W poniedziałek, 8 czerwca 2026, Sztokholmski Międzynarodowy Instytut Badań nad Pokojem (SIPRI, Stockholm International Peace Research Institute) rozpoczął swoją coroczną ocenę stanu uzbrojenia, zbrojeń i bezpieczeństwa międzynarodowego. Kluczowe ustalenia raportu pt. SIPRI Yearbook 2026 to czy państwa w coraz większym stopniu polegają na broni nuklearnej jako instrumentach siły narodowej, co odwraca dziesięciolecia wysiłków na rzecz zmniejszenia liczby i roli broni nuklearnej, mimo że rośnie ryzyko błędnych obliczeń i eskalacji.
Zdjęcie i grafiki: SIPRI
Rozbudowa i modernizacja światowych arsenałów jądrowych
Dziewięć państw posiadających broń jądrową – Stany Zjednoczone, Rosja, Wielka Brytania, Francja, Chiny, Indie, Pakistan, Korea Północna i Izrael – kontynuowało programy modernizacji i rozbudowy swoich arsenałów jądrowych w 2025, a większość z nich w ciągu roku wprowadziła nowe systemy uzbrojenia przenoszące broń jądrową lub zdolne do jej przenoszenia (SIPRI: Rośnie ryzyko wojną nuklearną w miarę zbrojeń).
Z globalnego arsenału, szacowanego na 12 187 głowic w styczniu 2026, około 9745 znajdowało się w zapasach sił zbrojnych do potencjalnego użycia (patrz poniższa tabela). Szacuje się, że 4012 z tych głowic zostało rozmieszczonych w pociskach rakietowych i samolotach, a reszta znajdowała się w magazynach centralnych. Od 2100 do 2200 rozmieszczonych głowic utrzymywano w stanie wysokiej gotowości operacyjnej w użycia za pomocą pocisków balistycznych. Prawie wszystkie te głowice należały do Rosji lub Stanów Zjednoczonych, a w mniejszym stopniu do Francji i Wielkiej Brytanii, ale Chiny i Indie mogą obecnie sporadycznie rozmieszczać niewielką liczbę głowic zamontowanych na pociskach rakietowych w czasie pokoju.
Wpływowe głosy, w tym niektórzy światowi przywódcy, opowiadają się za bronią jądrową jako gwarancją przed atakiem ze strony wrogiego państwa. Jednak uzależnienie – lub jeszcze większe uzależnienie – strategii obrony narodowej i bezpieczeństwa od broni jądrowej mogłoby znacznie zwiększyć ryzyko związane z bronią jądrową – powiedział dyrektor SIPRI, Karim Haggag. Zagrożenia związane z bronią jądrową rosną ze względu na postęp technologiczny w dziedzinie uzbrojenia, załamanie się kontroli zbrojeń jądrowych i wzrost napięć geopolitycznych, a także szereg innych czynników. Jednocześnie wydarzenia na świecie – a w szczególności wybuch konfliktu między Indiami a Pakistanem, posiadającymi broń jądrową – podważają logikę odstraszania nuklearnego.
Od zakończenia zimnej wojny stopniowy demontaż głowic wycofanych z użytku przez Rosję i USA zazwyczaj przewyższał rozmieszczanie nowych głowic, co skutkowało ogólnym, rok do roku, spadkiem globalnego arsenału broni jądrowej. Tendencja ta prawdopodobnie ulegnie odwróceniu w nadchodzących latach, ponieważ tempo demontażu spada, a rozmieszczanie nowej broni jądrowej przyspiesza.
Coraz więcej dowodów wskazuje na to, że państwa posiadające broń jądrową odsuwają się od swoich zobowiązań rozbrojeniowych, a nawet wycofują się z nich, zamiast tego demonstrując swoją siłę nuklearną – powiedział Hans M. Kristensen, starszy pracownik naukowy w programie broni masowego rażenia SIPRI i dyrektor projektu ds. informacji nuklearnych w Federacji Amerykańskich Naukowców FAS (Federation of American Scientists). Sięgając po rozwiązania nuklearne, państwa stwarzają nowe zagrożenia i napędzają dynamikę wyścigu zbrojeń.
Rosja i USA łącznie posiadają około 83% wszystkich zgromadzonych głowic jądrowych (tj. głowic nadających się do użycia). Ten łączny udział nieznacznie maleje ze względu na wzrost innych arsenałów nuklearnych na świecie. Rozmiary rosyjskich i amerykańskich arsenałów wydają się pozostać względnie stabilne w 2025, ale szeroko zakrojone programy modernizacyjne obu państw prawdopodobnie zwiększą rozmiary i różnorodność ich arsenałów w przyszłości.
Kompleksowy program modernizacji arsenału jądrowego w USA postępuje, ale w 2025 nadal napotykał na trudności w planowaniu i finansowaniu, które prawdopodobnie spowodują dalsze opóźnienia i znaczny wzrost kosztów programów. Co więcej, wysiłki mające na celu włączenie do arsenału nowej, niestrategicznej broni jądrowej (bomb termonuklearnych B61-13 – przyp. red.), nałożą na program modernizacji dodatkowe obciążenia budżetowe i logistyczne, a tendencja ta będzie się pogłębiać w związku z planami administracji Donalda Trumpa dotyczącymi systemu obrony przeciwrakietowej Golden Dome, którego koszt szacuje się na 1,2 biliona USD.
Program modernizacji broni nuklearnej w Rosji również stoi w obliczu wyzwań. W 2025 nie powiódł się kolejny test ciężkiego, międzykontynentalnego pocisku balistycznego RS-28 Sarmat (indeks GRAU: 15A28; w kodzie DIA/NATO: SS-X-30 Satan 2), a zachodnie sankcje gospodarcze i sprzeczne żądania związane z wojną w Ukrainie najwyraźniej wpłynęły na program. Inny problematyczny program, nowy naziemny pocisk manewrujący o napędzie jądrowym, uzbrojony w głowicę termonuklearną 9M730 Buriewiestnik, miał pomyślnie przejść test w locie w 2025 na dystansie ponad 14 000 km, po kilku niepowodzeniach. Rosja rozpoczęła również budowę wysuniętej bazy operacyjnej dla swojego dwufunkcyjnego pocisku balistycznego średniego zasięgu (IRBM) Oriesznik na Białorusi, a pociski Oriesznik zostały użyte przeciwko Ukrainie z głowicami konwencjonalnymi, ostatnio w maju 2026. Znaczny wzrost liczby niestrategicznych głowic jądrowych w Rosji, przewidywany przez USA w 2020, nadal się nie zmaterializował.
Zarówno rozmiary rosyjskich, jak i amerykańskich rozmieszczonych arsenałów prawdopodobnie wzrosną w nadchodzących latach. Wzrost ten będzie wynikał głównie z modernizacji pozostałych sił strategicznych, tak aby każdy pocisk mógł przenosić więcej głowic. Wzrost ten ze strony USA może nastąpić w wyniku rozmieszczenia większej liczby głowic w istniejących wyrzutniach, reaktywacji pustych wyrzutni oraz dodania do arsenału nowej, niestrategicznej broni jądrowej. Zwolennicy broni jądrowej w USA naciskają na te kroki w reakcji na nowe wdrożenia broni jądrowej przez Chiny. Ponadto, wraz z wygaśnięciem amerykańsko-rosyjskiego traktatu rozbrojeniowego New START (New Strategic Arms Reduction Treaty) z 2010, co nastąpiło 5 lutego br., rośnie niepewność co do przyszłego kierunku rozwoju strategicznych sił jądrowych USA i Rosji.
