W niedzielę, 27 lipca 2025, w mediach społecznościowych pojawiło się nagranie wideo, zarejestrowane w pobliżu kompleksu zakładów rosyjskiej Korporacji Naukowo-Produkcyjnej (NPK) UrałWagonZawod (UWZ) w Niżnym Tagile. Przedstawia ono prototyp ciężkiego robotycznego pojazdu wsparcia bojowego o kryptonimie Szturm wraz z wozem dowodzenia.
Zdjęcie: Internet
Film niezbyt dobrej jakości miał zostać wykonany w czerwcu br. Widać na nim przejazd z jednej części kompleksu do drugiej opcjonalnie załogowego czołgu (określanego w rosyjskiej nomenklaturze jako Тяжелый штурмовой роботизированный комплекс, czyli ciężki robotyczny system szturmowy), a za nim ciężkiego transportera opancerzonego w wersji wozu dowodzenia, gdy czołg działa w trybie bezzałogowym.
Pierwsze informacje o alternatywie dla bezzałogowego wariantu czołgu T-14 Armata pojawiły się we wrześniu 2018 podczas wystawy Azerbaijan International Defence Exhibition (ADEX) w Baku. Ówczesny dyrektor generalny NPK UWZ Aleksandr Potapow informował o rozpoczęciu prac projektowych, ujawniając kryptonim rodziny przyszłych pojazdów.
Rodzina wozów ma powstać na bazie podwozia zmodernizowanego czołgu T-72B3. Dlatego można zauważyć, że wóz dowodzenia przypomina ciężki gąsienicowy transporter opancerzony BMO-T, który ma działać w odległości maksymalnie do 3 km od pojazdów bezzałogowych.
Pierwszy wariant, określany jako czołg wsparcia piechoty o masie ok. 50 t, otrzymał bezzałogową wieżę, uzbrojoną w 125-mm armatę gładkolufową D-414 w wersji skróconej do 30 kalibrów i zwiększonym kącie elewacji do +20 stopni z automatem ładowania i zapasem 22 naboi oraz sprzężonym 7,62-mm karabinem maszynowym PKTM (dla porównania armaty rodziny 2A46/D-81T mają długość 48 kalibrów i kąt elewacji +14 stopni – przyp. red.). Skrócenie lufy pozwoli na lepsze działanie w terenie zurbanizowanym, jednak za cenę zmniejszonej celności i donośności, a co za tym idzie skuteczności na dużych dystansach.
Pojazdy mają być chronione pancerzem reaktywnym 4S24 Kaktus na burtach oraz Relikt na przodzie kadłubów, a także otrzymać systemy walki radioelektronicznej (WRE) do zakłócania dronów. Podstawowym wyposażeniem jest także lemiesz do prac inżynieryjnych i wsparcia działań miejskich.
Planowany ma też być wariant z 152-mm haubicą o krótkim przewodzie lufy. I co ciekawe, 14 lipca br. pojawiły się informacje, że Państwowy Uniwersytet Techniczny im. Jurija Gagarina w Saratowie (Saratowski gosudarstwiennyj tiechniczeskij uniwiersitiet imieni Gagarina Ju.A., SSTU) przedstawił patent nr 2 841 972 (O rozpoznawczo-ogniowym kompleksie uzbrojenia czołgu) na opracowanie czołgu szturmowego, uzbrojonego w właśnie w takie działo.
W dalszej perspektywie planuje się opracować prototypy kolejnych bezzałogowych wozów bojowych:
- wyrzutni niekierowanych pocisków rakietowych z głowicami termobarycznymi RPO-2 Szmiel i km PKTM oraz w wersji z 220-mm pociskami termobarycznymi NURS (odpowiedniki gąsienicowych TOS-1 Buratino, zmodernizowanych TOS-1A Sołncepiok, kołowych TOS-2 Tosoczka i najnowszych TOS-3 Drakon);
- bojowego wozu wsparcia ogniowego z dwiema 30-mm armatami automatycznymi 2A42 (z zapasem 1000 szt. amunicji), km PKTM, wyrzutnią RPO-2 Szmiel (odpowiednik BMPT Terminator).
Co ciekawe, pierwsze próby zrobotyzowania czołgu T-72 sięgają lat 1980., ale po upadku ZSRR wszystkie zaawansowane programy wojskowe zostały wstrzymane lub przerwane. Rosja jednak od dekady znów aktywnie pracuje nad systemami sterowania, w tym opartymi na sztucznej inteligencji, służącymi do zdalnego kierowania pojazdami bezzałogowymi klasy UGV (Unmanned Ground Vehicle). Opracowano i przetestowano też wiele platform, takich jak bojowe roboty Uran-9, Nerechta, Platform-M, BAS-01G Soratnik, Marker czy Wołk-2 (R-002-BG-57), a także roboty wsparcia saperskiego i inżynieryjnego MRK-27 i jego rozwinięcie R-27-BT oraz Uran-6 i Uran-14.
Podczas trwającej wojny w Ukrainie testowano również systemy do zdalnego sterowania czołgami, ale jedynie w zakresie jazdy, bez możliwości używania uzbrojenia. Warto wymienić choćby czołgi-pułapki T-54/55 wypełnione materiałami wybuchowymi po raz pierwszy zaobserwowane na froncie w czerwcu 2023 czy zdobyczny na Ukraińcach czołg T-72AMT, którego działanie zaprezentowano w czerwcu 2024.
The new "Assualt Tank" concept was spotted out in the wild in Nizhny Tagil, June, 2025. pic.twitter.com/PJJZ3DgKyt
— T-90K (@T_90AK) July 26, 2025
It has a shorter 125mm and it's been armored, so it's not so easily damaged. pic.twitter.com/9zOXi8RuTZ
— T-90K (@T_90AK) July 26, 2025
A crapload of 4S24 ERA. pic.twitter.com/wOKGq5HF4l
— T-90K (@T_90AK) July 26, 2025
The vehicle behind is this, the intended command vehicle, that houses the operators, when it's remotely operated. pic.twitter.com/MRudvTN1V8
— T-90K (@T_90AK) July 26, 2025