Przejdź do serwisu tematycznego

Sport
biało-czerwony lampion postawiony między kamieniami, oznaczenia do zawodów na orientację

Orientacja Precyzyjna – sport dla wszystkich

2025-03-06

Orientacja precyzyjna – OP (Trail Orienteering), jedna z czterech dyscyplin sportowych (obok biegu na orientację, rowerowej jazdy na orientację i narciarskiego biegu na orientację) rozgrywanych pod egidą…

Zimowy Ultramaraton Karkonoski już w sobotę

2025-02-19

22 lutego rusza jedenasty już Zimowy Ultramaraton Karkonoski. Na starcie zjawi się 400 najwytrzymalszych sportowców!

Mistrzostwa Świata 2023 w Orientacji Precyzyjnej – relacja

2023-07-23

Początek wakacji to w tym roku intensywny okres w środowisku orienteeringowym. W lipcu odbyły się m.in. Mistrzostwa Czech oraz Mistrzostwa Świata w Orientacji Precyzyjnej, których gospodarzem również byli…

Fenix HM23 Runmaggedon – limitowana edycja lekkiej czołówki

2023-06-01

W sklepie Kolba dostępna jest lekka latarka czołowa Fenix HM23 limitowanej edycji Runmageddon. Miniaturowe urządzenie może być używane osobno bez opaski, wyposażone…

Buty motocyklowe Bates SP500 – recenzja

2021-04-06

Bates Footwear to producent specjalistycznego obuwia dla wojska, służb mundurowych i cywilnych zakładów produkcyjnych. Niedawno przedsiębiorstwo będące częścią grupy Wolverine Worldwide rozszerzyło…

Polaris RZR S 1000 EPS – Terenowa brzytwa

2021-03-23

A gdyby tak rzucić wszystko i wyjechać w przysłowiowe Bieszczady? Najlepiej w doborowym towarzystwie. Aby w pełni docenić otoczenie trzeba wpierw zjechać z asfaltu i zapuścić się w bezdroża. Przydałby…

ROMET

Rowery w świetnej promocji. Przoduje elektryczny ROMET

2024-05-08

Romet jest aktualnie największym polskim producentem rowerów. Oferuje szeroki wybór jednośladów z różnych popularnych kategorii. Ich oferta obejmuje rowery górskie, gravele,…

Mateusz Waligóra

Mateusz Waligóra – z poziomu morza na Mount Everest

2024-04-11

Kiedy Mateusz Waligóra, polski wspinacz, wyruszał na Mount Everest, postawił sobie za cel wspiąć się tam jedynie z użyciem siły swoich mięśni. Za nim…

Dotknąć przestworzy, czyli o paralotniarstwie słów kilka – wywiad z Peterem „Peru” Chrzanowskim

2024-11-07

Zacznijmy od banału: człowiek od zawsze marzył o lataniu. Na przestrzeni wieków próby kolonizacji przestworzy podejmowali przeróżni konstruktorzy, z lepszym lub gorszym skutkiem. W końcu jednak…

Tatry

Podtopione szlaki w Tatrach. Niebiezpieczna sytuacja się utrzymuje

2024-08-26

W Tatrach panują obecnie wymagające warunki na szlakach, głównie za sprawą intensywnych opadów deszczu. Intensywne deszcze sprawiły, że szlaki są podtopione. Nawierzchnie wielu szlaków są mokre,…

Premiera nowego Garmina dla miłośników nurkowania

2025-02-13

12 lutego odbyła się premiera nowego sportowego smartwatcha od firmy Garmin. Descent G2 to urządzenie przeznaczone dla ludzi uwielbiających pływanie i nurkowanie.

Gdańsk

EkoKajak na Motławie. Darmowe pływanie za sprzątanie

2024-07-18

Przepis na udany dzień w Gdańsku? EkoKajak! Ta akcja wpisuje się już w Gdańsk na dobre: wystartowała w tym roku po raz czwarty. Gdański Ośrodek Sportu oferuje…

Zimowy Ultramaraton Karkonoski już w sobotę

2025-02-19

22 lutego rusza jedenasty już Zimowy Ultramaraton Karkonoski. Na starcie zjawi się 400 najwytrzymalszych sportowców!

Szerpowie Nadziei. Zbiórka na szczytny cel

2024-06-03

Czy będąc osobą z niepełnosprawnościami, można wyruszyć w Tatry i zdobywać szczyty? To możliwe, jednak trzeba liczyć na sprawdzonych pomocników. Szerpowie Nadziei organizują takie wyprawy. Uruchomili…

Poradnik samoobrony – część 2

2021-05-18

W poprzednim odcinku  rozpocząłem cykl artykułów związany z szeroko rozumianą samoobroną. Poruszyłem wówczas aspekt prawny, przeanalizowałem sytuację niebezpieczną (próba kradzieży) i przedstawiłem kilka…

Poradnik samoobrony – część 1

2021-05-12

Kiedy słyszymy słowo samoobrona, zazwyczaj kojarzy nam się z walka związaną z obroną siebie, swoich bliskich lub dobra powierzonego nam pod opiekę. Rozszerzając…

Wieża widokowa na Dzikowcu Wielkim

2025-02-17

W miniony weekend otwarto nową wieżę widokową ma Dzikowcu Wielkim w Sudetach. Ta piękna góra na południowym-zachodzie kraju zyskała właśnie dodatkowe 32 metry.

Krakowski Festiwal Górski 2024 – najważniejsze informacje

2024-11-07

Krakowski Festiwal Górski odbędzie się w dniach 7-8 grudnia 2024 roku w Centrum Kongresowym ICE Kraków. Jak co roku w programie wiele atrakcji, między…

Relaks

Targi BookGame 2025 już w ten weekend w Krakowie

2025-03-20

W Krakowie po raz trzeci odbywają się targi gier planszowych i stolikowych BookGame. To jedno z największych wydarzeń tego typu w Polsce.