Według szacunków SIPRI, Chiny dysponują obecnie około 620 głowicami jądrowymi. Pekin rozbudowuje swój arsenał nuklearny szybciej niż jakikolwiek inne państwo i zaprezentowały kilka nowych systemów nuklearnych podczas defilady wojskowej w 2025. Do stycznia 2026 Chiny załadowały setki pocisków do trzech dużych zgrupowań silosów rakietowych na północy kraju, jednocześnie pracując nad ukończeniem budowy 30 silosów w trzech górzystych obszarach na wschodzie. W zależności od tego, jak Chiny zdecydują się zorganizować swoje siły, do końca dekady mogą potencjalnie dysponować co najmniej taką samą liczbą międzykontynentalnych pocisków balistycznych jak Rosja lub USA. Jednak nawet jeśli Chiny przekroczą liczbę 1000 głowic do 2030, będzie to nadal stanowić zaledwie około jednej czwartej obecnych rosyjskich i amerykańskich arsenałów jądrowych (Raport: Chiński potencjał jądrowy rośnie szybciej niż przewidywano).
Chociaż nie uważa się, aby Wielka Brytania zwiększyła swój arsenał broni jądrowej w 2025, oczekuje się, że jej zapas głowic operacyjnych wzrośnie w przyszłości, po tym jak w Zintegrowanym Przeglądzie (Integrated Review) z 2021 ogłoszono zamiar Wielkiej Brytanii podniesienia limitu liczby głowic. Strategiczny Przegląd Obronny (Strategic Defence and Security Review) z 2025 potwierdził zmianę polityki Wielkiej Brytanii z 2021, polegającą na zaprzestaniu publikowania informacji o wielkości arsenału jądrowego, co zmniejszyło transparentność w tym zakresie. Również w 2025 Wielka Brytania ogłosiła zamiar zakupu od USA 12 samolotów wielozadaniowych F-35A Lightning II zdolnych do przenoszenia broni jądrowej i wyposażenia ich w amerykańskie bomby jądrowe, aby dołączyć do porozumienia NATO Nuclear Sharing. Plan ten cofa decyzję z lat 1990. o denuklearyzacji Królewskich Sił Powietrznych (RAF, Royal Air Force) (Wielka Brytania inwestuje w okręty podwodne, broń dalekiego zasięgu, drony i lasery, Wielka Brytania zwiększy arsenał jądrowy).
W 2025 Francja kontynuowała modernizację swoich okrętów podwodnych typu Le Triomphant z napędem jądrowym, wprowadzając najnowszej wersji morskie pociski balistyczne MSBS M51.3 i kontynuując prace nad rozwojem okrętów podwodnych trzeciej generacji typu L’Invincible w ramach programu o kryptonimie SNLE 3G (Sous-Marin Nucléaire Lanceur d’Engins de 3rd Génération). Rząd ogłosił również plany utworzenia nowej bazy lotniczej we wschodniej Francji dla dwóch nowych eskadr samolotów Rafale, zdolnych do przenoszenia ponaddźwiękowych pocisków manewrujących ASMP (Air-Sol Moyenne Portée) z głowicą nuklearną TN81 o mocy 150-300 kT i zasięgu do 300 km, a w niedalekiej przyszłości także zmodernizowanych ASMP-A (Amélioré) o zwiększonym do 600 km zasięgu, prędkością przelotową rzędu Ma3 i głowicą nuklearną nowej generacji TNA (Tête nucléaire aéroportée) o mocy 300 kT. W marcu 2026 prezydent Emmanuel Macron ogłosił, że wydał rozkaz zwiększenia liczby głowic we francuskim arsenale jądrowym i że rząd nie będzie już publicznie informował o jego wielkości.
Uważa się, że Indie ponownie nieznacznie rozszerzyły swój arsenał nuklearny w 2025 i kontynuowały rozwój nowych typów systemów przenoszenia broni jądrowej. Program modernizacji koncentruje się coraz bardziej na rozwoju uzbrojenia dalekiego zasięgu, zdolnego do dosięgnięcia celów w całych Chinach, choć planowanie nadal koncentruje się również na długotrwałej rywalizacji Indii z Pakistanem (Indie: Ulepszony strategiczny okręt podwodny typu Arihant w służbie).
Pakistan kontynuował rozwój nowych systemów przenoszenia i gromadzenie materiałów rozszczepialnych w 2025, co sugeruje, że jego arsenał nuklearny może się rozszerzyć w nadchodzącej dekadzie. Krótki konflikt zbrojny między Indiami a Pakistanem w maju 2025 doprowadził do ataku Indii na pakistańskie bazy lotnicze i rakietowe, które prawdopodobnie będą miały znaczenie związane z bronią jądrową, ale obie strony podjęły kroki w celu uniknięcia eskalacji.
Korea Północna kontynuuje rozwój swojego potencjału nuklearnego, aby zrealizować deklarowany cel „wykładniczego” rozszerzania arsenału. SIPRI szacuje, że kraj ten zgromadził prawdopodobnie około 60 głowic, posiada wystarczającą ilość materiału rozszczepialnego, aby wyprodukować co najmniej 30 kolejnych i przyspiesza produkcję materiałów rozszczepialnych. W 2025 Korea Północna kontynuowała prezentację i testowanie nowych systemów rakietowych, w tym międzykontynentalnego pocisku balistycznego Hwasong-20 na paliwo stałe, a także wysoce zwrotnych hipersonicznych systemów średniego zasięgu, zaprojektowanych do omijania obrony przeciwrakietowej.
Izrael – który publicznie nie przyznaje się do posiadania broni jądrowej – również prawdopodobnie modernizuje swój arsenał nuklearny. W 2025 Izrael zintensyfikował budowę nowego obiektu w Centrum Badań Jądrowych na Pustyni Negew niedaleko Dimony, co może mieć związek z jego potencjałem nuklearnym.
Nowe zagrożenia w miarę wzrostu uzależnienia od broni jądrowej
Chociaż programy nuklearne zawsze były owiane tajemnicą, w ostatnich latach państwa posiadające broń jądrową popadły w jeszcze większą niejednoznaczność strategiczną i nieprzejrzystość, nawet modernizując i rozbudowując swoje siły nuklearne. Tendencja ta prawdopodobnie utrzyma się w świecie po Traktacie New START Jednocześnie brakuje strategicznego dialogu lub bezpośredniej komunikacji między niektórymi państwami posiadającymi broń jądrową.
Wraz ze spadkiem przejrzystości i utratą kanałów dyplomatycznych w zarządzaniu kryzysowym, dryf w kierunku autorytaryzmu w niektórych państwach posiadających broń jądrową przyczynia się do jeszcze większej nieprzewidywalności – powiedział Matt Korda, starszy pracownik naukowy w programie broni masowego rażenia SIPRI i zastępca dyrektor projektu ds. informacji nuklearnych w Federacji Amerykańskich Naukowców FAS. Nie możemy już zakładać, że liderzy działający w ramach takich systemów otrzymają dokładne dane podczas kryzysów nuklearnych ani że będą działać racjonalnie w okresach wzmożonego napięcia.
Wydarzenia i debaty w Azji Wschodniej, Europie i na Bliskim Wschodzie w 2025 również wskazywały na rosnącą rolę broni jądrowej w strategiach bezpieczeństwa i obrony kilku państw nieposiadających broni jądrowej.
W 2025 kilka państw europejskich, w tym Niemcy, wyraziło chęć uzupełnienia porozumień NATO o współużytkowaniu broni jądrowej, skoncentrowanych na broni USA, podobnymi porozumieniami z Francją i Wielką Brytanią. Prezydent Macron ogłosił w marcu 2026, że Francja prowadzi już dialog z Niemcami i Wielką Brytanią i że kilka innych państw europejskich jest zainteresowanych dołączeniem do niego.
Ponadto zarówno Białoruś, jak i Rosja wielokrotnie twierdziły, że Moskwa rozmieściła broń jądrową na terytorium Białorusi, a w grudniu 2025 Rosja opublikowała nagranie wideo pokazujące system Oriesznik o podwójnym zastosowaniu rozmieszczony na terytorium Białorusi.
Słabnący reżim nierozprzestrzeniania broni nuklearnej
Te wydarzenia mają miejsce w czasie, gdy globalny reżim nierozprzestrzeniania broni jądrowej słabnie. Konferencja Przeglądowa Państw-Stron Traktatu o Nierozprzestrzenianiu Broni Jądrowej z 1968, która zakończyła się 22 maja, była trzecią z rzędu konferencją przeglądową, która zakończyła się bez wydania ostatecznego dokumentu końcowego.
Fakt, że państwa-strony Traktatu o Nierozprzestrzenianiu Broni Jądrowej po raz kolejny nie osiągnęły porozumienia w sprawie dokumentu końcowego, jest kolejnym ciosem dla wielkiej umowy, która leży u podstaw traktatu: że inne państwa nie będą rozwijać własnych sił jądrowych, jeśli państwa posiadające broń jądrową podejmą kroki w kierunku rozbrojenia – powiedział dyrektor SIPRI, Karim Haggag. Brak porozumienia zastępującego New START, modernizacja sił jądrowych i plany zwiększenia rozmieszczenia broni jądrowej prawdopodobnie jeszcze bardziej podważą legitymację Traktatu o Nierozprzestrzenianiu Broni Jądrowej. Utrudni to państwom-stronom wspólne rozwiązywanie licznych wyzwań w obszarze broni jądrowej, w tym na Bliskim Wschodzie i w Azji Wschodniej.
Zdjęcie: USAF
SIPRI Yearbook 2026 przedstawia mapę rosnącego poczucia niepewności i geopolitycznych wstrząsów
W swoim wstępie do 57. wydania SIPRI Yearbook, dyrektor SIPRI, Karim Haggag, omawia źródła i objawy narastającego globalnego niepokoju i poczucia niepewności, a także sposoby reagowania państw.
Dwa zjawiska mają obecnie szczególnie znaczący wpływ na dynamikę globalnego bezpieczeństwa: odrodzenie się konfliktów między państwami zaawansowanymi technologicznie oraz osłabienie relacji USA z sojusznikami – powiedział Haggag. Skrzyżowanie tych czynników sprawia, że globalna polityka bezpieczeństwa staje się coraz bardziej złożona i pogłębia poczucie niepewności w wielu częściach świata.
Ostrzega, że wydaje się, iż zakorzenił się samonapędzający się cykl, w którym wielkie mocarstwa dążą do ochrony swojego bezpieczeństwa i dominacji geopolitycznej w sposób, który dodatkowo pogłębia ogólne poczucie niepewności i podatności na zagrożenia. Założenie, że wzajemna współzależność w handlu przyniesie pokój i dobrobyt, ustąpiło miejsca rosnącej militaryzacji handlu, towarów, technologii, łańcuchów dostaw, przepływu wody i energii. Zdaniem autora, jeśli obecne trendy nie zostaną powstrzymane, mogą one podważyć strategiczną stabilność.
Oprócz standardowego, szczegółowego omówienia kwestii kontroli zbrojeń jądrowych, rozbrojenia i nierozprzestrzeniania, SIPRI Yearbook 2026 prezentuje dane i analizy dotyczące zmian w światowych wydatkach wojskowych, międzynarodowych transferach uzbrojenia, produkcji zbrojeniowej, wielostronnych operacjach pokojowych, konfliktach zbrojnych, zagrożeniach cybernetycznych i cyfrowych, zarządzaniu bezpieczeństwem w przestrzeni kosmicznej i nie tylko.
Pełny tekst raportu w języku angielskim: SIPRI Yearbook 2026.
The nine nuclear-armed states—🇺🇸🇷🇺🇬🇧🇫🇷🇨🇳🇮🇳🇵🇰🇰🇵🇮🇱— continued programmes to modernize and enhance their nuclear arsenals in 2025, and most deployed new nuclear-armed or nuclear-capable weapon systems during the year. Learn more ➡️ https://t.co/LTARRAo4bW#SIPRIYearbook2026… pic.twitter.com/E02lOqXzfE
— SIPRI (@SIPRIorg) June 7, 2026
Today, SIPRI launches its annual assessment of the state of armaments, disarmament and international security. Download the summary of #SIPRIYearbook 2026 ➡️ https://t.co/8iq8fiIu1c#SIPRIYearbook2026 #NuclearWeapons #ArmsControl #NuclearRisk #Disarmament #NonProliferation pic.twitter.com/WKnTXqnHDY
— SIPRI (@SIPRIorg) June 8, 2026
Czytaj także: