W środę, 26 sierpnia 2026, na poligonie Villingsberg pod Karlskogą odbyła się uroczystość przekazania przez urząd zamówień obronnych FMV (Försvarets materielverk) przy Ministerstwie Obrony Królestwa Szwecji tamtejszym siłom zbrojnym pierwszych czterech z łącznie 48 zamówionych egzemplarzy 155-mm kołowych haubic Archer 8×8 na nowym niemieckim podwoziu RMMV HX2. Dostawa jest ważnym kamieniem milowym w pracach mających na celu wzmocnienie i rozwój potencjału artyleryjskiego szwedzkiego wojska.
Zdjęcia: FMV
Kiedy władze i przemysł współpracują, wynik jest bardzo dobry. Wspólnie budujemy nie tylko systemy uzbrojenia, ale także szwedzkie zdolności obronne. Dzisiejsze przekazanie jest ważnym krokiem zarówno dla zdolności operacyjnych Sił Zbrojnych, jak i rozwoju szwedzkiej artylerii – powiedział Jonas Lotsne, szef obszaru biznesowego Army Materiel w FMV.
13 września 2023 na targach DSEI 2023 w Londynie, FMV podpisała umowę o wartości około 500 mln USD (wówczas 2,18 mld zł) z rodzimą spółką BAE Systems Bofors AB (część brytyjskiej BAE Systems) na dostawę partii 48 kołowych haubic Archer kal. 155 mm. Następnie 23 maja 2024 niemiecka grupa Rheinmetall AG otrzymała od wykonawcy zlecenie o o wartości ok. 71 mln EUR podwozi ciężarowych RMMV HX2 8×8 z trzyosobową, opancerzoną kabiną. Kołowy system artyleryjski Archer był dotychczas używany na podwoziu Volvo A30D 6×6. Z kolei 15 października 2025 podpisano umowę z południowokoreańską Hanwha Aerospace na dostawy modułowych ładunków miotających MCS (Modular Charge System) do amunicji artyleryjskiej.
Nowy wariant ciężarowy jest łatwy w manewrowaniu, łatwy w prowadzeniu i ogólnie jest wygodniejszy niż Archer 6×6, ponieważ ma standardy ciężarówki. Zapewnia również nieco większą ochronę personelowi. Ale duża różnica polega na tym, że docierasz tam szybciej drogami, co zapewnia lepszą zdolność ruchu operacyjnego – powiedział Lars Taraldsson, kierownik projektu Archer 8×8 w FMV i dodał, że w przypadku wersji na HX2 można osiągnąć prędkość 80–90 km/h, podczas gdy w przypadku A30D prędkość ta wynosi 50–60 km/h.
Szkolenie poborowych
Podczas ceremonii w Villingsberg, pułk artylerii A 9 Bergslagen (Bergslagens artilleriregemente) otrzymał cztery nowe działa haubice Archer 8×8, które jesienią zostaną uzupełnione dwoma kolejnymi. Jak twierdzi dowódca jednostki, pułkownik Henrik Rosdahl, zostaną wykorzystane już w tym roku szkoleniowym (2026–2027)
Po dostawach sześciu dział szkoleniowych, FMV rozpocznie dostarczanie pozostałych zamówionych do sił zbrojnym. Oczekuje się, że dostawy zakończą się najpóźniej do 2030.
Ulepszona wersja systemu artyleryjskiego Archer oznacza duży wzrost możliwości armii i artylerii. Archer 8×8 staje się ważny dla wzmocnienia potencjału artyleryjskiego w południowej Szwecji i na Gotlandii. Współczesne działania wojenne opierają się na ogniu pośrednim i wymagają systemów o dużym zasięgu – powiedział generał brygady Per Nilsson, pełniący obowiązki dowódcy Wojsk Lądowych (Svenska Armén).
Nowe haubice dla Szwecji
Plany zakupu dodatkowych dział pojawiły się już w listopadzie 2020, ale wówczas deklarowano pozyskanie jedynie 24 egzemplarzy (list intencyjny w tej sprawie podpisano w czerwcu 2022 na paryskich targach Eurosatory).
Ich liczba została podwojona z powodu trwającej pełnoskalowej wojny rosyjsko-ukraińskiej. Od 2013 Svenska Armén dysponowała bowiem 48 działami Archer na wspomnianym podwoziu Volvo A30D 6×6 (z których połowę stanowią niedostarczone egzemplarze do Norwegii, która zrezygnowała z nich na rzecz później pozyskanych K9 VIDAR), ale 19 stycznia 2023 rząd w Sztokholmie ogłosił, że 12 z nich przekaże walczącej Ukrainie jako pomoc wojskową (ostatecznie przekazano 8), a następnie 13 marca 2025 zamówiono dla Kijowa 16 nowych na podwoziu HX2.
Z kolei 14 marca 2023 ogłoszono porozumienie z Wielką Brytanią, na mocy którego Londyn otrzymał 14 szwedzkich Archerów, jako pomostowe rozwiązanie, po przekazaniu przez to państwo, także Ukrainie, 68 haubic VSEL AS90 (zdolności brytyjskie wypełnią przyszłe 72 egz. RCH 155).
W związku z powyższymi decyzjami Szwecji o bezpośredniej i pośredniej pomocy Ukrainie w dziedzinie artylerii lufowej, liczba dział Archer spadła do 26 egzemplarzy, więc zdecydowano się na podwojenie wcześniej planowanego zamówienia, co pozwoli na wystawienie łącznie 74 haubic kal. 155 mm.
Po raz pierwszy system Archer na podwoziu RMMV HX2 został zaprezentowany podczas targów DSEI 2019.
Archer może otworzyć ogień w ciągu 30 sek. od otrzymania rozkazu. Następnie może opuścić swoją pozycję strzelecką w ciągu następnych 30 sek., minimalizując zdolność wroga do skutecznej odpowiedzi ogniem. Jego magazyn mieści 21 pocisków, które można wystrzelić w czasie krótszym niż trzy minuty. Działo Fälthaubits 77 B (FH 77B) o długości 52 kalibrów może strzelać amunicją przeciwpancerną BONUS/ACED na odległość do 35-42 km, amunicją konwencjonalną na odległość do 40 km, a obecnie stosowaną amunicją precyzyjną, taką jak Excalibur, na odległość ponad 50 km. Etatowa załoga składa się z trzech żołnierzy, ale dzięki wysokiemu poziomowi automatyzacji prowadzenia ognia, może ona zostać zredukowana do jednego żołnierza.
Poza Szwecją, Ukrainą i Wielką Brytanią, Archer trafi na uzbrojenie Łotwy w liczbie 18 egzemplarzy. Obecnie jest oferowany w Kanadzie i Rumunii. USA, W Szwajcarii przegrał rywalizację z RCH 155 AGM, a w USA z K9 MH.
Wideo: FMV