W środę, 29 kwietnia 2026, amerykańska spółka Lockheed Martin poinformowała, że dzień wcześniej w wieku 86 lat zmarł emerytowany inżynier Denys Overholser, który w biurze projektowym Skunk Works odpowiadał za opracowanie założeń technologii redukcji przekroju radarowego (RCS) zwanej też zredukowaną obserwalnością (stealth) dla lotnictwa wojskowego.
Zdjęcie: Lockheed Martin
Denys Overholser (ur. 1939) początkowo pracował w Boeingu przy projektach rakietowych, a później dołączył do biura projektowego Skunk Works, działającego w ramach Lockheed Martin. Przełomem była przypadkowa lektura książki radzieckiego fizyka i matematyka Piotra Ufimcewa, który na początku lat 1960. zaczął tworzyć modele matematyczne opisujące dyfrakcję fal elektromagnetycznych na dwuwymiarowych obiektach o kształcie trójkątnym.
Powstała w ten sposób fizyczna teoria dyfrakcji (Physical Theory of Diffraction, PTD). Rosjanie nie przewidzieli jednak, że znajdzie ona ważne zastosowania wojskowe, więc w 1962 jej rezultaty opublikowali w książce Metoda fal krawędziowych w fizycznej teorii dyfrakcji w wydawnictwie Radzieckie radio, a w 1971 książkę przetłumaczono na język angielski, pod tym samym tytułem.
W połowie dekady natknął się na nią Denys Overholser. Tam, gdzie inni inżynierowie Skunk Works widzieli tylko teorię, on zobaczył rozwiązanie. Zrozumiał, że odbicia radarowe można precyzyjnie obliczyć i, co ważniejsze, przewidzieć przed zbudowaniem samolotu. Ufimcew stworzył bowiem aparat matematyczny do analizy propagacji fal radarowych, padających na samolot, i Overholser rozwinął jego teorię na obiekty trójwymiarowe. Sam Ufimcew posłużył się formułami rozwiniętymi przez szkockiego fizyka oraz niemieckiego eksperta w zakresie elektromagnetyzmu.
Prace Overholsera stały się podstawą programu komputerowego ECHO 1, który umożliwił modelowanie sygnatury radarowej samolotu. Opracował on konstrukcję demonstratora technologii Have Blue (wraz z Richardem Scherrerem, Billem Schroederem i Kenem Watsonem), z którego później powstał przełomowy samolot bombowy Lockheed F-117A Nighthawk pod kierownictwem zespołu Bena Richa i ustanowił to, co dziś nazywamy technologią stealth. Później, spółka Northrop wykorzystała prace Ufimcewa do zaprogramowania superkomputerów do przewidywania odbicia radarowego bombowca strategicznego B-2A Spirit, w opracowanie którego wkład miał też wspomniany Richard Scherrer.
Today we honor the life of Skunk Works® legend, Denys Overholser, who sadly passed away this week. His contributions helped shape the foundation of stealth, with his influence impacting decades of innovation. We extend our deepest condolences to his family.
— Lockheed Martin (@LockheedMartin) April 30, 2026