesu produkcji, a o zarys samej metody – na tyle tylko dokładny, by umożliwić Czytelnikowi zauważenie, że w porównaniu z klasycznymi metodami obróbki (czy to skrawania, czy kształtowania przez formierstwo) jest ona szalenie prosta i zasadniczo dostępna dla każdego.

To bardzo istotne, jeśli dodamy do tego fakt, że pojawia się coraz więcej możliwości druku nie tylko z delikatnych plastików, ale również z wielu różnych stopów metali. Co jeszcze ważniejsze, w druku 3D nie potrzeba specjalistycznych narzędzi do produkowania konkretnych detali. W związku z tym koszt wytworzenia jednego unikalnego elementu czy też jednego z tysiąca jednakowych lub tysiąca różnych jest tożsamy i zależny wyłącznie od czasu pracy drukarki i ilości zużytego surowca.

 

Na powyższych fotografiach widać podobieństwo elementów wykonanych techniką druku 3D z różnych materiałów. Wyżej osada do karabinka sportowego (źródło: armakologia.com) wykonana z tworzywa sztucznego, niżej tłumik wykonany z tytanu. W jednym i drugim wypadku widoczne są kolejne warstwy nakładanego materiału. Taki wygląd nie stanowi wady drukowanych produktów, tylko cechę związaną z technologią wytwarzania.

Do – jak w przypadku naszego tłumika – tytanu włącznie.

Jakie daje to możliwości? Otóż bardzo szerokie. Wystarczy zauważyć, że istnieją już maszyny pozwalające na produkcję w całości metodą druku 3D gotowych przekładni stosowanych w elektronarzędziach. Takie przekładnie nie odbiegają ani precyzją ani trwałością od tych wykonanych metodami obróbki skrawaniem.

Nie trzeba wielkiej wyobraźni, żeby wizualizować sobie własnoręcznie wydrukowany pistolet. Powiem więcej, takie – choć ciągle będące w powijakach – konstrukcje są już drukowane i testowane – również w ramach zawodów sportowych. Znając tempo, w jakim rozwija się technologia druku 3D, możemy śmiało postawić tezę, że tak wytwarzana broń upowszechni się dość szybko.

Ta świadomość wywołuje na mojej twarzy uśmiech powodujący niemal odpadnięcie uszu, bo może to oznaczać, że w niedalekiej przyszłości – liczonej w latach lub w najgorszym wypadku w dekadach, a nie wiekach – urzędnicze wysiłki mające na celu ograniczenia w dostępie do broni palnej i innych produktów, których posiadanie jest dla Obywatela koniecznością lub też zwykłą zachcianką, staną się zadaniem iście syzyfowym. A próby jego wykonania zaowocują tylko rosnącą frustracją urzędników państwowych. Bo przecież na zmianę urzędniczego podejścia na bardziej proobywatelskie trudno niestety liczyć. Takie zmiany dzieją się bardzo wolno…

 

Tytanowa cisza

Cisza to oczywiście lekka przesada, ale niespełna 14-centymetrowa (a dokładniej mająca 136 mm długości) drukowana tytanowa pucha skutecznie umożliwia strzelanie z karabinków 22LR bez konieczności stosowania ochronników słuchu. Przy strzelaniu z amunicji centralnego zapłon 5,56x45mm oczywiście ochronniki są konieczne, ale poziom hałasu jest znacząco niski. Tak niski, że na otwartej strzelnicy można spokojnie rozmawiać, stojąc już kilka metrów od strzelającego.

Hałas podczas strzelania amunicją bocznego zapłonu z wykorzystaniem tłumika spada do bezpiecznego dla strzelca poziomu. Ochronniki słuchu stają się zbędne.

Nazwa tłumika, FBT INCA K44 Ti, jest  tylko pozornie skomplikowana. FBT – to skrót nazwy firmy, INCA – odpowiada za karbonowy (wykonaną z włókna węglowego) rękaw, który pokryty jest tłumik w wersji ostatecznej. Nasz pozbawiony jest tego detalu. K zaś oznacza wersję krótką (kurz), 44 – to wyrażona w milimetrach średnica zewnętrzna urządzenia wraz z karbonowym pokryciem, a Ti oznacza oczywiście wykonanie z tytanu.

Kompaktowy FBT INCA K44 Ti po wystrzeleniu kilkuset sztuk amunicji. Na wylocie tłumika nie widać uszkodzeń, które świadczyłyby o braku osiowości produktu.

W nazwie brak tylko wagi (około 300 g), oraz średnicy otworu (0,264 cala, czyli 6,7 mm). Tłumik łączy się z lufą karabinka za pomocą gwintu 1/2-28UNF standardowo stosowanego na lufach broni pochodzącej zza oceanu. Jako że gwintowana wkładka jest wymienna (i wykonana ze stali nierdzewnej), nic nie stoi na przeszkodzie, żeby zastąpić ją inną dostosowaną do posiadanej przez nas broni. Producent oczywiście dysponuje takimi wkładkami, a gdyby okazało się, że nasza broń jest na tyle specyficzna, że żadna nie pasuje, możemy ją bez większych problemów dorobić u dowolnego tokarza.

Gwintowana wkładka to jedyny element tłumika, który nie jest wykonany metodą druku 3D. Nie licząc oczywiście karbonowego rękawa.