Zamknięte szlaki w Karkonoskim Parku Narodowym

2025-03-14

Zaczyna się sezon godowy cietrzewi i sokołów. Od 15 marca zamknięte będą niektóre szlaki po polskiej i czeskiej stronie Karkonoszy.

Feryjna zmiana warty

2025-02-14

Najbliższy weekend to zmiana tur ferii szkolnych. Należy spodziewać się utrudnień na drogach prowadzących do zimowych kurortów.

Butelki Wildo sposobem na awantury przy pakowaniu

2024-09-19

Mając w pamięci podobne doświadczenia z ubiegłego roku, oraz to, że dzieciaki miały (i mają nadal) fazę na posiadanie tych samych rzeczy, ale nie takich samych, wpadłem na pomysł,…

Targi BookGame 2025 już w ten weekend w Krakowie

2025-03-20

W Krakowie po raz trzeci odbywają się targi gier planszowych i stolikowych BookGame. To jedno z największych wydarzeń tego typu w Polsce.

Zjava, czyli Warszawski weekend z grami

2025-02-13

W najbliższy weekend w Warszawie spotykają się miłośnicy gier fabularnych i planszowych. Wydarzenie to skierowane jest zarówno do nowicjuszy jak i weteranów tego typu rozrywek.

Floryda – American Police Hall of Fame

2024-11-09

Będąc w okolicy Vailant Air Command warto podjechać do muzeum Police Hall of Fame. To naprawdę rzut beretem i dojechać tam można w pięć minut,…

Jak robić zdjęcia na wakacjach, żeby nie zapłacić grzywny? Poradnik

2024-05-30

Fotografowanie na wakacjach to nie tylko rejestrowanie pięknych widoków, ale także szacunek dla lokalnych zwyczajów, zasad i ochrony przyrody. Przestrzeganie tych wskazówek zapewni, że Twoje doświadczenia fotograficzne będą…

Targi BookGame 2025 już w ten weekend w Krakowie

2025-03-20

W Krakowie po raz trzeci odbywają się targi gier planszowych i stolikowych BookGame. To jedno z największych wydarzeń tego typu w Polsce.

Zjava, czyli Warszawski weekend z grami

2025-02-13

W najbliższy weekend w Warszawie spotykają się miłośnicy gier fabularnych i planszowych. Wydarzenie to skierowane jest zarówno do nowicjuszy jak i weteranów tego typu rozrywek.

Między historią a fikcją – czy warto przeczytać „Wojnę Wschodnią. Kroniki”?

2025-02-14

Co by było, gdyby zimna wojna przerodziła się w otwarty konflikt zbrojny?
Piotr Langenfeld w swojej książce „Wojna Wschodnia. Kroniki” zabiera nas do alternatywnej wersji historii Polski…

„Zabić Ukrainę. Alfabet rosyjskiej agresji” – wojna oczami reportera

2025-02-12

Marcin Ogdowski to jeden z najbardziej cenionych polskich korespondentów wojennych, znany z bezkompromisowych, rzetelnych i często brutalnie szczerych relacji z frontów wojennych. Jego najnowsza książka,…

Zamknięte szlaki w Karkonoskim Parku Narodowym

2025-03-14

Zaczyna się sezon godowy cietrzewi i sokołów. Od 15 marca zamknięte będą niektóre szlaki po polskiej i czeskiej stronie Karkonoszy.

Zamknięte szlaki w Tatrach

2025-03-04

Władze Tatrzańskiego Parku Narodowego zamknęły część szlaków górskich dla turystów. Gdzie nie możemy chodzić swobodnie u progu wiosny?

Zamknięte szlaki w Karkonoskim Parku Narodowym

2025-03-14

Zaczyna się sezon godowy cietrzewi i sokołów. Od 15 marca zamknięte będą niektóre szlaki po polskiej i czeskiej stronie Karkonoszy.

Koniec z fasiągami do samego Morskiego Oka?

2025-03-03

W piątek, na konferencji prasowej w Tatrzańskim Parku Narodowym, ogłoszono zmiany dotyczące dojeżdżających pod Morskie Oko wozów konnych. Na Podhalu zawrzało, a wielu górali czuje się…

Kanalizacja w schronisku nad Morskim Okiem

2025-02-27

Ministra klimatu Paulina Hening-Kloska zapowiedziała sfinalizowanie umowy dotyczącej skanalizowanie schroniska przy najpopularniejszym górskim jeziorze.

Od dziś łatwiej dojechać koleją w Bieszczady

2025-02-24

Nowe połączenie łączące Rzeszów i Ustrzyki Dolne pozwoli na łatwe dostanie się w urokliwe Bieszczady.

Turystyka

Taniej z Lotem na trasie Kraków-Olsztyn

2025-03-19

Od 1 kwietnia rusza projekt dofinansowania lotniska Olszyn-Mazury. Za lot w dwie strony z Krakowa zapłacimy zaledwie 170 złotych.

Jak działa Podlaski Bon Turystyczny?

2025-03-19

Od 20 kwietnia tego roku rusza Podlaski Bon Turystyczny. Dzięki niemu będziemy mogli zyskać nawet 400 złotych na opłacenie noclegów w pięknej okolicy…

Nowy cypel na Mierzei Wiślanej

2025-03-18

W okolicy Mikoszewa na Mierzei Wiślanej z Bałtyku wyłonił się nowy cypel. Nowa atrakcja zaczęła już ściągać w okolice rzeszę turystów.

Włoskie Rimini za 1000 złotych na majówkę

2025-03-17

Szybkie wakacje w maju? Rimini może okazać się strzałem w dziesiątkę dla tych, którzy wolą być oszczędni!

Jak działa Podlaski Bon Turystyczny?

2025-03-19

Od 20 kwietnia tego roku rusza Podlaski Bon Turystyczny. Dzięki niemu będziemy mogli zyskać nawet 400 złotych na opłacenie noclegów w pięknej okolicy…

Wzrasta podatek klimatyczny w Grecji. Droższe wakacje pod Olimpem!

2025-03-18

Od marca 2025 wzrasta opłata klimatyczna w Grecji. Turyści zapłacą nawet 5 euro więcej za pokój każdego dnia.

Włoskie Rimini za 1000 złotych na majówkę

2025-03-17

Szybkie wakacje w maju? Rimini może okazać się strzałem w dziesiątkę dla tych, którzy wolą być oszczędni!

Weekend na Sycylii za 1 euro? Trzeba się tylko pospieszyć!

2025-03-13

Jedno z sycylijskich miasteczek przygotowało fantastyczny konkurs mający je wypromować. Może w nim wziąć udział każdy, jednak trzeba się pospieszyć, gdyż trwa on tylko do 15 marca!

Jak dojechać szybowcem pod K2? Spotkanie ze Sławkiem Makarukiem.

2025-02-05

W najbliższy piątek 7 lutego o godzinie 18:00 w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie odbędzie się wyjątkowe wydarzenie, którego gościem specjalnym będzie Sławek Makaruk – podróżnik,…

Samochodem przez USA: Z LA do Teksasu, cz. 20: Capitol Reef

2024-08-29

Noc spędziliśmy zaraz przy miasteczku Torrey, w zasadzie na samym wjeździe do Parku Narodowego Capitol Reef. To już ostatni Park Narodowy na naszej trasie, ale tym…

Taniej z Lotem na trasie Kraków-Olsztyn

2025-03-19

Od 1 kwietnia rusza projekt dofinansowania lotniska Olszyn-Mazury. Za lot w dwie strony z Krakowa zapłacimy zaledwie 170 złotych.

Wzrasta podatek klimatyczny w Grecji. Droższe wakacje pod Olimpem!

2025-03-18

Od marca 2025 wzrasta opłata klimatyczna w Grecji. Turyści zapłacą nawet 5 euro więcej za pokój każdego dnia.

Trzeci stopień zagrożenia lawinowego w Tatrach

2025-03-17

Zmienna pogoda z jaka mamy do czynienia w ostatnich tygodniach sprawiła, że wyprawa w najwyższe Polskie góry może być dość niebezpieczna. W ten weekend TOPR wprowadził…

Wielki powrót zimy! W Tatrach opady śniegu i zamiecie!

2025-03-13

Zima nie powiedziała jeszcze ostatniego słowa. Załamanie pogody sprawi, że zarówno na górskich szczytach jak i w Zakopanem spadnie śnieg.

Już jutro Miedzynarodowy Dzień Przewodnika!

2025-02-20

21 lutego po raz 35 świętujemy Międzynarodowy Dzień Przewodnika. Z tej okazji wiele polskich instytucji organizuje darmowe wycieczki dla chętnych.

Mumie

Fascynujące odkrycie w Egipcie. Znaleziono kolejne Mumie

2024-06-28

Archeolodzy w Egipcie nieustannie pracują nad odkrywaniem tajemnic starożytności. Najnowsze odkrycie to 33 grobowce rodzinne, które znaleziono na zachód od Asuanu. Egipsko-włoski zespół badaczy natknął…

Już jutro Miedzynarodowy Dzień Przewodnika!

2025-02-20

21 lutego po raz 35 świętujemy Międzynarodowy Dzień Przewodnika. Z tej okazji wiele polskich instytucji organizuje darmowe wycieczki dla chętnych.

Spodnie OTP i UTP od Helikona: porównanie. Które portki wybrać?

2024-10-24

W dzisiejszym wpisie biorę na warsztat dwa najpopularniejsze modele spodni od firmy Helikon-Tex: Women’s UTP Resized oraz Women’s OTP. Porównuję wygodę, komfort, kolorystykę, zastosowanie,…

Sezon na poroża

2025-03-07

Na początku marca sezon, w którym samce jeleni i danieli zrzucają swoje poroże. Naturalnie znalezione rogi mogą być ciekawą pamiątka z wycieczki, ale gdzie i w jakich okolicznościach…

Schronisko PTTK na Magurze Małastowskiej powróci!

2025-02-12

Zamknięte w 2021 roku Schronisko PTTK na Magurze Małastowskiej ma zostać odnowione i rozbudowane. Prace ruszą wiosną.

Torba Helikon-Tex Mission dostępna już w sprzedaży

2024-04-04

Nowość z targów IWA OutdoorClassics 2024 dostępna jest już w sprzedaży. Torba Mission stanowi dalekie rozwinięcie torby Rangemaster, wyróżniając się usztywnioną konstrukcją…

Kiwi Madeira

Aluminiowy kamper NEXSD One w aranżacji KIWI Madeira

2024-03-18

Zaprezentowany kamper NEXSD One łączy aerodynamiczną zabudowę kempingową zintegrowaną z bazą w postaci Volkswagena Craftera. W przeciwieństwie do kampera półzitegrowanego, gdzie szoferska i część mieszkalna…

Człowiek

Sprawdźmy Hogue Sig Sauer K320 Tanto

2025-03-19

Wiecie, są takie rzeczy w życiu, które na początku wydają się całkiem zwyczajne. Jak kanapka z serem i pomidorem albo spacer po tym samym parku, który codziennie mijasz.…

Koszula Helikon-Tex Warden – klasycznie, a lekko

2025-03-15

Ocieplana koszula Helikon-Tex Warden w dniu swojej premiery wzbudziła różne emocje – jedni zachwycali się jej klasycznym stylem, inni z kolei wzburzeni…

Sprawdźmy Hogue Sig Sauer K320 Tanto

2025-03-19

Wiecie, są takie rzeczy w życiu, które na początku wydają się całkiem zwyczajne. Jak kanapka z serem i pomidorem albo spacer po tym samym parku, który codziennie mijasz.…

Koszula Helikon-Tex Warden – klasycznie, a lekko

2025-03-15

Ocieplana koszula Helikon-Tex Warden w dniu swojej premiery wzbudziła różne emocje – jedni zachwycali się jej klasycznym stylem, inni z kolei wzburzeni…

Sprawdźmy Hogue Sig Sauer K320 Tanto

2025-03-19

Wiecie, są takie rzeczy w życiu, które na początku wydają się całkiem zwyczajne. Jak kanapka z serem i pomidorem albo spacer po tym samym parku, który codziennie mijasz.…

Koszula Helikon-Tex Warden – klasycznie, a lekko

2025-03-15

Ocieplana koszula Helikon-Tex Warden w dniu swojej premiery wzbudziła różne emocje – jedni zachwycali się jej klasycznym stylem, inni z kolei wzburzeni…

Premiera Amazfit Active 2. Budżetowy telefon dla aktywnych

2025-02-20

Do sprzedaży w naszym kraju trafił właśnie nowy telefon firmy Zepp Health. Amazfit Active 2 to telefon dla oszczędnych, który lubią aktywnie spędzać czas.

Gdańsk

EkoKajak na Motławie. Darmowe pływanie za sprzątanie

2024-07-18

Przepis na udany dzień w Gdańsku? EkoKajak! Ta akcja wpisuje się już w Gdańsk na dobre: wystartowała w tym roku po raz czwarty. Gdański Ośrodek Sportu oferuje…

Pierwszy hotel Mövenpick w Polsce

2025-02-10

6 lutego w Karpaczu otwarty został pierwszy w Polsce hotel należący do szwajcarskiej sieci Mövenpick. W pięciogwiazdkowym hotelu gości czeka ponad sto pokoi wraz z odpowiednim…

Liofilizowane desery od LYO

2024-12-03

W góry zawsze warto zabrać ze sobą coś słodkiego. Może to być dla nas nagroda, pocieszenie, albo po prostu zapas kalorii, kiedy ich potrzeba. W moim…

Patagonia

Śmieciozoik. Patagonia stanęła do walki z fast fashion

2024-08-26

Patagonia w filmie „The Shitthropocene” ostrzega przed erą „taniego szajsu” i niekończącej się konsumpcji. Choć humorystyczny ton nawiązuje do stylu Philomeny Cunk, przekaz filmu…

Tani sprzęt – problem czy rozwiązanie? Recenzja refleksyjna

2024-04-26

Ale tandeta… Do czego to ma służyć? Z czego to zrobili, z gumolitu? Ostrości nie trzyma i gnie się na wszystkim! Ale słabe szwy… I już się sprało… Oraz wiele, wiele innych narzekań.…

Guns N’ Roses zagra na Rock For People!

2024-12-09

Organizatorzy festiwalu Rock For People, który organizowany jest w Hradec Kralove w Czechach, ogłosili dzisiaj kolejną gwiazdę, dodając jednocześnie piąty dzień. Z okazji 30.…

Rock For People – znamy pierwsze gwiazdy!

2024-11-14

Rock for People zachwycił fanów ogłoszeniem pierwszych trzydziestu artystów – w tym dwóch headlinerów – którzy wystąpią na 30. edycji festiwalu. W lecie Park…

Premiera Amazfit Active 2. Budżetowy telefon dla aktywnych

2025-02-20

Do sprzedaży w naszym kraju trafił właśnie nowy telefon firmy Zepp Health. Amazfit Active 2 to telefon dla oszczędnych, który lubią aktywnie spędzać czas.

schronisko

Zatrucia w Tatrach. Czy Sanepid określił, że jest już bezpiecznie?

2024-09-02

W niedzielę ratownicy TOPR ewakuowali z Doliny Pięciu Stawów około 20 osób. Turyści skarżyli się na objawy takie jak biegunka, wymioty i osłabienie organizmu.…

Bezpańskie psy

Bezpańskie psy pod ostrzałem. Turyści rozśwcieczeni

2024-08-28

Nowe tureckie prawo jest skierowane bezpośrednio w bezpańskie psy, których na tę chwilę jest około 4 milionów w całym kraju. Prawo wymusza na gminach ubój tych zwierząt…

Lornetka Vortex Vulture 10×56 HD

2024-05-19

Przyznam, że gdy pierwszy raz zetknąłem się z lornetką Vulture HD 10×56 od Vortexa, nie byłem przekonany, czy jest faktycznie tak superancka, jak świadczą pochlebne opinie na rozmaitych…

Kalendarium

Krakowski Festiwal Górski 2024 – pięć rzeczy, które trzeba wiedzieć

2024-12-05

Krakowski Festiwal Górski odbędzie się już w najbliższy weekend (7-8 grudnia) w Centrum Kongresowym ICE Kraków. Pasjonaci gór i wspinacze – jeśli jeszcze…

Pol'and'Rock

Pol’and’Rock Festival 2024. Kolejne gwiazdy zapowiedziane

2024-06-28

Coraz więcej gwiazd dołącza do line-upu Pol’and’Rock Festival 2024. Co więcej, ostatnio ogłoszono artystę, który z pewnością zaskoczy wielu fanów. Kogo zobaczymy na scenie podczas…

Żar i płomień: jak rozpalać, utrzymywać i używać ognia

Ogień to jeden z czterech żywiołów. Najstarsze świadomie używane przez ludzi źródło energii, bez którego nie byłoby naszej cywilizacji. Dziś mimo płonnych frazesów o ujarzmieniu natury wciąż jesteśmy od niego zależni.

