Wejście w sektor obronny jest naturalnym rozszerzeniem modelu przemysłowego Galperti. Grupa kontroluje wewnętrznie znaczną część łańcucha produkcyjnego, obejmującego kucie, walcowanie, obróbkę cieplną i mechaniczną, hartowanie indukcyjne, nacinanie i szlifowanie uzębień, badania nieniszczące, montaż oraz kontrolę końcową. Szersza oferta GTFP obejmuje łożyska wieńcowe, wieńce zębate, zębniki i wały, specjalistyczne odkuwki oraz napawane warstwy ochronne, co pozwala spółce dostarczać zarówno pojedyncze części, jak i projektowane komponenty dostosowane do określonych obciążeń i wymagań klienta.
Zdjęcia: Grupa Galperti
Od narzędzi rolniczych i komponentów kolejowych po zaawansowane wyroby kute
Początki Galperti sięgają roku 1921, kiedy w Bellano w północnych Włoszech założono Officine Nicola Galperti, produkującą narzędzia rolnicze i komponenty kolejowe. W latach 50. XX wieku firma przeniosła działalność do Dervio i skoncentrowała się na produkcji kołnierzy dla przemysłu chemicznego i petrochemicznego, rozpoczynając tym samym przejście w kierunku komponentów przeznaczonych do coraz bardziej wymagających zastosowań.
Ekspansja przyspieszyła w latach 90. W 1994 roku Galperti zwiększyło zdolności produkcyjne w zakresie kołnierzy w Gera Lario oraz utworzyło Galperti Engineering and Flow Control, zajmującą się produkcją zaworów dla przemysłu naftowego i gazowego. W 1995 roku w Houston powstała Galperti Inc., zapewniając Grupie bazę produkcyjną w Stanach Zjednoczonych.
Istotnym krokiem z punktu widzenia obecnej działalności w sektorze obronnym był rok 2002, kiedy produkcję wielkośrednicowych łożysk i specjalistycznych wyrobów kutych skoncentrowano w Galperti Tech Forged Products. Kolejne inwestycje rozszerzyły zaplecze przemysłowe Grupy na Zjednoczone Emiraty Arabskie, Malezję, Brazylię i Arabię Saudyjską, a także objęły uruchomienie drugiego zakładu kuźniczego we Włoszech, w Cercino. W 2024 roku zwiększono moce produkcyjne we Włoszech i Arabii Saudyjskiej.
Obecnie Galperti jest globalnym producentem wyrobów ze stali kutej i rozwiązań inżynieryjnych, obejmujących m.in. kołnierze przemysłowe, kute zawory, złącza zaciskowe, wieńce obrotowe i łożyska oraz specjalistyczne odkuwki. Spółka działa na rynkach przemysłu naftowego i gazowego, petrochemicznego, energetyki, odnawialnych źródeł energii, hutnictwa, sektora morskiego i offshore, maszyn do robót ziemnych, lotnictwa i kosmonautyki oraz obronności.
Ta dywersyfikacja ma istotne znaczenie, ponieważ produkcja dla sektora obronnego nie stanowi odrębnej gałęzi technologicznej. Wykorzystuje rozwiązania inżynieryjne, metalurgię i procesy produkcyjne sprawdzone wcześniej w branżach, w których duże komponenty przez długi czas pracują pod wysokimi obciążeniami mechanicznymi.
Przemysł ciężki jako technologiczna podstawa
Portfolio Galperti Tech Forged Products obejmuje jedno- i dwurzędowe łożyska kulkowe, trzyrzędowe łożyska wałeczkowe, łożyska krzyżowe, kombinowane i dzielone, a także zębniki, wały, koła zębate i wieńce wykonywane jako elementy monolityczne lub segmentowe, specjalistyczne odkuwki oraz napawane warstwy ochronne. Spółka produkuje również wielkogabarytowe wieńce segmentowe, zębniki i listwy zębate o dużym module, koła łożyskowe, wózki balansujące oraz przeguby obrotowe. Produkty te są wykorzystywane tam, gdzie duże konstrukcje muszą obracać się z wysoką precyzją, przenosząc jednocześnie znaczne obciążenia statyczne i dynamiczne. Jak podaje Galperti, kute wieńce obrotowe i wieńce zębate mogą być produkowane w średnicach od 200 do 7000 mm i znajdują zastosowanie m.in. w sektorach offshore, morskim, dźwigowym, leśnym, maszyn terenowych, górniczym, hutniczym, energetycznym i obronnym.