Gwintowane przyłącze do lufy to jedyny element tłumika wykonany klasyczną metodą obróki skrawaniem. Widoczny w głębi sześciokątny otwór to uchwyt dla klucza imbusowego.

Z tego powodu nie ma oczywiście możliwości rozebrania tłumika celem czyszczenia. Polski dystrybutor odradza używanie jakichkolwiek chemikaliów do przeprowadzenia tego procesu, aczkolwiek osobiście uważam, że istnieje spore prawdopodobieństwo, że nagar z wnętrza tłumika można usunąć standardowymi produktami do usuwania nagaru z broni. Ta teoria wymaga jednak przetestowania. Póki co instrukcja mówi o czyszczeniu tłumika wyłącznie szczotką (dystrybutor) i smarowaniu gwintów (producent). Ja dodam, że takie smarowanie rozsądnie będzie przeprowadzić smarem odpornym na wysoką temperaturę.

Trudno – z powodu niemożności niedestruktywnego zajrzenia do wnętrza – opisać, jak zaprojektowano komory, w których rozprężają się gazy prochowe podczas użytkowania tłumika. Umieszczony na opakowaniu przekrój/rysunek tłumika potwierdza przypuszczenie, że są to komory o kształcie stożków, których tworzące nachylone są do podstawy pod kątem około 45o.  Pierwsza – najbliższa wylotu lufy – komora jest znacząco dłuższa niż pozostałe.

Schemat na opakowaniu to jedyny wgląd, jaki mamy w ukształtowanie przegród wewnątrz tłumika K44

Przypatrując się z bliska tłumikowi, łatwo możemy zauważyć kolejne warstwy, w jakich nakładano materiał. Najlepiej widać to na elementach odchylonych od osi pionowej urządzenia. Jest to normalne zjawisko w produktach wykonanych metodą druku 3D i w żadnym wypadku nie stanowi ani wady, ani oznak niechlujstwa w produkcji.

Użytkowanie

Gwint łączący tłumik z lufą karabinku jest nacięty precyzyjnie i – co ważne – osiowo. Całe urządzenie również jest osiowe. Gdyby w którymkolwiek miejscu zaistniał znaczący problem z osiowością, tłumik uległby uszkodzeniu podczas testów. Wystrzelaliśmy dobrze ponad 500 sztuk mieszanki różnych nabojów kal. 22LR i nie zaobserwowaliśmy żadnych uszkodzeń tłumika. Zgodnie z informacją producenta pierwsze strzały zaowocowały iskrzeniem, które (również tak, jak podał producent), ustało po pierwszej paczce kulek.

Na strzelnicy otwartej tłumienie okazało się być lepiej niż przyzwoite (to najbardziej precyzyjny opis, jaki bez specjalistycznego sprzętu mogę Wam zaoferować), a na zamkniętej, wąskiej i betonowej – nieco tylko gorsze. To ostatnie jest oczywiście logicznie uzasadnione – taka budowa strzelnicy potęguje hałas wewnątrz. O ile w bezpośredniej bliskości strzelca hałas wciąż występuje, nawet na otwartej strzelnicy, o tyle oddalenie się od stanowiska na 50 m powoduje, że strzałów prawie nie słychać. Stają się nieodróżnialne od innych typowych dla cywilizacji dźwięków. To znacznie zmniejsza uciążliwość strzelnicy.

Stosowanie tłumików dźwięku (lub jak kto woli: moderatorów) czyni strzelanie na tyle cichym, że argumenty o uciążliwości strzelnicy można uznać wyłącznie za efekty omamów słuchowych wywołanych nienawiścią do strzelców

Trzeba o tym pamiętać, gdyż coraz więcej obiektów, na których trenujemy i bawimy się z bronią, jest atakowanych przez osoby strzelectwu i strzelcom wrogie, jak również przez tych, którzy postanowili zrobić interes życia, kupując tanio działki przy działającej – często od dekad – strzelnicy. Dla nich wszystkich głównym argumentem jest zwykle hałas.

Im częściej więc będziemy wytłumiać nasze luśnie, tym dłużej będziemy cieszyć się spokojem i strzelnicami, a przede wszystkim zamkniemy usta tym, dla których jesteśmy solą w oku, cierniem w pośladku i źródłem wszelkiego zła.

Z tego właśnie powodu propagowanie tłumików strzeleckim środowisku i uświadamiania strzelcom – nie każdy bowiem wie, że wolno mu z takich urządzeń korzystać – korzyści z nich płynących są tak ważne. Zatem pucha na lufę i biegusiem na strzelnicę, proszę Państwa, korzystać z wiosennej pogody.

Dziękujemy sklepowi Hubertus Pro Hunting za udostępnienie tłumika FBT INCA K44 Ti do recenzji.

Testy produktów prowadzimy niezależnie, opinie są wyłączną oceną autorki lub autora. Reklamodawca nie ma możliwości ingerencji w treść recenzji.

Informacja od dystrybutora!

Moderatory firmy FBT z serii AIR oraz ONE nie powinny być używane na broni samopowtarzalnej, ze względu na powłokę która jest na tych moderatorach.

W momencie podgrzania tych urządzeń z serii AIR/ONE otulina z włókna węglowego zacznie się przepalać oraz topić.

Bardzo prosimy o informowanie klienta, że jeżeli chce używać moderatorów firmy FBT na broni sportowej, bądź intensywnie ich użytkować, należy używać serii TAC bądź HOT, które są pozbawione z zewnątrz włókna węglowego.