Każdy kto bywał na biwakach wie jak ważny jest ogień, gdy przebywamy w terenie. Dając światło i ciepło staje się punktem centralnym każdego obozu. Jest z jednej strony życiodajny, z drugiej pozostaje groźnym i destruktywnym żywiołem. Posługiwanie się ogniem to trudna sztuka, której fragmenty opiszę w artykule. Skupię się na jego użytkowaniu i różnych rodzajach opału.

Rozpalanie

Metod rozpalania ognia jest wiele. Każda kultura wytworzyła własne związane ze środowiskiem, w którym przyszło się jej rozwijać. Niemniej w każdej można wyróżnić cztery fazy: źródło ognia, hubka, podpałka i opał. Ich określenie i dalszy podział zależy od zastosowanego surowca i narzędzi.
My, współcześni Europejczycy, dysponujemy dziesiątkami sposobów na rozniecanie ognia. Nosimy zapałki i zapalniczki, a czasem krzesiwa magnezowe. Dodatkowo odtwarzamy stare, przedpotopowe metody, takie jak łuk lub świder ogniowy albo krzesiwa kowalskie. Wszystko to nazywamy źródłami ognia. Ich zadaniem jest dostarczenie iskry i wytworzenie na tyle dużej temperatury, żeby zajęła się hubka. To umowny termin określający pierwszy materiał, który zapalamy od iskry.
Hubka płonie przez kilka sekund i umożliwia przekazanie ognia dalej. Nazwa pochodzi od sproszkowanego, wewnętrznego miąższu Huby: zdrewniałych owocników grzybów nadrzewnych i nadrewnowych. Po wysuszeniu ten materiał wyjątkowo łatwo zajmuje się ogniem. Rolę tą może pełnić puch roślinny (oset i pałka wodna), zeskrobana kora brzozowa, a z nowocześniejszych metod: strzępy papieru, wata opatrunkowa, tampon i inne.
Pierwszy płomień przenosimy na podpałkę. W tej kategorii mieszczą się wszystkie materiały, które palą się kilkanaście-kilkadziesiąt sekund, a czasem nawet kilka minut. Proces zachodzi w znacznie wyższej temperaturze, emitując więcej światła i ciepła. Najczęściej w tej roli wykorzystywana jest kora brzozowa, suche, cienkie gałązki, igliwie, suche trawy lub podpałki chemiczne (na przykład grillowa) i preparowane (choćby strużki drewna nasączone żywicą). Te ostatnie mogą jednocześnie pełnić rolę hubki, czyli zapalać się od źródła ognia, a potem palić się nawet kilka minut.
Opałem jest to wszystko, co wkładamy do ognia chcąc go podtrzymać. Stare powiedzenie mówi, że ogień jest żywą istotą: musi jeść i oddychać. To prawda, bo bez tlenu i stale dostarczanego opału po prostu zgaśnie. W warunkach obozowych tę rolę najczęściej pełni drewno, które znajdujemy wokół siebie. Zwykle są to gałęzie, czasem jakieś pieńki, zdarza się, że martwe drzewko, które dobrze posłuży do wytworzenia żaru. Na stepach i pustyniach jako opał służą wysuszone odchody ludzkie i zwierzęce.


Narzędzia przydatne przy ognisku: siekierka, nóż, źródła ognia, hubki i rozpałki

Opału nigdy nie wrzucamy do ognia. Według tradycji wielu ludów pierwotnych wrzucanie czegoś do ognia jest obrazą dla żywiołu. To objaw braku szacunku dla Dziadka ognia, któremu posiłek (opał) należy podawać, a nie rzucać jak psu. Te same zwyczaje mówią, że rozpalający się ogień należy powitać, a gaszony pożegnać. Nie należy też palić w nim śmieci.


Kilka przydatnych odmian hubki i rozpałki. Od lewej: puch ostu, pałka wodna, tampon higieniczny, wata opatrunkowa, kora brzozowa i gałązki sosnowe z igliwiem

Cel

Istnieją dwa podstawowe cele rozpalania ognia. Pierwszym z nich jest uzyskanie światła. W ciemnościach jest trudno zrobić cokolwiek. W razie zagrożenia pożarowego lepiej użyć latarek, bowiem są bezpieczniejsze i bardziej funkcjonalne. Drugim celem jest uzyskanie ciepła. Potrzebujemy go do zachowania funkcji życiowych organizmu chroniąc go przed wychłodzeniem i częściej stosujemy do przygotowania potraw. Tu zastępstwem może być turystyczna kuchenka. Jeżeli wprowadzono zakaz wstępu do lasu, temperatura powietrza raczej nikomu nie będzie zagrażała.


Puch ostu ułożony z korą brzozową (widoczna strona wewnętrzna), czyli hubka i rozpałka gotowe do podpalenia

Ognisko w lesie

Należy być świadomym, do czego ogień jest nam potrzebny oraz w jakim środowisku go palimy. Od tego zależy czy spełni swoje zadanie i nie wyrwie się spod kontroli. Najczęściej będziemy chcieli rozpalać ognisko w lesie. Prawo narzuca tutaj wiele ograniczeń. Należy bezwzględnie trzymać się wyznaczonych do tego miejsc i zwracać uwagę na poziom zagrożenia pożarowego. Dotyczy to również lasów prywatnych.
Przy trzecim stopniu zagrożenia pożarowego obowiązuje zakaz wstępu do lasu. To nie przelewki. Wówczas wilgotność gleby i powietrza jest tak niska, że naprawdę jedna iskra jest zdolna wywołać pożar na ogromnej przestrzeni. O szczególne zachowanie rozsądku proszeni są wszyscy miłośnicy survivalu. Żadne ostrzeżenie przeciwpożarowe nie jest bezpodstawne. Leśnicy wiedzą co robią, mają za sobą lata nauki i doświadczenia. Lepiej niż ktokolwiek inny znają specyficzne warunki obszarów leśnych którymi się opiekują.
Jeśli koniecznie chcecie palić ogień w lesie, niech to będzie w miejscu do tego wyznaczonym. Tu można szlifować swoje umiejętności w przekonaniu, że nie spowoduje się wypadku. Poza takimi miejscami, możemy rozpalać ogień tylko w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia. Na przykład, kiedy zgubimy się w górach i musimy się ratować przed wychłodzeniem organizmu.


Wykarczowany pieniek drzewa. Dobra wkładka na dno ogniska do utrzymywania żaru

Zabezpieczenie ognia

Można zastosować wiele różnych układów ogniska. W zależności od warunków i celu palenia ognia, różne układy i metody sprawdzają się lepiej lub gorzej. Ważne jest, żeby posługiwać się opałem w miarę suchym i dobrze dobranym: nie za twardym, nie za miękkim i połamanym w taki sposób, aby pasował do wielkości ogniska.


Przekrój wilgotnego, zbutwiałego drewna. Z punktu widzenia poszukiwacza opału niegodne uwagi

Rozpalając ognisko należy pamiętać, żeby ogień zabezpieczyć. Odsunąć ściółkę leśną, suchą trawę, wykopać talerz (okrągłe wgłębienie w ziemi) i obłożyć ognisko kamieniami. To podstawowe zasady bezpieczeństwa, chroniące przed wypadkami i las przed tragicznymi skutkami ludzkiej nieuwagi.
Ognisko musi być maksymalnie oddalone od drzew i zabezpieczone. Podstawą jest głęboki talerz i kamienie albo wał ziemny wokół paleniska. Ten ostatni dobrze jest wzmocnić od wewnątrz kamieniami lub patykami. Obowiązkowo należy uprzednio odsunąć ściółkę.
Na nadmorskiej plaży trzeba wziąć pod uwagę silne porywy wiatru. Nie chodzi tu tylko o ochronę ogniska przed zgaszeniem, ale też zabezpieczenie przed wydmuchami żaru z paleniska. Możemy w tym celu poszukać zagłębienia terenu lub zbudować zasłonę z gałęzi.
Jeszcze większym problemem są podmuchy wiatru na stepach. Tu nie obejdzie się bez wkopania ogniska w ziemię i zasłony. Nie chcemy, żeby stepowy wicher roznosił miriady iskier po suchej trawie rosnącej wokół nas.


Źle potraktowany opał z drzew iglastych generuje duże ilości iskier. Należy uważać, bo wystarczy jeden silniejszy powiew by wywołać pożar

Do gotowania i oświetlania

Generalnie możemy podzielić układy ogniska na dwie grupy: do gotowania i oświetlania lub ogrzewania i pieczenia. Zasada jest prosta – w pierwszej konfiguracji potrzebny jest płomień. Otwarty ogień jest mniej gorący od żaru, ale do zagotowania wody potrzebujemy tylko 100 stopni Celsjusza.
Do gotowania i oświetlania stosuje się te układy ognisk, w których gałęzie stoją ukośnie w palenisku zapewniając większy dostęp powietrza. Płomień strzela w górę, obejmuje pojemnik z wodą, któremu przekazuje dużo energii i w krótkim czasie uzyskać można wrzątek. Najbardziej użyteczny będzie stożek (stos, watra) lub przeciwdeszczowy szałas. Duży płomień oznacza oczywiście więcej światła.


Wysoki płomień oświetla i pozwala wygodnie gotować. Do tego celu najlepiej nadaje się opał z drzew iglastych

Do ogrzewania i pieczenia

Do ogrzewania i pieczenia, potrzebny jest żar. Jego wytworzenie wymaga wolniejszego spalania z mniejszym dostępem powietrza. Lepsze są więc te układy ogniska, w których drewno po prostu leży w palenisku. Wytwarza ono wyższą temperaturę, pali się wolniej i generuje mniej popiołu.
Do ogrzewania i pieczenia należy użyć grubszego opału i dać ognisku trochę czasu, aby żaru się uzbierało. Możemy bezpieczniej niż przy płomieniach ułożyć się w pobliżu. W nagromadzony żar da się wsunąć ziemniaki, rybę w glinie lub menażkę z mięsem. Taki układ ognia posłuży też do rozgrzewania kamieni. Przydadzą się, gdy nie mamy ognioodpornego pojemnika na wodę lub chcemy je wnieść do szałasu by uzyskać improwizowany grzejnik. Trzeba pamiętać, aby kamienie nie były wyciągnięte z wody. Wówczas pękają w żarze i mogą strzelać odłamkami na boki. Do ogrzewania i pieczenia sprawdzi się palenisko typu studnia, stos syberyjski lub układanie kłód poziomo, prostopadle do siebie.


Opał z drzew liściastych lepiej sprawdza się do wytwarzania żaru. Przy takim ognisku można się ogrzać, smażyć i podpiekać jedzenie

Opał

Opałem jest najczęściej znalezione w lesie drewno. Głównymi czynnikami decydującymi o tym, jak ognisko będzie się palić są jego jakość i grubość. Opał powinien być spoisty, twardy i suchy. Opadłe gałęzie, zwalone pnie i pniaki, martwe drzewa jeszcze stojące w lesie, martwe gałęzie w dolnych partiach pni drzew to materiał którego szukamy.
Zbyt duże do naszych potrzeb gałęzie i pniaki łupiemy stosownymi narzędziami. Należą do nich saperka, siekierka lub nóż. Uważać należy na sęki. Przy łupaniu nożem (batonowniu) szczególnie twardych gatunków drewna mogą nawet zniszczyć ostrze. Kłody należy ciąć wzdłuż po długości, a nie w poprzek układu włókien.
Warto wiedzieć, że drewno potrzebuje czasu by dogłębnie przemoknąć. Wewnątrz grubszego kawałka możemy znaleźć fragment wystarczająco suchy na rozpałkę lub podtrzymania ognia, nim strona zewnętrzna wyschnie.
Istotną kwestią jest gatunek drzewa, z którego pochodzi opał. Każde jest trochę inne, a odmienne właściwości wpływają na proces spalania. Pospolite krzewy, jak leszczyna, kruszyna lub wierzba (drzewo, nie krzew), mimo że mają pozornie twarde gałęzie palą się błyskawicznie. Dają niewielki płomień i mało żaru. Nie warto ich używać na opał, jeśli w zasięgu znajdzie się coś innego.


Buk. Łatwo go rozpoznać dzięki charakterystycznej gładkiej, srebrzystej korze. Drewno uschłych gałęzi nabiera pomarańczowego zabarwienia

Drzewa iglaste

Uogólniając, drewno drzew iglastych jest bardziej miękkie, pali się szybko w niższej temperaturze i daje spory płomień. Nadaje się do gotowania i oświetlania. Małe gałązki oraz suche igliwie doskonale pełnią funkcję rozpałki. W lasach iglastych, szczególnie młodszych, łatwo znaleźć martwe drzewka, a na pniach wiele obumarłych gałązek. Drewno spala się niemal całkowicie i daje mało żaru. Szybko nasiąka wodą, ale też szybko schnie, więc krótko po deszczach łatwiej o suchą sosnę niż buka. Paląc drewno iglaste należy bardzo uważać, gdyż powoduje to znaczne iskrzenie, szczególne igliwie.

 


Rude sosny na tle innych drzew to typowy pokrój i widok polskiego lasu

Drzewa liściaste

Drewno drzew liściastych jest twardsze i pali się wolniej, za to w wyższej temperaturze. Powstaje z niego dużo żaru, a płomień jest mniejszy. Długo trzyma wilgoć. Trudniej je łupać, a sęki są wyjątkowo trudne do rozbicia. Jest też mniej łamliwe. Jednak, jeśli chcemy zbudować długo płonący stos, utrzymać żar i ogrzać obozowisko, nic nie zastąpi porządnego kawałka grabu lub dębu. Włożony na dno ogniska, może trzymać żar przez wiele godzin i ułatwić ponowne rozpalenie o poranku.

Wartość energetyczna

Wartość energetyczna to bardzo ważny współczynnik dla drewna kupowanego na opał. Dla nas trochę mniej przydatny, gdyż zależy od wielu czynników na które nie mamy wpływu. Istotna jest długość i sposób suszenia, wilgotność, udział kory w masie drewna i tak dalej. Dla korzystających z tego co podarowała matka natura, kilowatogodziny i kilokalorie mają znikomą wartość informacyjną.
Mimo to, warto zapoznać się z tabelą wartości energetycznej kilku wybranych gatunków drewna. Wybór dokonano na podstawie częstotliwości występowania danych drzew w polskich lasach. Jedna kilowatogodzina (kWh) to mniej więcej 860 kilokalorii (kcal). Jest to przelicznik przybliżony, tylko dla zobrazowania zagadnienia.

Na podstawie własnych doświadczeń udało się sporządzić tabelę przydatną każdemu miłośnikowi polowych ognisk.

Tabele uświadamiają, czego możemy się spodziewać po drewnie z danego gatunku drzewa i dlaczego czasem warto posegregować materiał zebrany na ognisko.

Co omijać

Pozostaje jeszcze poruszyć kwestię, czym palić nie należy. Po pierwsze: próchnem i zbutwiałym drewnem, które jest mało spoiste. Suche spala się błyskawicznie, a wilgotne przydusza ogień i tworzy bardzo dużo dymu. Tak samo będą się zachowywały w ognisku huby, kora, mech i szyszki, które w dodatku często strzelają. Na opał nie będą nadawały się także świeże gałęzie i kawałki drewna. Dlatego nie warto ścinać żywych drzew i ich elementów. Taki materiał jest zbyt mokry, żeby się dobrze palił. Skręcone wiechcie trawy dadzą słomiany ogień, czyli spalą się błyskawicznie lub utworzą żar o relatywnie niewielkiej temperaturze. Analogicznie zachowają się suche liście.

Rozpoznawanie drzew

Najtrudniejszym zagadnieniem jest rozpoznawanie gatunków drzew. Można oczywiście próbować rozpoznawać je na zdjęciach, ale lepsze są jednak własne doświadczenia. Pamiętać należy o kilku prostych zasadach. Po pierwsze, drzewa rozpoznajemy po korze i listowiu (warto dodać, że igły to też forma listowia). Po drugie, martwe gałęzie wyglądają nieco inaczej niż żywe. Przed rozpaleniem ogniska warto pójść do lasu i ocenić go pod tym kątem. Po trzecie, to że jakaś gałąź leży pod sosną wcale nie oznacza, że jest sosnowa. W to miejsce mogli ją przynieść inni ludzie, zawlec zwierzęta czy przygnać wiatr. To tworzy bałagan w lesie, a my potrzebujemy się w tym zamieszaniu odnaleźć.


Typowy widok młodego lasu iglastego (w tym przypadku jodłowy). Rzadkie poszycie i dużo martwych gałązek na pniach drzew, które tylko czekają by je zebrać na rozpałkę


Sosna o grubo karbowanej korze w dolnej partii pnia z wyraźnym wykwitem żywicznym

Dąb

Dąb to dawne święte drzewo Słowian, poświęcone Perunowi. Drewno doskonałe do ogrzewania obozu i rozgrzewania kamieni. Pali się równo i powoli, daje mnóstwo żaru, który czasem ciężko ugasić. Dąb jest twardy, trudno łamliwy i zupełnie nie nadaje się na rozpałkę. Porcjować najlepiej piłą, bo potrafi ukruszyć siekierę, o nożach nie wspominając. Wrzucając solidny kawał dębu do ogniska uzyskamy żar utrzymujący się wiele godzin. Dokładamy go do ogniska najlepiej gdy jest już dobrze rozżarzone. Dąb występuje w lasach grądowych i mieszanych, czasem w postaci gajów dębowych. Rzadko występuje w górach i nie lubi nadmiaru wilgoci.

 


Dąb. Najbardziej charakterystyczny dla tego drzewa jest kształt liści i podłużna faktura kory. Im starsze drzewo tym większe fraktale

Buk

Buk ma zbliżone właściwości do dębu. Występuje z reguły na wyżynach, często w towarzystwie jodły i świerka. Dla naszych potrzeb to idealne połączenie. Po liściach można go pomylić z grabem, ale do naszych celów nie jest to duża różnica, gdyż palą się tak samo.


Dosyć typowy pokrój buka. Należy uważać, bo to drzewo bardzo łatwo ulega zwyrodnieniom, zmieniającym jego kształt i fakturę kory

Brzoza

Brzoza to jedno z najbardziej popularnych drzew w Polsce. Występuje niemal na każdej wysokości, nie ma dużych wymagań glebowych – jest rośliną pionierską. Prędzej czy później zawsze można je znaleźć. Trudniej o nie w głębi lasu, bo lubi dostęp światła słonecznego. Brzoza jest dobra na opał, choć daje niewielki płomień. Wysuszona kora to fantastyczna rozpałka. Łatwo znaleźć powalone pnie, z których okrywa odchodzi płatami. Brzoza rośnie w lasach liściastych i mieszanych, czasem wtrąca się też do iglastych. Warto zabrać zapas kory, na wypadek gdyby głębiej w puszczy już jej nie było.

Brzozę można łatwo rozpoznać po efektownej, cienkiej i białej korze

Jodła

Jodła tego drewna nie należy używać, gdy naprawdę się nie musi. A na pewno nie należy drzewa niszczyć. Jodła to roślina chroniona i bardzo cenna dla ekosystemu, a dla nas nieszczególnie przydatna. Po korze łatwo pomylić ze świerkiem, ale ten ma zupełnie inne igliwie. Igły jodły są płaskie i charakteryzują się dwoma jasnymi paskami w części spodniej. Pali się całkiem nieźle, daje spory płomień, dobrze się na niej gotuje, jednak jeśli masz wybór, użyj świerka.


Kora jodły o porowatej, drobnej fakturze


Igły jodły widziane od spodu. Dwa jasne paski na każdej, są cechą charakterystyczną dla tego drzewa

Modrzew

Modrzew był niegdyś popularny. Obecnie jego drzewostan jest silnie przetrzebiony i trudno go znaleźć w polskich lasach. Gałązki nadają najwyżej na rozpałkę. Większy pień, jak na drzewo iglaste, daje dużo żaru. Pamiętaj, że modrzew jest chroniony, więc jeśli nie umierasz z zimna – nie ruszaj.

Kora modrzewia z wiekiem staje się gruba i głęboko spękana

Liście modrzewia, jako jednego z nielicznych gatunków drzew iglastych, opadają na zimę

Świerk

Świerk to klasyczne, pospolite drzewo iglaste. Pień jest podobny do jodłowego, ale odróżnia się krótkimi, ostrymi i okrągłymi igłami. Suche gałązki z igliwiem nadają się na rozpałkę. Drewno świerkowe daje spory płomień, szybko się spala i dostarcza znikomą ilość żaru. Najbardziej lubi góry i tereny wyżynne, gdzie często towarzyszy bukom.

Świerk to drzewo wiecznie zielone – nie gubi liści (igieł) na zimę. Igły są ciemozielone, skrętnoległe i sztywne, na przekroju czworokątne

Sosna

Sosna to najpospolitsze w Polsce drzewo iglaste. Występuje w różnych odmianach na każdej wysokości we wszystkich klimatach umiarkowanych. Charakterystyczna ruda kora i długie igły sprawiają, że jest nie do pomylenia z żadnym innym drzewem. Sosna jest doskonała na rozpałkę i do gotowania. Drewno zawiera dużo żywicy, więc łatwo znaleźć smolne kawałki: fragmenty przesycone, niegdyś używane do produkcji smoły. Paląc się wydzielają dużo gęstego, tłustego dymu. Smolne drewno, jak inaczej się je nazywa, po rozszczepieniu znane jest jako łuczywo. To doskonały materiał na rozpałkę, może się zapalić nawet, gdy jest wilgotny.


Wysuszony pień sosny stojący w lesie. Kora sama odchodzi płatami. Po powaleniu i pocięciu, opał doskonały. Drewno miękkie, więc więcej światła a mniej żaru


Przekrój gałązki sosnowej z dużą ilością żywicy. Wyraźnie widoczna młoda, ruda kora

Podsumowanie

Poruszyliśmy wiele kwestii dotyczących relacji drewno-ogień. Podsumowując, można stwierdzić, że do gotowania lepiej nada się drewno iglaste, a do ogrzewania liściaste. Pamiętajmy zawsze o zasadach bezpieczeństwa. Oprócz tego, zapraszamy serdecznie do lasu, aby oglądać, badać, poznawać i eksperymentować, nabierać wiedzy z doświadczenia i przekładać teorię na praktykę. Niech wszystkie rozniecone przez was ogniska dobrze się palą, spełniają swoje zadania, nie powodując wypadków i pożarów. Howgh!

Sprawdź podobne tematy, które mogą Cię zainteresować

Komentarze

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.

Dodaj komentarz

X