W poniedziałek, 21 lipca 2025, centrum badawczo-rozwojowe NIWC (Naval Information Warfare Center) Atlantic amerykańskiej Marynarki Wojennej (US Navy) poinformowało, że zademonstrowało system bezzałogowy przekaźnik danych UxS Vesuvius, należący do zespołu Unmanned Naval Innovation Team (UNIT), na ćwiczeniach Arcane Thunder 25 and BALTOPS 25 w Polsce, we współpracy z amerykańskimi Wojskami Lądowymi (US Army) i Wojskiem Polskim.
Zdjęcia: NIWC Atlantic
Zespół UNIT, z siedzibą w Charleston w Karolinie Południowej, podróżuje po świecie, testując swój system bezzałogowy UxS Vesuvius — technologię stosowaną w bezzałogowych pojazdach lądowych, powietrznych i morskich, obejmującą komponenty oprogramowania i sprzętu. W jednym bezzałogowym pojeździe może znajdować się wiele systemów UxS. Misją UNIT jest wzmacnianie zdolności dowodzenia i kontroli (C2) dla Centrów Operacji Morskich (MOC) US Navy.
Po udanej demonstracji w kwietniu 2025 w portugalskim Centrum Eksperymentów Operacyjnych Marynarki Wojennej CEOM (Centro de Experimentação Operacional da Marinha) u wybrzeży Troi w Portugalii, NIWC Atlantic wysłało UNIT do Portu Wojennego w Gdyni.
Zespół UNIT uczestniczył w dwutygodniowych, wielonarodowych i wieloszczeblowych ćwiczeniach Arcane Thunder 25, gdzie zademonstrowano integrację bezzałogowych pojazdów nawodnych (USV) z systemem gromadzenia danych za pomocą zestawu Tactical Assault Kit (TAK) wspólnie z partnerami NATO oraz jednostkami operacyjnymi US Navy.
Arcane Thunder podkreśliło zaangażowanie NIWC Atlantic w dostarczanie rozwiązań, które zwiększają zdolności US Navy w wielu domenach, jednocześnie wzmacniając interoperacyjność NATO, powiedział Eric Stephenson, główny inżynier systemów w UNIT. Nasze technologie bezpośrednio wspierały wizję US Navy dotyczącą hybrydowej floty, która płynnie integruje systemy załogowe i bezzałogowe.
W ostatnich latach US Navy kładzie nacisk na budowę hybrydowej floty okrętów, która miałaby obejmować około 350 okrętów załogowych i 150 bezzałogowych pojazdów nawodnych (USV). Według George’a Galdorsiego, autora i dyrektora ds. ocen strategicznych i przyszłości technologicznych w NIWC Pacific, głównym motorem tworzenia hybrydowej floty jest fakt, że liczba okrętów w US Navy systematycznie maleje w ciągu ostatnich 35 lat. Aby zwiększyć liczbę okrętów w najbardziej efektywny sposób, US Navy planuje wdrożyć bezzałogowe jednostki, ponieważ dostępne technologie pozwalają na bardziej kosztowo efektywną opcję (Bezzałogowy okręt nawodny USX-1 Defiant w programie NOMARS zwodowany).
Każdy wdrożony bezzałogowy pojazd, każda udana transmisja danych między systemami taktycznymi, przybliża nas do przyszłej architektury floty, powiedział Michael Grass, kierownik programu w UNIT. Nasza praca w Polsce podkreśla zaangażowanie NIWC Atlantic w utrzymanie przewagi US Navy w operacjach morskich.
Według inżynierów NIWC Atlantic, ważne było, aby UNIT zaprezentował wysiłki na rzecz interoperacyjności zestawów TAK. Zdolności te odnoszą się do możliwości dostępu i analizy danych z wielu różnorodnych źródeł, jakby stanowiły one jedną, zunifikowaną bazę danych. Podczas Arcane Thunder wykorzystano Vesuvius Spiral 2, aby połączyć systemy taktyczne US Navy i US Army za pośrednictwem wspólnego serwera.
System UxS Vesuvius Spiral 2 należący do UNIT, ma na celu nie tylko poprawę zdolności dowodzenia i kontroli (C2), ale także jakości danych telemetrycznych — informacji automatycznie zbieranych ze zdalnych źródeł za pomocą czujników i innych urządzeń. Technologia ta jest obecnie stosowana w autonomicznych łodziach, znanych jako bezzałogowe pojazdy nawodne.
