W piątek, 28 sierpnia 2026, o godz. 9.40 czasu lokalnego z lotniska przyzakładowego szwedzkiej spółki Saab Defence and Security w Linköping-Vårdsberg, w regionie administracyjnym Östergötland, dokonano oblotu pierwszego egzemplarza dwumiejscowego wariantu najnowszego samolotu wielozadaniowego Gripen przeznaczonego dla Sił Powietrznych Brazylii (Força Aérea Brasileira, FAB): JAS 39F, który otrzyma oznaczenie użytkownika F-39F. Pierwsza publiczna prezentacja samolotu miała miejsce 2 czerwca br.
Zdjęcia: Saab Defence and Security
Lot próbny został zrealizowany przez głównego pilota doświadczalnego Saaba, Jakoba Högberga, oraz pilota doświadczalnego Força Aérea Brasileira, podpułkownika Abdona de Rezende Vasconcelosa. Ten inauguracyjny lot testowy pomyślnie zweryfikował funkcjonalność głównych systemów samolotu i jego początkowe osiągi w locie – trwał 40 minut.
Ten pierwszy lot stanowi ważny krok naprzód zarówno dla Saaba, jak i Brazylijskich Sił Powietrznych. Widok Gripena F wzbijającego się w powietrze jest szczególnie ważny dla wszystkich szwedzkich i brazylijskich zespołów, których wieloletnia praca inżynieryjna przyczyniła się do powstania tego samolotu. Został on zaprojektowany w celu przyspieszenia szkolenia pilotów i poprawy osiągów operacyjnych w zaawansowanych misjach bojowych – powiedział Lars Tossman, szef działu biznesowego Saab Aeronautics.
Po oblocie technicznym JAS 39F Gripen wchodzi w powietrzną fazę kampanii testowej. Po wstępnych lotach odbiorczych, program przejdzie w fazę stopniowego rozszerzania zakresu, w której pełne limity osiągów samolotu – w tym prędkość, wysokość, przeciążenie i kąt natarcia – będą stopniowo weryfikowane. Równolegle oceniane będą również zdolności taktyczne i funkcje tylnej części kabiny, specyficzne dla nowej konfiguracji dwumiejscowej.
Kampania testowa zostanie przeprowadzona przez Centrum Testów Lotniczych Saab w Szwecji. Po zakończeniu zaplanowanych działań i procedur odbiorczych, Gripen F zostanie przygotowany do dostawy do Brazylii.
W 2014 Brazylia zamówiła łącznie 36 Gripenów nowej generacji (28 jednomiejscowych F-39E i 8 dwumiejscowych F-39F) i zgodnie z porozumieniem z listopada 2024 planuje dokupienie 8 kolejnych w ramach opcji na maksymalnie 72 egzemplarze. Dostawy rozpoczęły się w 2020 i do tej pory przekazano 11 samolotów do Eskadry Jaguar 1. Grupy Obrony Powietrznej (1.° Grupo de Defesa Aérea), która stacjonuje w bazie lotniczej Anápolis im. Otávio Lage de Siqueira, leżącej w pobliżu Brasilii. Od lutego br. samoloty wykonują misje w ramach systemu szybkiego reagowania (Quick Reaction Alert, QRA), po niedawnym ukończeniu certyfikacji integracji uzbrojenia i tankowania w locie z KC-390 Millenium.
Partnerem strategicznym Saaba w Brazylii jest Embraer. Zakład montażu końcowego spółki w Gavião Peixoto produkuje samoloty JAS 39E/F Gripen znane lokalnie jako F-39E/F, korzystając z brazylijskiego i międzynarodowego łańcucha dostaw, w tym z konstrukcji lotniczych produkowanych w zakładach Saab w São Bernardo do Campo. Kolejnych 14 samolotów w ramach obecnego kontraktu zostanie wyprodukowanych w tym samym modelu. Linia montażu końcowego w Gavião Peixoto została zainaugurowana 9 maja 2023. Warto dodać, że Szwedzi uruchomili w Brazylii także obiekt badawczy Gripen Design and Development Network (GDDN) oraz testowy Gripen Flight Test Center (GFTC). 21 lipca br. obie spółki ogłosiły zacieśnienie współpracy na mocy której w Brazylii powstanie 20 dodatkowych samolotów. Wcześniej, 25 marca zaprezentowano pierwszy jednomiejscowy Gripen E wyprodukowany lokalnie w Brazylii.
Saab otrzymał również zamówienia na dwumiejscowe Gripen F z Tajlandii i Kolumbii. Gripen E/F jest także faworytem w przetargu na Filipinach (wraz z F-16C/D Block 70/72). Wcześniej najnowsze Gripeny były bezskutecznie oferowane na innych rynkach zagranicznych, m.in. w Peru, Kanadzie, Finlandii, Indonezji, Danii, Królestwie Niderlandów, Norwegii, Polsce czy Szwajcarii. Ostatnio pojawiły się doniesienia, że Kanada planuje zakup Gripenów E równolegle z F-35A Lightning II.
Wideo: Saab Defence and Security
Czytaj także: