We wtorek, 13 stycznia 2026, Ministerstwo Obrony Łotwy poinformowało o zgodzie rządu na zawarcie umowy ze Szwecją na pozyskanie 18 egzemplarzy 155-mm kołowych haubic Archer 8×8. List intencyjny w tej sprawie z urzędem zamówień obronnych FMV (Försvarets materielverk) przy Ministerstwie Obrony Królestwa Szwecji został podpisany 10 czerwca 2025.
Archer na podwoziu RMMV HX2 8×8 / Zdjęcie: BAE Systems AB
Jak czytamy w komunikacie prasowym, wczoraj Rada Ministrów w Rydze poparła koncepcyjnie raport informacyjny O zakupie systemu pośredniego wsparcia ogniowego (łot. Par netiešās uguns atbalsta sistēmas iepirkšanu), który przewiduje zakup zestawów Archer dla Łotewskich Narodowych Sił Zbrojnych (Latvijas Nacionālie bruņotie spēki; NBS).
Zakup systemu artyleryjskiego jest ważnym krokiem we wzmacnianiu potencjału Narodowych Sił Zbrojnych. Nie tylko poszerzy to nasze możliwości w zakresie ognia pośredniego, ale także będzie promować bliższą współpracę ze Szwecją poprzez zapewnienie wspólnych szkoleń i wymianę doświadczeń. Będzie to długoterminowa inwestycja w nasze możliwości w zakresie bezpieczeństwa i obrony, powiedział minister obrony Łotwy, Andris Sprūds.
Zeszłoroczny list intencyjny zawiera zobowiązanie do zakupu przez Łotwę 18 egzemplarzy haubic szwedzkiej produkcji.
W najbliższy piątek, 16 stycznia, minister Andris Sprūds podpisze plan współpracy obronnej podczas dwustronnego spotkania ze szwedzkim ministrem obrony Pålem Jonson, który wzmocni wspólne interesy bezpieczeństwa regionu bałtyckiego między obydwoma państwami. Wraz z podpisaniem planu działania Łotwa i Szwecja uzgodnią między innymi długoterminową współpracę, która od 2026 obejmie wspólne szkolenie i rozmieszczenie szwedzkich systemów Archer na Łotwie. Podczas oczekiwania na dostawę systemu artyleryjskiego oba kraje utworzą wspólną jednostkę artyleryjską, aby łotewskie siły zbrojne mogły prowadzić wspólne ćwiczenia i rozwijać swoje umiejętności prowadzenia ognia pośredniego.
Współpraca ta będzie promować kompatybilność pośrednich zdolności ogniowych Łotwy i Szwecji, zapewni możliwości szkoleniowe Narodowym Siłom Zbrojnym w Szwecji, a także stworzy podstawę do wspólnego rozwoju systemu Archer w celu dostosowania się do zmieniających się warunków bezpieczeństwa.
Archer może otworzyć ogień w ciągu 30 sek. od otrzymania rozkazu. Następnie może opuścić swoją pozycję strzelecką w ciągu następnych 30 sek., minimalizując zdolność wroga do skutecznej odpowiedzi ogniem. Jego magazyn mieści 21 pocisków, które można wystrzelić w czasie krótszym niż trzy minuty. Działo Fälthaubits 77 B (FH 77B) o długości 52 kalibrów może strzelać amunicją przeciwpancerną BONUS/ACED na odległość do 35-42 km, amunicją konwencjonalną na odległość do 40 km, a obecnie stosowaną amunicją precyzyjną, taką jak Excalibur, na odległość ponad 50 km. Etatowa załoga składa się z trzech żołnierzy, ale dzięki wysokiemu poziomowi automatyzacji prowadzenia ognia, może ona zostać zredukowana do jednego żołnierza.
Działa są na uzbrojeniu wojsk lądowych Szwecji (26 w wersji na podwoziu Volvo A30D 6×6 + 48 zamówionych na podwoziu RMMV HX2 8×8 wraz z modułowymi ładunkami miotającymi Modular Charge System od Hanwha Aerospace), Ukrainy (8 przekazanych przez Szwecję na podwoziu Volvo A30D 6×6; jedna uszkodzona w walkach + 18 zamówionych na podwoziu RMMV HX2 8×8) i Wielkiej Brytanii (14 na podwoziu Volvo A30D 6×6 odkupionych od Szwecji). Obecnie są oferowane w Kanadzie, Rumunii i USA, w Szwajcarii przegrały rywalizację z RCH 155 AGM, a Norwegia zrezygnowała z zakupu na rzecz K9 VIDAR).
Wojska Lądowe Łotwy (Sauszemes spēki) dysponują obecnie w ramach jednostki artyleryjskiej (Artilērijas divizions) 47 gąsienicowymi haubicami 155 mm/L39 M109A5Ö, odkupionymi od Austrii w dwóch transzach:
- w kwietniu 2017 odkupiono 35 dział, 10 wozów dowodzenia Rechenstellenpanzer M109 oraz 2 wozy szkolenia kierowców;
- w 2021 odkupiono 18 dodatkowych dział, zwiększając łączną liczbę do 53 egzemplarzy.
16 sierpnia 2022 ogłoszono przekazanie 6 haubic do Ukrainy.
🇱🇻💪🇸🇪 Stiprinām Latvijas un #NATO netiešās uguns jaudu!
Valdība konceptuāli atbalstīja 18 Archer riteņu artilērijas sistēmu iegādi @Latvijas_armija 💥🇱🇻Nozīmīgs solis mūsu aizsardzībai – stiprinām netiešās uguns spējas un sadarbību ar Zviedriju. Jau pirms piegādes veidosim… pic.twitter.com/akMwV1jjfA
— Andris Spruds (@AndrisSpruds) January 13, 2026