Równie istotna jest integracja pionowa. Proces produkcyjny GTFP obejmuje cięcie stali, nagrzewanie, kucie, walcowanie, obróbkę cieplną i kwalifikację materiału, a następnie toczenie, hartowanie indukcyjne, badania nieniszczące, nacinanie i szlifowanie uzębień, wiercenie, gwintowanie oraz obróbkę wykańczającą. Montaż może obejmować również metalizację cynkiem lub malowanie, smarowanie, kontrolę wymiarową, testy działania, zabezpieczenie antykorozyjne i pakowanie.
Dla klientów z sektora obronnego oznacza to mniejszą zależność od zewnętrznych podwykonawców w zakresie krytycznych procesów oraz możliwość dostosowania komponentów do konkretnych wymiarów, obciążeń i materiałów, zamiast ograniczania się do standardowych wyrobów katalogowych.
Produkcja Galperti dla sektora obronnego: od łożysk wież po odkuwki armatnie
GTFP dzieli swoją działalność w sektorze obronnym na trzy główne grupy produktów: specjalistyczne odkuwki, łożyska oraz wieńce zębate. Zgodnie z prezentacją firmy dotyczącą oferty obronnej, specjalistyczne odkuwki są przeznaczone do pojazdów opancerzonych i systemów uzbrojenia, natomiast lekkie łożyska monolityczne mogą być stosowane w wieżach i systemach radarowych. Precyzyjnie kute wieńce zębate zapewniają mechaniczne połączenie niezbędne do kontrolowanego obrotu. Firma wskazuje systemy lądowe, morskie i lotnicze jako istotne obszary zastosowań w sektorze obronnym.
Jednym z najbardziej oczywistych zastosowań są opancerzone wozy bojowe. W wieży czołgu lub zdalnie sterowanym module uzbrojenia (RWCS) bojowego wozu piechoty połączenie pomiędzy obracającą się wieżą a kadłubem wymaga wielkośrednicowego łożyska obrotu w azymucie, zdolnego do przenoszenia znacznych obciążeń przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej precyzji ruchu. Instalacja uzbrojenia wymaga natomiast oddzielnego łożyska elewacji, umożliwiającego ruch działa w płaszczyźnie pionowej. Galperti wskazuje więc zarówno łożyska azymutalne, jak i elewacyjne jako produkty znajdujące zastosowanie w systemach wież czołgowych i uzbrojenia. Na życzenie klienta Galperti może dostarczać lekkie rozwiązania aluminiowe ze stalowymi elementami bieżni, jednak rekomenduje produkty stalowe, które są jedynie o 30–40% cięższe, a zapewniają większą trwałość.
Zakres działalności spółki wykracza poza produkcję łożysk. Jej oferta dla sektora obronnego obejmuje również odkuwki do luf armatnich i obsad luf, a także zamki i trzony zamkowe, zarówno dla uzbrojenia średnich kalibrów, takich jak 30 lub 35 mm, jak i dużych kalibrów, np. 120 lub 155 mm. Dzięki temu GTFP uczestniczy również w innym segmencie łańcucha dostaw dla przemysłu obronnego: dostarcza wysokowytrzymałe komponenty kute stanowiące element samego uzbrojenia, a nie jedynie jego konstrukcji wsporczej.
Spółka wskazuje również zastosowania w opancerzonych pojazdach lądowych, morskich wieżach artyleryjskich, wyrzutniach rakietowych, zdalnie sterowanych modułach uzbrojenia oraz obrotowych zespołach radarowych. Wspólnym mianownikiem jest wymóg precyzyjnego sterowania ruchem obrotowym pod obciążeniami, które mogą być znacznie większe niż w przypadku konwencjonalnych maszyn przemysłowych.
Ma to szczególne znaczenie w przypadku pojazdów wojskowych. Łożysko wieży musi wytrzymywać nie tylko ciężar oraz siły dynamiczne generowane przez wieżę i uzbrojenie, ale także wstrząsy przenoszone przez konstrukcję pojazdu. Mogą one wynikać z prowadzenia ognia, jazdy w terenie lub eksplozji. Dlatego rozwiązanie proponowane przez GTFP nie koncentruje się wyłącznie na zmniejszeniu masy łożyska, lecz na osiągnięciu tego bez pogorszenia jego wytrzymałości konstrukcyjnej.
Lekkie łożyska zintegrowane do pojazdów opancerzonych
Jednym z bardziej charakterystycznych elementów oferty Galperti dla sektora obronnego jest koncepcja łożysk Integral Lightweight. Spółka porównuje tę konstrukcję z łożyskami z bieżnią drutową, wykorzystującymi pierścień ze stopu aluminium oraz bieżnię ze stali nierdzewnej.
Wersja zintegrowana Galperti wykorzystuje ulepszaną cieplnie stal 42CrMo4. Wśród jej zalet spółka wymienia większą sztywność, wyższą granicę plastyczności oraz szerszy możliwy zakres kąta kontaktu pomiędzy bieżnią a elementami tocznymi. Konstrukcja wymaga również mniejszej liczby miejsc uszczelnienia: zgodnie z prezentacją konfigurację łożyska kulkowego można odizolować od środowiska zewnętrznego przy użyciu jedynie dwóch głównych punktów uszczelnienia, co uznaje się za przydatne tam, gdzie wymagana jest ochrona przed skażeniem jądrowym, biologicznym lub chemicznym.
Rozwiązanie to wiąże się jednak z pewnym kompromisem. Konstrukcja stalowa jest z natury cięższa od wariantu z bieżnią drutową i pierścieniem aluminiowym. Dlatego GTFP wykorzystuje analizę metodą elementów skończonych (FEA) oraz selektywną obróbkę mechaniczną w celu usunięcia materiału w miejscach, gdzie nie jest on konieczny z punktu widzenia wytrzymałości konstrukcji. Powstała w ten sposób koncepcja ma łączyć właściwości mechaniczne zintegrowanego łożyska stalowego ze zmniejszoną masą całkowitą.
Galperti wskazuje również, że zintegrowana konfiguracja zapewnia dłuższą żywotność łożyska i pozwala wykonać uzębienie wewnętrzne lub zewnętrzne bezpośrednio jako część pierścienia łożyska. W przypadku konstrukcji z bieżnią drutową może być natomiast konieczne zastosowanie oddzielnego, przykręcanego pierścienia zębatego, co oznacza dodatkowy element oraz konieczność wykonania kolejnych operacji obróbczych i połączeń. Spółka zwraca także uwagę na większą dostępność stali jako materiału produkcyjnego w warunkach wojennych zakłóceń łańcucha dostaw.
Odporność na udary stanowi kluczowy element tej koncepcji. GTFP przewiduje dla zastosowań obronnych stal 42CrMo4 Q+T i deklaruje, że konstrukcja została zaprojektowana tak, aby wytrzymywać obciążenia udarowe do 50 g. Do weryfikacji naprężeń i odkształceń w strukturze łożyska wykorzystywana jest analiza metodą elementów skończonych. Zgodnie z porównaniem przedstawionym przez spółkę, łożyska z bieżnią drutową są znacznie bardziej wrażliwe na obciążenia udarowe, podczas gdy właśnie tego rodzaju obciążenia mogą występować w zastosowaniach wojskowych.
W rezultacie przyjęto podejście inżynieryjne, w którym zmniejszenie masy nie polega na prostym zastąpieniu stali lżejszym stopem. Zamiast tego Galperti dąży do optymalizacji geometrii konstrukcji wykonanej ze stali o wysokiej wytrzymałości, przy jednoczesnym zachowaniu jej odporności na udary i zmęczenie materiału.
Morskie systemy artyleryjskie, systemy amunicyjne i zastosowania radarowe
Oferta Galperti dla sektora obronnego obejmuje również zastosowania morskie. W przypadku morskiej wieży artyleryjskiej GTFP wskazuje jako jeden z głównych dostarczanych komponentów łożysko obrotu w azymucie, łączące wieżę z konstrukcją okrętu. Zakres dostaw może dodatkowo obejmować odkuwki luf i obsad luf, zamki oraz trzony zamkowe.
Mniej oczywistym, ale potencjalnie równie istotnym obszarem są komponenty systemów podawania amunicji. Spółka wymienia łożyska głównego karuzelowego magazynu amunicji i pomocniczych magazynów bębnowych, a także elementy mechaniczne związane z podajnikiem śrubowym wykorzystywanym do przemieszczania nabojów wewnątrz morskiego systemu uzbrojenia. W tym przypadku zakres działalności GTFP może więc obejmować zarówno obrotową konstrukcję wieży, jak i samą armatę oraz elementy systemu podawania i magazynowania amunicji.
Instalacje morskie stwarzają dodatkowe wyzwanie materiałowe: korozję. Wśród technologii wskazywanych przez Galperti znajdują się napawane warstwy z nadstopów na elementach ze stali węglowej, mające zapewniać ochronę przed korozją galwaniczną w wodzie morskiej, powłoki cynkowe natryskiwane, żółte powłoki cynkowe, wykonywane na zamówienie powłoki galwaniczne oraz malowanie zgodnie z wymaganiami klienta.
