W środę, 9 września 2026, drugiego dnia XXXIV Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego MSPO 2026 w Targach Kielce, Skarb Państwa – Agencja Uzbrojenia Ministerstwa Obrony Narodowej podpisała umowę z Ośrodkiem Badawczo-Rozwojowym Centrum Techniki Morskiej (OBR CTM), wchodzącym w skład Polskiej Grupy Zbrojeniowej (PGZ), na dostawę ponad 1000 systemów zdalnie odpalanych ładunków wybuchowych do niszczenia min morskich Toczek dla Marynarki Wojennej.
Zdjęcia: Agencja Uzbrojenia
Wartość zamówienia wynosi około 67 mln zł brutto, a termin realizacji zamówienia przewidziany jest na lata 2027-2029.
Marynarka Wojenna wprowadziła ładunki Toczek A, B i C początkowo na wyposażenie niszczycieli min projektu 206F/FM (OORP Mewa, Czajka i Flaming, które już wycofano ze służby w latach 2019-2021). Teraz pozostają na wyposażeniu najnowszych niszczycieli min projektu 258 Kormoran II (w służbie 3 z 6 zamówionych).
Ładunki są elaborowane w Zakładach Chemicznych Nitro-Chem. Toczki są wykorzystywane do operacji rozminowania dna Morza Bałtyckiego. Pierwsze 100 egzemplarzy trafiło do Wojska w 2019.
System składa się z trzech ładunków inicjowanych zdalnie, różniących się masą materiału wybuchowego oraz sposobem rozmieszczania w morzu przy obiektach niszczonych. Mogą być umieszczane na głębokościach od 6 do 150 m. Toczek A służy do niszczenia min morskich, a Toczek B do neutralizacji ich głowic i komór przyrządów, przenoszone przez pojazdy podwodne Ukwiał klasy ROV. Opracowała je Politechnika Gdańska. Najmniejszy Toczek C transportowany jest przez płetwonurków-minerów i niszczy minliny (łączące kadłuby min z ich wózkami kotwicznymi) oraz łańcuchy min kotwicznych, które w wyniku eksplozji ulegają przecięciu, powodując wypłynięcie na powierzchnię.
Zdjęcia: OBR CTM
Toczki są detonowane bezprzewodowo za pomocą kodowanych sygnałów hydroakustycznych. Generator sygnału o zasięgu 400-800 m wyposażony w specjalny nadajnik opuszczany jest do wody na maksymalną głębokość 160 m. Każdy Toczek ma swój własny numer kodowy i dzięki zakodowaniu sygnału, nie ma niebezpieczeństwa niepowołanej detonacji niewłaściwego urządzenia.
Toczek A o wymiarach 250×450 mm charakteryzuje się masą 48 kg. Z tego 40 kg przypada na ładunek wybuchowy. Toczek B ma wymiary 180×340 mm i masę 10 kg, z czego 5,7 kg to ładunek wybuchowy. Toczek C ma masę 3 kg, z tego 0,5 kg to ładunek wybuchowy.
Właśnie podpisaliśmy dwie ważne umowy dla #WojskoPolskie.
✅️ Zdalnie inicjowane podwodne ładunki wybuchowe TOCZEK – umowa z Ośrodkiem Badawczo-Rozwojowym Centrum Techniki Morskiej S.A. przewiduje dostawę ponad tysiąca ładunków do niszczenia min morskich.
✅️ Radary pasywnej… pic.twitter.com/ArcJCS58AL
— Agencja Uzbrojenia (@AgencjaUzbr) September 9, 2026