Praca nad interoperacyjnością TAK stanowiła znaczący krok naprzód w naszej zdolności do dzielenia się informacjami taktycznymi ponad granicami rodzajów sił zbrojnych, powiedział David Bate, inżynier NIWC Atlantic wspierający ćwiczenia. Te zdolności znacząco poprawiły świadomość sytuacyjną dowódców w połączonych operacjach morskich.
Innowacje były kontynuowane, gdy inżynierowie NIWC Atlantic opracowywali nowe podejścia do ważnej zdolności dla połączonych operacji. Inżynierowie zademonstrowali wymianę wiadomości Cursor on Target (CoT) między różnymi systemami wojskowymi. CoT odnosi się do wymiany wiadomości geoprzestrzennych w czasie rzeczywistym, a różne systemy wojskowe to oddzielne oprogramowanie i/lub bazy danych, które nie dzielą się danymi. Zasadniczo inżynierowie byli w stanie połączyć izolowane systemy za pomocą bezpiecznych wiadomości w czasie rzeczywistym.
Demonstrując możliwości Vesuvius Spiral 2, inżynierowie NIWC Atlantic zapewnili cenne szkolenie dla US Army i polskich partnerów w zakresie korzystania z tego systemu.
Po Arcane Thunder, UNIT został rozmieszczony w Ustce w Polsce na ćwiczenia Baltic Operations (BALTOPS) od 4 do 27 czerwca 2025. Zespół zapewniał ciągłe wsparcie dla operacji bezzałogowwych, integrując zdolności TAK i rozwiązując problemy.
Na miejscu zespół w pełni zintegrował swoją technologię z zespołem zadaniowym Task Force X Baltic NATO, umożliwiając płynne dzielenie się danymi między siłami USA i sojusznikami. Wspierało to przepływ informacji w czasie rzeczywistym na ćwiczenia integracyjne NATO Coalition Warrior w Polsce.
Nasze technologie na BALTOPS wspierały powstającą architekturę C2 morskich systemów bezzałogowych NATO, powiedział Grass. Używając standardowych formatów, takich jak STANAG 4817, umożliwiliśmy kluczowe dzielenie się danymi morskimi w ramach Sojuszu.
System UxS Vesuvius osiągnął wiele kamieni milowych podczas udziału w BALTOPS. Obejmowały one zdolność do zbierania i integracji danych operacji powietrznych z małego bezzałogowego systemu lotniczego (UAS) oraz wprowadzania danych do wielu platform bezzałogowych NATO przy użyciu natywnego frameworku wygładzania danych.
Wygładzanie danych odnosi się do techniki stosowanej do redukcji szumów i ujawniania ukrytych wzorców w danych poprzez zmniejszenie losowych wahań, co pomaga podkreślić trendy. Użycie natywnego frameworku wygładzania danych oznacza, że inżynierowie byli w stanie zredukować szumy w środowisku danych zaprojektowanym specjalnie na ćwiczenia BALTOPS.
We współpracy z zespołem zadaniowym Task Force 66 (CTF-66) z VI Floty US Navy, UNIT wspierał połączone operacje z polskimi Wojskami Specjalnymi, wykorzystując różne bezzałogowce nawodne i przeprowadzając eksperymenty w zakresie logistyki w warunkach konfliktu.
BALTOPS pokazało, jak szybko rozwijamy integrację systemów bezzałogowych w różnych domenach, zauważył Grass. Te doświadczenia ukształtują przyszłe ćwiczenia i rozmieszczenia.
UNIT z NIWC Atlantic w pełni zaangażował się w współpracę podczas ćwiczeń Arcane Thunder i BALTOPS w Polsce. Odegrał kluczową rolę w testowaniu i rozwijaniu innowacji łącznościowych. Uważa się, że osiągnięte postępy zwiększą sukces innowacji w przyszłych połączonych operacjach.
Patrząc w przyszłość, UNIT z NIWC Atlantic przygotowuje się do ćwiczeń REPMUS (Robotic Experimentation and Prototyping using Maritime Uncrewed Systems)/Dynamic Messenger pod koniec 2025, kontynuując rozwój systemów bezzałogowych z partnerami NATO.