Ta sama technologia łożysk może być wykorzystywana w morskich systemach radarowych. GTFP wskazuje w szczególności łożyska azymutalne i elewacyjne przeznaczone do obrotowych instalacji radarowych. Choć charakter obciążeń różni się od występującego w wieży czołgu czy morskiej armacie, systemy radarowe również wymagają precyzyjnego i powtarzalnego ruchu oraz wysokiej sztywności konstrukcyjnej, często przy jednoczesnym narażeniu na wymagające warunki środowiska morskiego.
Zdolność do obsługi bardzo różnych podsystemów wojskowych w oparciu o wspólną bazę technologiczną jest jedną z głównych zalet Galperti. Wielkośrednicowe łożysko anteny radarowej, pierścień azymutalny wieży pojazdu opancerzonego i łożysko podstawy morskiego systemu artyleryjskiego nie są identycznymi produktami, ale opierają się na tych samych podstawowych kompetencjach w zakresie metalurgii, kucia, obróbki cieplnej, wykonywania uzębień, precyzyjnej obróbki mechanicznej i projektowania konstrukcji mechanicznych.
Od specjalisty w zakresie kucia przemysłowego do dostawcy dla sektora obronnego
Rozszerzenie działalności Galperti na sektor obronny należy zatem postrzegać nie tyle jako wejście w zupełnie nowy obszar technologiczny, ile jako dostosowanie istniejących zdolności przemysłowych do wymagań wojskowych. GTFP już dziś produkuje wysoko obciążone komponenty obrotowe i specjalistyczne odkuwki dla wymagających rynków cywilnych oraz kontroluje wewnętrznie większość istotnych procesów produkcyjnych. Program obronny spółki wykorzystuje to doświadczenie w systemach, w których szczególnego znaczenia nabierają odporność na udary, niezawodność, ochrona antykorozyjna, ograniczenie masy oraz odporność łańcucha dostaw.
Na uwagę zasługuje szeroki zakres proponowanych zastosowań. Komponenty Galperti mogą potencjalnie znaleźć zastosowanie w czołgach podstawowych i innych pojazdach opancerzonych, zdalnie sterowanych modułach uzbrojenia, wyrzutniach rakietowych, morskich systemach artyleryjskich, wciągarkach okrętowych, systemach podawania amunicji oraz obrotowych instalacjach radarowych. Na poziomie komponentów oferta obejmuje m.in. łożyska azymutalne i elewacyjne, koła i wieńce zębate, odkuwki luf i obsad luf, zamki oraz trzony zamkowe.
Spółka przedstawia obecnie sektor obronny jako odrębny rynek strategiczny. Galperti weźmie udział w MSPO 2026 w Kielcach w dniach 8–11 września, koncentrując swoją obecność na rozwiązaniach inżynieryjnych przeznaczonych do krytycznych zastosowań obronnych.
Dla europejskich producentów sektora obronnego, którzy dążą do zwiększenia produkcji przy jednoczesnym wzmacnianiu regionalnych łańcuchów dostaw, znaczenie firm takich jak Galperti ujawnia się właśnie na tym niższym, mniej widocznym poziomie bazy przemysłowej. Czołgi, systemy artyleryjskie, morskie systemy uzbrojenia i radary zależą od stosunkowo niewielkiej liczby wysoko wyspecjalizowanych komponentów mechanicznych, których produkcja wymaga ciężkiej infrastruktury przemysłowej oraz nagromadzonego przez lata doświadczenia metalurgicznego. Propozycja Galperti polega na przeniesieniu do tego łańcucha dostaw dla sektora obronnego kompetencji rozwijanych przez ponad sto lat działalności kuźniczej, łącząc projektowanie dostosowane do wymagań klienta z pionowo zintegrowaną produkcją krytycznych komponentów kutych i obrotowych.
Produkty Galperti przeznaczone dla sektora obronnego są już wykorzystywane w niezawodnych, sprawdzonych w warunkach bojowych systemach opracowanych przez czołowe europejskie przedsiębiorstwa, które znajdują się obecnie na wyposażeniu polskich sił zbrojnych. Wszystkie produkty Galperti przeznaczone dla sektora obronnego są obecnie wytwarzane w całości na terenie Unii Europejskiej, bez zależności technologicznej od dostawców spoza UE. Spółka jest gotowa dostarczać rozwiązania, systemy i komponenty projektowane pod konkretne wymagania dla obecnych i przyszłych polskich programów obronnych — zarówno dla wojsk lądowych, marynarki wojennej, jak i sił powietrznych.
Czytaj Także: